Opgravingen massagraf met Duitsers uit WOII gestart na bekentenis Franse oud-verzetsstrijder

Een team archeologen is woensdagmiddag begonnen met het verkennen en uitgraven van een beboste heuvel in de Franse gemeente Meymac. Een eerdere bodemanalyse had op deze plaats een mogelijke kuil gedetecteerd. Na de bekentenis van de oud-verzetsstrijder Edmond Réveil in mei dit jaar, zijn de archeologen op zoek naar een massagraf van om en bij de 46 Duitse soldaten en een Franse vrouw, die zou hebben gecollaboreerd met de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Volgens de 98-jarige man werden de soldaten en de vrouw op 12 juni 1944 gedood bij een massa-executie zonder vorm van proces door het Franse verzet. Als de enige overlevende getuige van de feiten vond hij het belangrijk dat "de historische waarheid" naar buiten komt. "De wereld moet weten wat daar gebeurd is", zei hij.

In zijn getuigenis beschrijft Réveil hoe de verzetsgroep waar hij lid van was, tientallen Duitse krijgsgevangenen escorteerde over het platteland toen het bevel kwam hen te executeren omdat er niet voldoende plaats was om de gevangenen op te sluiten. Volgens Réveil zou de commandant "gehuild hebben als een klein kind" toen hij het bevel kreeg.

"De commandant vroeg of er vrijwilligers waren om het bevel uit te voeren", ging hij verder. "Elke soldaat kreeg iemand toegewezen om te doden. Maar er waren enkelen, en ik was één van hen, die weigerden te schieten." Onder de gevangenen was ook een Franse vrouw die zou hebben gecollaboreerd met de bezetter. Volgens Réveil wilde niemand haar doodschieten en moesten er uiteindelijk lotjes worden getrokken.

Ook moesten de krijgsgevangenen hun eigen graf graven, zei hij. "Ze werden vermoord en we goten ongebluste kalk over hen. Ik herinner me dat het naar bloed rook. We hebben er nooit meer over gesproken."

Réveil bewaarde het geheim voor meer dan 75 jaar. Ook zijn gezin wist van niets. Maar in 2019, op het einde van een lokale bijeenkomst van de Nationale Associatie van Veteranen, brak hij voor het eerst het stilzwijgen rond de gebeurtenis. Nog voor de autoriteiten actie konden ondernemen, brak de coronapandemie uit en verdween het verhaal tijdelijk naar de achtergrond. In mei kreeg de zaak opnieuw ruchtbaarheid na een interview met de man in de Franse lokale krant La Montagne. 

"Doorheen de jaren heeft hij veel kansen gehad om het verhaal te vertellen, maar hij heeft het nooit gedaan", vertelde de burgemeester van Meymac, Philippe Brugère. "Het was een last voor hem. Hij wist dat als hij niet zou spreken, niemand het ooit zou weten."

Na al die jaren was Réveil niet meer in staat om de plek aan te wijzen, omdat het bos behoorlijk veranderd is sinds de feiten. Met behulp van een grondradar werd de afgelopen maanden uitvoerig gezocht naar het massagraf. Midden juli werd een mogelijke kuil gedetecteerd, waar deze week opgravingen van start zijn gegaan. Voorlopig zijn er nog geen lichamen gevonden.

Lokale historici zeggen dat in 1967 wel al 11 Duitse lichamen werden opgegraven in het gebied, maar de opgravingen werden stopgezet. Er zouden geen gegevens zijn bewaard over de plaats waar de lichamen gevonden waren. In die periode lag de oorlog nog gevoelig, waardoor de vondst geheim bleef.