Sinds 1 juli is het mogelijk om erfbelasting te betalen met allerlei cultuurgoederen, in plaats van met geld. De Vlaamse regering wil dat aanmoedigen, en geeft er zelfs een stevige korting voor. Tot nu toe zijn er nog geen aanvragen gebeurd.
Eigenlijk kan het al sinds 1985: de successierechten op je erfenis betalen met kunstwerken. In de praktijk gebeurde het bijna nooit. De weduwe van Paul Janssen, de stichter van medicijnproducent Janssen Pharmaceutica, schonk haar waardevolle collectie precolumbiaanse kunst aan de overheid, en moest in ruil geen successierechten meer betalen. Veel meer gevallen zijn er niet bekend.
Nochtans kan zo'n regeling interessant zijn om belangrijke kunstwerken in ons land te houden. In verschillende buurlanden werkt het al, en ook de Vlaamse regering hoopt zo waardevolle kunst te kunnen verwerven. Daarom maakt ze het gemakkelijker om cultuurgoederen te schenken.
Zo hoeft het sinds 1 juli niet meer om kunst in de strikte zin van het woord te gaan. Ook archeologische vondsten, juwelen en wetenschappelijke voorwerpen komen in aanmerking, zolang ze een duidelijke verrijking betekenen voor de Vlaamse musea. De regering maakt daarbij een onderscheid tussen topstukken, die zeldzaam en onmisbaar zijn, en sleutelstukken, die geen topstuk zijn maar toch kwalitatief en belangrijk. De Topstukkenraad zal alle aanvragen beoordelen.
Bijkomend voordeel om twijfelaars over de streep te trekken: de voorwerpen zullen gerekend worden tegen 120 procent van hun echte waarde. Een schilderij dat op 100.000 euro wordt geschat, zal bijvoorbeeld voor 120.000 euro meetellen voor de afbetaling van de erfenisbelasting. Dat betekent dus dat de schenker minder erfbelasting betaalt.
Wie de Vlaamse overheid voor zijn of haar overlijden al contacteert om zo'n regeling uit te werken, kan ook mee beslissen wat er achteraf met de kunst gebeurt - in welk museum het moet belanden, bijvoorbeeld. Ook kunstenaars kunnen zo hun eigen werken schenken, bij wijze van erfbelasting.
De regeling is sinds 1 juli van kracht, maar anderhalve maand later zijn er voor zover bekend nog geen aanvragen ingediend.
