Bosbranden hebben zo goed als het hele historische centrum van het Hawaiiaanse dorp Lahaina in as gelegd. Onze redactie kreeg veel beeldmateriaal binnen van het inferno en de schade achteraf. Aan de hand van verschillende aanwijzingen konden we reconstrueren waar precies gefilmd werd en hoe die plekken er voor de verwoestende brand uitzagen.
De brand in Lahaina voor en na: hoe VRT NWS online beelden van het inferno kon lokaliseren
Drie mannen in de wagen rijden door vuurzee in Kuhua Street
In een van de filmpjes die al snel de ronde doen, zien we hoe drie mannen in een auto aan een vuurzee proberen ontsnappen. Door de rook en de hevige branden is de omgeving zo goed als onherkenbaar.
Opgelet: deze video bevat schokkende beelden
Toch krijgen we enkele aanwijzingen. "We're almost at the end of the mill. We're almost at the smoke stack", zegt de chauffeur in het begin van de video. Omdat we proberen uit te zoeken of deze video daadwerkelijk uit Lahaina komt, zoals op sociale media beweerd wordt, beginnen we op Google Maps in die omgeving te zoeken naar plaatsen met die namen.
Eerst komen we uit bij de Mill Street (rood). Op het einde daarvan ligt de Pioneer Mill Smokestack (geel), een historisch museum waar het drietal wellicht naar op weg is.
We zijn op dit moment al zo goed als zeker dat de feiten zich wel degelijk op Lahaina afspelen. Toch willen we graag preciseren waar deze video nu werd gefilmd. Uit het eerste gesprek kunnen we opmaken dat het gezelschap "bijna" (almost) bij de Smokestack is. Door de rook blijft het wel moeilijk de omgeving te herkennen.
We bekijken de video nog eens frame per frame en merken dan een stuk wegsignalisatie op en een boom waarvan de bast op erg specifieke wijze vertakt.
Op Google Streetview gaan we vervolgens in de buurt van de Pioneer Smokestack op zoek naar wegbewijzering naast een unieke boom. En jawel, op enkele honderden meters van het museum zien we een kruispunt met een geel verkeersbord en een vreemd vertakte boom.
De kanonnen en een gerechtsgebouw aan Wharf Street
Een man loopt langs de dijk van wat op een kleine haven lijkt. Hij draait de camera en stapt onder een soort pergola om vandaaruit de schade op te meten. We zien hoe hij een uitgebrand gebouw met vier statige zuilen passeert. Daarna wandelt hij kort naast iets wat op een verroest kanon lijkt.
We weten dus dat de man ergens aan het water zit. Aangezien bij de video wordt beweerd dat het zich afspeelde in Lahaina gaan we daar op zoek naar een plek die voldoet aan de omschrijvingen. Op een satellietkaart duiden we enkele mogelijke havenlocaties in Lahaina aan en bekijken deze vervolgens via Google Streetview.
Een eerste locatiecheck (rood) levert geen visuele overeenkomsten op. Ook een virtuele rit langs de kustlijn (groen) toont geen herkenbare punten. Pas op de laatste locatie (geel) is er een match.
We zien bijvoorbeeld een groot gebouw met vier pilaren. Langs de kustzijde staan ook twee pergola's met bankjes. Via Streetview blokkeren enkele reisbussen helaas het zicht op de kanonnen die we ook zoeken.
Aangezien we vrijwel zeker zijn dat het om deze plek gaat, zoeken we nog even de bezienswaardigheden in deze straat op en komen zo tot definitief uitsluitsel: de Lahaina Canons staan hier ook. Eén van die historische kanonnen zien we rond seconde 18 ook even in beeld komen in de video
Deze beelden werden dus gedraaid vanaf een dijk in Wharf Street . Aan de overkant van de straat zien we een uitgebrand gerechtsgebouw.
De dijk van Front Street
Ook een laatste clipje toont de schade na het inferno. We zien een man aan de zeedijk uitrusten in een klapstoel terwijl de cameraman of -vrouw een panoramisch beeld van de verwoeste omgeving maakt.
Er zijn voldoende visuele elementen om dit beeld te lokaliseren. We weten al zeker dat aan de kustlijn is gefilmd. Locaties in het binnenland kunnen we dus al zeker uitsluiten.
Verder zien we een lage muur die bestaat uit een soort rotsblokken. In de verte steken enkele lange en overhangende palmbomen uit. Eenmaal het beeld draait, ontdekken we ook dat er een straat loodrecht op de dijk uitkomt en op het einde van de video staan nog enkele uitgesproken bomen met wijde vertakkingen.
Op een satellietkaart duiden we de straten die recht uitkomen op een straat met zeezicht aan. Dat blijkt goed mee te vallen. Verschillende wegen komen namelijk uit op stukken dijk waar ofwel gebouwen ofwel beplanting het uitzicht verspert, dat kan je vanuit de lucht al zien.
Een straat met veel potentieel is Front Street. Vanop satelliet zie je duidelijk dat de weg ongehinderd langs de zee loopt. We bekijken de straat meer in detail op Google Street view. Het iets zuidelijkere deel is niet hetzelfde. De zee en het land worden gescheiden door een hek, en niet door een muurtje.
Iets noordelijker is het wel een match! We zien duidelijk de lage rotsachtige muur langs de straat lopen. We gaan naar het kruispunt met de Papalaua Street waarvan we vermoeden dat het de filmlocatie is. En we krijgen gelijk.
Het muurtje komt zoals gezegd overeen en in de verte zien we de uitstekende palmbomen. Als we het perspectief naar zuidelijke richting draaien, komen de grote loofbomen (geel) en het zebrapad (rood) overeen. In de straat die loodrecht op Front Street uitkomt, moet een winkelgalerij met kleine torenklok hebben gestaan. Deze is in de video helemaal platgebrand.
De exacte locatie kan je hier nog eens terugvinden.
Waarom VRT NWS inzet op beeldverificatie
Beeldverificatie maakt een belangrijk deel van ons journalistiek werk uit. Op deze manier kunnen we snel nagaan of beelden die we op onze redactie binnenkrijgen authentiek en actueel zijn. Dat was in deze voorbeelden nu het geval, maar er zijn ook tal van voorbeelden waarin oud of gemanipuleerd beeldmateriaal misbruikt wordt.
Heeft u zelf beelden die u wilt laten checken aarzel niet en stuur ze door naar onze Checkredactie via check@vrt.be.
