Nooit meer de vraag "Wil je het ticketje?": papieren kassabon afgeschaft in Wallonië

Winkels drukken in ons land jaarlijks zo'n 5 miljard papieren kassatickets af. 

Om de afvalberg in te perken, besliste de Waalse regering dat winkels vanaf vandaag niet langer een papieren kassaticket aan hun klanten mogen meegeven. Wie om een papieren kassaticket vraagt, moet het wel nog steeds krijgen, maar het mag niet meer automatisch aangeboden worden. Het ticket moet digitaal beschikbaar zijn via bijvoorbeeld een app, sms of mail.  

De nieuwe wet bevat enkele uitzonderingen. De regels zijn bijvoorbeeld niet van toepassing op de horeca of bij aankopen waarvoor een wettelijke garantietermijn geldt. In de praktijk betekent de nieuwe wet dus enkel het einde van het papieren kassaticket in de supermarkt. 

Na het afrekenen van de boodschappen volgt bijna standaard de vraag of je een kassaticket wenst. Meestal is het kassaticket dan al afgedrukt, waardoor het kassaticket na weigering door de klant, gewoon in de prullenbak van de kassamedewerker belandt. Ook daaraan moet met de nieuwe regels een einde komen. 

Veel Belgische supermarkten zetten ook zonder de wetgeving al een tijd in op de digitalisering van de kassabon. Bij Lidl en Delhaize kunnen klanten in de app al aangeven dat ze genoeg hebben aan een digitale versie. Ook bij Carrefour willen ze vanaf volgend jaar enkel nog een papieren ticket geven aan de klanten die geen gebruik maken van de app. Colruyt bezorgt de afrekening van hun Collect&Go afhaaldienst standaard via mail. En in de meeste Albert Heijn-winkels krijg je als klant naast de optie van een digitaal ticket via de app ook de optie om voor een "korte bon" te gaan om de hoeveelheid papier in te perken. 

Zowel de overheid als de winkels kiezen dus voor de digitale weg. Toch is handelsfederatie Comeos niet tevreden met de Waalse wetgeving. Die wordt te snel ingevoerd, vinden de supermarkten. In maart zette het Waals parlement het licht op groen, vijf maanden later is de wetgeving van kracht. Volgens Comeos is het daardoor onmogelijk om de nieuwe regels meteen toe te passen. De kassasystemen van de winkels zijn nog niet aangepast aan de nieuwe wet.

"We zijn last minute op de hoogte gebracht. De Waalse handelaars zijn niet klaar. We hebben minstens een jaar tot 18 maanden nodig om alles aan te passen. De software en printers moeten aangepast worden", zegt Rodolphe Van Nuffel van Comeosop Radio 1. "Er komt overleg met de sector, zodat we kunnen afspreken wat een goede termijn is om deze maatregel in werking te laten te treden." 

Om aan de kritiek tegemoet te komen heeft de Waalse minister van Leefmilieu Céline Tellier (Ecolo) beslist om tijdens een overgangsperiode nog niet te controleren of de winkels nog steeds papieren kassatickets aanbieden. Hoelang die periode zal duren, is voorlopig onduidelijk. De vraag is dus of klanten snel iets zullen merken van de nieuwe wetgeving.  

Consumentenvereniging Testaankoop is niet tegen de nieuwe wet, maar vreest dat ondanks de uitzonderingen het toch moeilijker zal zijn om overal nog een papieren kassaticket te krijgen. "Er zijn nog altijd mensen die moeilijk toegang hebben tot internet, we mogen hen niet achterlaten", zegt Ortwin Huysmans. "De digitale kloof mag niet dieper worden door de nieuwe regels."

Om je kasticket digitaal te kunnen ontvangen, moet je wel je e-mailadres toevertrouwen aan winkels of een account maken op hun app. Dat roept bij klanten vragen op rond privacy en het gebruik van persoonlijke data door de supermarkten, merkt Testaankoop. Comeos garandeert dat alle winkels zich strikt houden aan de GDPR-wetgeving. 

De Vlaamse regering neemt voorlopig geen initiatieven om winkels regels op te leggen in verband met het kassaticket. De woordvoerder van minister van Leefmilieu Zuhal Demir (N-VA) laat weten dat de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) een analyse zal maken over de gevolgen van de nieuwe regels in Wallonië. De regering wacht de resultaten van het onderzoek af om te kijken of nieuwe wetgeving ook in Vlaanderen nodig en nuttig is.