Wie in Nederland een spouwmuur wil isoleren, moet eerst onderzoeken of er geen vleermuizen in zitten. Dat is het gevolg van een uitspraak van de Raad van State in Den Haag. Het arrest leidt tot kritiek, maar staat het een duurzaam klimaatbeleid ook echt in de weg? “Het een hoeft het ander niet uit te sluiten.”
Isoleren betekent in Nederland nu ook nagaan of er geen vleermuizen in je spouwmuur zitten
Tom Antonissen
Gepubliceerd:
Een ecologisch onderzoek uitvoeren om vast te stellen dat er geen vleermuizen in je spouwmuur zitten: het is in Nederland sinds kort aan de orde voor eigenaars die hun bestaande woning willen isoleren.
Die plicht komt niet uit het niets. Ze vloeit voort uit een zaak tussen een isolatiebedrijf en de provincie Utrecht, die al dateert uit 2019. IsoSun, zoals het bedrijf heet, checkte bij wie dat wilde met een camera of spouwmuren geïsoleerd konden worden of niet. Maar volgens de provincie schoot dat onderzoek tekort. Of zoals Utrecht het juridisch motiveerde: het bedrijf overtrad zo de zorgplicht uit de Wet natuurbescherming.
Klopt, bevestigde de Nederlandse Raad van State vorige week. Enkel met een camera kijken volstaat niet meer. De zichtbaarheid in spouwmuren laat vaak te wensen over. En dwergvleermuizen, doorgaans niet veel groter dan een luciferdoosje, merk je daardoor niet altijd op.
Laatvliegers en meervleermuizen
Het arrest is daarom duidelijk. Eigenaars moeten via een quickscan eerst nagaan of er geen spleten in de muren of dakgoten zitten. Zijn die er wel, dan is het de bedoeling om te kijken of er ook effectief vleermuizen zitten. Niet eenmalig, maar verschillende keren.
De vleermuis gooit roet in het eten van Nederlandse isolatieplannen
Of de kans groot is dat je bij het isoleren een kolonie vleermuizen aantreft, hangt namelijk af van de periode van het jaar. Dat zegt Ghis Palmans, die deel uitmaakt van de vleermuizenwerkgroep van Natuurpunt. “Gewone dwergvleermuizen blijven sowieso maar een beperkt aantal maanden zitten”, vertelt hij in “De wereld vandaag” op Radio 1. “Als het gaat om een kraamkolonie, dan verblijft die van eind april tot eind juli in die spouwruimtes. Later valt de kolonie uit elkaar. Van andere soorten, zoals een laatvlieger of een meervleermuis, weten we het gewoon nog niet omdat er onvoldoende kennis over is.”
Eerlijk klimaatbeleid
Hier en daar is ook gemor te horen over het arrest. De Katwijkse wethouder Sonny Spek vindt in de Nederlandse krant De Telegraaf de huidige situatie onacceptabel. "Het wrange aan de uitspraak is dat het kwetsbare burgers bevestigt in hun mening dat er geen sprake kan zijn van een eerlijke en rechtvaardig klimaatbeleid", klinkt het.
“Ik begrijp dat sommigen dit absurd vinden”, zegt Palmans. “Maar onze vleermuizen hebben wel degelijk een belangrijke taak om de insectenpopulatie op peil te houden.”
Het zou dus fout zijn, vindt hij, om isolatie boven de bescherming van vleermuizen te plaatsen — of omgekeerd. “Het een hoeft het ander niet uit te sluiten. We kunnen het allebei, maar er is wel consensus nodig over de manier waarop het zal moeten gebeuren.”
