Artificiële intelligentie detecteert betrouwbaar borstkanker: "Kan op termijn deels radiologen vervangen"

De Zweedse wetenschappers publiceerden hun onderzoek in het toonaangevende vakblad The Lancet Oncology. De studie verdeelde meer dan 80.000 vrouwen die een borstkankeronderzoek ondergingen in twee groepen. In de ene groep beoordeelden zoals gewoonlijk twee gespecialiseerde radiologen de mammografieën. In de andere groep werd één radioloog vervangen door een AI-algoritme.

Wat bleek? Per duizend vrouwen ontdekten het tweetal radiologen vijf tumoren. In de groep waar een AI-model de specialist bijstond, ging het om zes tumoren. Dat is twintig procent meer. "Dit onderzoek verrast me niet", zegt radiologe Chantal Van Ongeval (UZ Leuven) in de Ochtend op Radio 1. "We volgen hier al enkele jaren de studies op. Het gaat in veel gevallen om retrospectief onderzoek. Dat wil zeggen dat het AI-model beelden onderzocht van mensen die al eerder gediagnosticeerd werden."

Maar het Zweedse onderzoek was het eerste waarin het AI-model volwaardig werd ingezet in het ziekenhuis. "Het gaat voor alle duidelijkheid over een onderzoek met één welbepaald AI-algoritme op één onderzoekstoestel", verduidelijkt Van Ongeval. "Zo'n algoritme heeft trouwens veel cases en voorbeelden nodig om performant te werken."

Toch denkt de radiologe dat het model op termijn zijn plaats zal innemen in de medische wereld. "In normale omstandigheden wordt een radiologisch onderzoek twee keer gelezen en beoordeeld."

"Als twee specialisten het niet eens geraken over de uitslag, wordt er zelfs nog een derde radioloog bijgehaald. In dit geval vervangt het AI-algoritme één van de twee radiologen. Als de overgebleven radioloog denkt dat de AI een vergissing maakte, kan de tweede radioloog er weer bijkomen." 

Op die manier worden radiologen, die nu al vaak overbevraagd zijn, voor een deel ontlast. Toch benadrukt Van Ongeval dat de menselijke factor altijd een belangrijke rol speelt in borstkankeronderzoek. "In 0,8 procent van de gevallen, maakte het AI-systeem toch een fout waardoor een tweede radioloog nodig was."

Van Ongeval denkt ook niet dat het systeem morgen al in de Belgische ziekenhuizen zijn intrede maakt. "Bij ons is AI nog niet gericht op bredere populatiescreening. Zo'n model komt trouwens met een stevig kostenplaatje en heeft daarnaast een IT-dienst nodig die volledig up-to-date moet zijn. Omdat het algoritme op één toestel is toegepast, is het ook niet zeker of het overal even goed presteert."