Uranium, één van de redenen waarom de staatsgreep in Niger de EU (en zeker Frankrijk) zorgen baart

Uranium is het belangrijkste exportproduct van Niger. Wereldwijd staat het land op de vijfde plaats van de producerende landen. Vooral de Europese Unie is afhankelijk van uranium uit Niger. Het West-Afrikaanse land levert meer dan een kwart van het Europese uranium. In 2021 was het nog altijd de grootste leverancier van de EU. Vorig jaar werd het daar ingehaald door Kazachstan.  

Het uranium uit Niger is goed voor de vervaardiging van brandstof voor meer dan honderd kernreactoren in dertien Europese landen. De helft daarvan ligt in Frankrijk, het land met het grootste kerncentralepark van Europa. 

Uranium is dan ook een van de zaken die Frankrijk al decennialang bindt aan zijn voormalige kolonie. Dat de Franse president Emmanuel Macron ermee dreigt "om op te treden tegen iedere aanval op Franse burgers en op Franse belangen in Niger", is dus niet verwonderlijk. Naast geostrategische heeft Frankrijk ook aanzienlijke economische belangen in Niger.

Het Franse staatsbedrijf Orano (voorheen Areva) baat al meer dan 50 jaar lang twee uraniummijnen uit in het noorden van Niger. De ene werd niet lang geleden gesloten, maar de tweede is nog altijd actief. Orano zegt dat het de veiligheidssituatie in Niger nauw opvolgt.

Precies wegens de politieke instabiliteit in het gebied zegt Frankrijk dat het de voorbije jaren zijn bevoorradingsbronnen meer en meer heeft gediversifieerd. Volgens het Franse ministerie van Energietransitie heeft het land verschillende bronnen voor zijn bevoorrading van uranium. 

Ook de Europese Commissie laat geruststellende geluiden horen. De Commissie zegt geen problemen te verwachten voor de bevoorrading van uranium in de Europese Unie, vanwege al aangelegde voorraden. 

"Er is geen bevoorradingsrisico voor de EU", zegt een woordvoerder van de Commissie. "De operatoren in de EU beschikken over voldoende voorraden natuurlijk uranium om eventuele bevoorradingsrisico's op korte termijn te beperken. Ook op middellange en lange termijn zijn er voldoende materialen op de wereldmarkt om de noden van de EU te dekken."

Toch komt de onrust in Niger op een slecht moment voor de EU, want die was net haar afhankelijkheid van uranium uit Rusland, ook een belangrijke leverancier, aan het afbouwen. In 2021 kwam een kwart van het Europese uranium nog uit Niger. Rusland stond als leverancier op de derde plaats, goed voor meer dan 16 procent. 

Kwart van Europees uranium komt uit Niger (cijfers van 2021):

In 2022 was Niger de op een na grootste leverancier van natuurlijk uranium in de EU, met een aandeel van 25,38 procent, na Kazachstan. 

Kazachstan is wereldwijd de grootste leverancier van uranium (cijfers van 2021):