Drones en raketten bereiken steeds vaker Rusland: "De oorlog lijkt toch echt wel te escaleren"

De berichten over drone-aanvallen op Russisch grondgebied stapelen de laatste tijd op. En waar Oekraïne zich vroeger afzijdig hield en niet communiceerde over zulke aanvallen, neemt het steeds vaker Rusland in het vizier. Dat baart defensie-specialist aan het Haags Centrum voor Strategische Studies, Patrick Bolder zorgen. "De oorlog lijkt wel te escaleren", zegt hij in "De wereld vandaag" op Radio 1. 

Honderd procent zekerheid over wie achter de verschillende drone-aanvallen in Rusland zit, is er nooit. Het zou de Russische overheid zelf kunnen zijn, pro-Russische partizanen of Oekraïne natuurlijk. Het Russische ministerie van Defensie wijst voor de meest recente aanval naar Oekraïne, maar daar blijft het stil.

Volgens defensie-specialist Patrick Bolder is de kans wel groot dat Oekraïne effectief achter verschillende aanvallen zit. "Oekraïne heeft daar verschillende redenen voor. Ten eerste wil Oekraïne hiermee aan de Russen zeggen: "voel ook maar eens wat wij dagelijks meemaken". Ten tweede heeft Oekraïne het idee dat Poetin niet meer zo heel stevig in het zadel zit na de Wagner-opstand, en willen ze daarop inspelen."

Verder vindt Bolder het opvallend dat de drones niet door Rusland uit de lucht worden geschoten. "Dat wil zeggen dat Rusland maar weinig luchtafweermiddelen in eigen land heeft en dat Oekraïne misschien ook hoopt dat Rusland de luchtafweermiddelen die in het zuiden van Oekraïne staan, weer terugtrekt naar Russisch grondgebied. Als dat zou gebeuren, zou de Oekraïense luchtmacht meer vrijheid van optreden hebben."

De oorlog verplaatst zich door deze drone-aanvallen nu ook buiten Oekraïens grondgebied, en de westerse bondgenoten van Oekraïne zien dat niet zo graag gebeuren. "Bij de wapenleveringen aan Oekraïne werd altijd de voorwaarde verbonden dat de wapens enkel gebruikt mochten worden om het eigen land te heroveren, ze mochten niet in Rusland gebruikt worden."

Al zijn sommige bondgenoten daar wel strikter in dan andere. "De Verenigde Staten, bij monde van President Biden, is hier altijd heel fel over geweest. Frankrijk en Duitsland daarentegen hebben al gezegd dat ze begrijpen dat Oekraïne wel eens doelwitten, zoals logistieke knooppunten net over de grens, viseert", licht de defensie-specialist toe.

Oekraïne lijkt zich voorlopig ook te houden aan de afspraken en gebruikt geen westerse wapens voor de drone-aanvallen op Rusland. En Zelenski is ook heel voorzichtig bij het uitvoeren van die aanvallen, ziet Patrick Bolder. "De meest recente aanval was in een zakencentrum, midden in de nacht. Dat betekent dat er weinig mensen zijn en dus weinig kans op burgerslachtoffers. Oekraïne houdt zich dus duidelijk aan oorlogsrecht."

Duidelijk is in ieder geval dat Oekraïne steeds meer risico's neemt, maar ook Rusland is steeds minder voorzichtig. Vorige week viel Rusland nog Oekraïense havens aan de Donau, heel dicht bij de Roemeense grens, aan. Roemenië is lid van de NAVO en zo kwam de oorlog heel dicht bij een NAVO-land. 

Volgens Patrick Bolder zal de NAVO een oorlog met Rusland altijd proberen te voorkomen, maar die keuze zal niet bij de NAVO-landen liggen, denkt hij. "President Poetin is deze oorlog begonnen en hij laat 'm escaleren als hij dat wil. Daar kunnen wij weinig invloed op uitoefenen."

Maar ook de NAVO-landen kunnen volgens Bolder niet meer terug. "Wij hebben al zoveel geld en zoveel wapens gegeven. Ook in onze communicatie hebben we Oekraïne zoveel ondersteund, dat het ook voor onze eigen geloofwaardigheid niet meer haalbaar zou zijn om nu terug te gaan. We zijn met z'n allen in een fuik gezwommen, en dat is het gevaar: want wat is het puntje van die fuik? Waar komen we uit?"

Patrick Bolder maakt zich dus zorgen over hoe de oorlog nog verder zal evolueren. "Rusland lijkt wel te willen escaleren, ze sturen kernwapens naar Wit-Rusland, dreigen met het afsluiten van de Zwarte Zee, doen een aanval vlak bij de Roemeense grens, ... Als je dat allemaal aandurft, heb je wel lef en dat vind ik toch wel spannend worden eerlijk gezegd."