In de Albanese media is het al dagenlang groot nieuws: verschillende topmannen bij politie en justitie zijn opgepakt in het kader van een groot onderzoek naar moord, corruptie en drugshandel. En, het onderzoek heeft ook een Belgisch tintje, want de informatie kwam - onder meer - vanuit de Sky ECC-telefoons die ons land twee jaar geleden kon kraken.
Met dank aan België: toplui van Albanese politie en justitie opgepakt in groot onderzoek naar moord, corruptie en drugshandel
Hanne Decré
Gepubliceerd:
Het nieuws sloeg twee jaar geleden in als een bom: ons land was erin geslaagd om de versleutelde telefoons van Sky ECC te kraken en had maandenlang kunnen meelezen met de plannen van een hele rist criminelen. In ons land leverde dat een schat aan informatie op - lees: intussen zijn er al honderden veroordelingen uitgesproken.
Maar de resultaten stoppen niet aan de landsgrenzen. De informatie werd immers ook gedeeld met verschillende andere landen. Met succes. Zo werd er in Servië enkele maanden geleden een groot drugskartel opgerold - "de grootste drugsbaronnen van de Balkan" klonk het toen bij Europol. En in Colombia kon in 2021 een van de meest gezochte drugscriminelen Dairo Antonio Usaga - alias Otoniel - ingerekend worden. Opnieuw op basis van informatie uit Sky ECC.
Operatie "Metamorfose"
En ook aan Albanië kon het Belgische gerecht heel wat interessante informatie doorspelen. Onder de codenaam "Metamorfose" heeft de Albanese speciale anticorruptie-eenheid SPAK afgelopen week verschillende invallen gedaan.
Acht verdachten konden daarbij opgepakt worden, negen anderen worden nog gezocht. Het verhaal is al dagenlang groot nieuws in Albanië, want bij de arrestaties zitten niet alleen namen uit de onderwereld, ook verschillende topmannen bij politie en justitie kwamen in het vizier van de speurders.
Zo brengt dit onderzoek het Albanese gerecht in nauwe schoentjes. "Er werden strafbare feiten gepleegd door overheidsfunctionarissen, hooggeplaatste politieagenten en een procureur. Dat ondermijnt de goede werking van de rechtsstaat."
De aantijgingen zijn dan ook niet min: moord, corruptie, ambtsmisbruik, vervalsing van documenten, handel in verdovende middelen, lidmaatschap van een criminele organisatie en zo meer.
Welke namen worden genoemd?
O.B. - een voormalig hoofd operaties bij de staatspolitie. Hij wordt verdacht van "misbruik van zijn ambt", door geheime data en operaties door te spelen.
X.L. - de procureur van Kukës. Hij wordt verdacht van corrupties in twee zaken en betrokkenheid bij de georganiseerde misdaad.
A.H. - een voormalige chef van de dienst tegen georganiseerde misdaad bij de politie van Shkodër. Hij werd een jaar geleden ontslagen. Hij wordt verdacht van "het verschaffen van voorwaarden en middelen om moorden te plegen" en van lidmaatschap van een criminele organisatie.
P.G. - een zakenman. Hij wordt verdacht van betrokkenheid bij een moord in Shkodër in juli 2020. Daarvoor zou hij samengewerkt hebben met een georganiseerde criminele organisatie. Hij zou ook betrokken zijn bij drie andere incidenten.
Bij de 26 huiszoekingen werden ook sommen geld, verschillende voertuigen, vuurwapens, telefoons in beslag genomen. De politie is nog op zoek naar negen andere verdachten, onder hen ook E.M., een beruchte figuur in de Albanese onderwereld, die vermist is.
De minister van Binnenlandse Zaken Taulant Balla noemt het een "complexe operatie". "Het net heeft zich gesloten rond deze figuren van de georganiseerde misdaad, net als rond de agenten en aanklagers die betrokken zouden zijn bij de misdrijven."
In de communicatie bedankt SPAK expliciet het Belgische, Nederlandse en Franse gerecht, net als Eurojust en Europol "voor de intensieve samenwerking".
Hoe moeten we dat nu inschatten?
"Ja, er is iets groots aan de hand", zegt ook Marjolein Koster, die als journalist de Balkan door en door kent. "Al zullen we moeten zien wat de gevolgen zullen zijn. Langs de ene kant kan je zeggen: Albanië is ermee bezig, aan de andere kant zullen we nog moeten zien of ze ook effectief bestraft worden."
"Om een voorbeeld te geven: de advocaat van de verdachten is de voormalige minister van Justitie. Die kwam al met het argument dat afluisteren an sich geen bewijs is. Je ziet het vaker dat er aan de oppervlakte veel gedaan wordt om de rechtsstaat te verbeteren en om de corruptie aan te pakken. Maar in de praktijk zie je dat er niet veel verbetert."
Albanië heeft nochtans plannen om lid van de EU te worden. Dan helpen deze incidenten natuurlijk niet. "Er moet nog veel gebeuren willen ze daadwerkelijk voldoen."
Aan de oppervlakte wordt er veel gedaan om de corruptie aan te pakken, maar in de praktijk zie je dat er niet veel verbetert
Er is volgens Koster ook veel verwevenheid tussen dit soort (drugs)criminaliteit en politiek, "al blijft het lastig om er uitspraken over te doen". "Verwevenheid is er sowieso op het lokale en regionale niveau, en er zijn vermoedens dat het ook op nationaal niveau speelt." Over premier Edi Rama bijvoorbeeld. "Heeft hij miljoenen doorgespeeld aan criminele groepen? Een onderzoek twee jaar geleden toonde aan dat 60 procent van de bouw- en vastgoedindustrie gebruikt wordt om drugsgeld wit te wassen. Zijn tegenstanders zeggen dat hij daarvan geweten moet hebben. Maar zo lang er geen veroordeling is, is dat niet zeker."
SKY ECC doet koppen rollen van topmensen bij politie en justitie in Albanië
