De bosbranden in Europa domineren al enkele dagen het nieuws en dat boezemt sommige mensen angst in over het klimaat. Doordat het nieuws zo focust op droogte, warme temperaturen en verwoesting krijgen veel mensen het gevoel dat ze de klimaatverandering niet kunnen stoppen, denkt motivatiepsycholoog Maarten Vansteenkiste. "Maar als media meer focussen op onze verwezenlijkingen, zou er meer motivatie zijn om verder te werken."
Is er nog genoeg motivatie om voor het klimaat te vechten? "Media moeten naast bosbranden ook positieve verwezenlijkingen tonen"
"Noodweer in Italië", "recorduitstoot koolstof door bosbranden in Griekenland", "bosbranden in Zwitserland en Rhodos"... De nieuwskoppen liegen niet, maar kunnen wel voor een overweldigend gevoel zorgen van onmacht. Op verschillende plaatsen in Europa zorgt het weer al enkele weken voor heel wat doemscenario's.
"Het is heel normaal en goed dat media hierover transparant berichtgeven", zegt professor aan UGent en motivatiepsycholoog Maarten Vansteenkiste. "Maar die berichten brengen wel een bepaalde angst en onmacht met zich mee, waardoor mensen geloven dat ze niets meer kunnen betekenen voor de klimaatverandering." "Niks is minder waar", vult Valerie Trouet, directeur van het Klimaatcentrum, aan.
Hoe pakken media het dan best aan? "Door ook te tonen wat we als mensheid al hebben verwezenlijkt in dit proces. Je kan dat vergelijken met een persoon met overgewicht. Pas wanneer die persoon stopt met moeite doen om een gezond leven te leiden, zal die zien wat de gevolgen zijn van zijn goede acties."
Bij ons gevecht tegen het veranderende klimaat is dat net hetzelfde, volgens Vansteenkiste. "De media zouden beter weergeven hoe het eraan toe zou gaan als we geen maatregelen volgen. Dan pas zien we hoe goed we eigenlijk al bezig zijn. Het kan de mensen ook alleen maar motiveren om hun best te blijven doen."
Ligt klimaat wel top of mind?
Volgens verschillende peilingen hechten Vlamingen niet heel veel waarde aan het klimaat. "Maar dat is heel afhankelijk van wanneer die peiling wordt afgenomen", denkt Vansteenkiste. "Als je dat nu aan de mensen vraagt, tijdens een crisis als deze, zal je merken dat het hen veel meer aangaat."
"Het is een vicieuze cirkel", stelt Trouet. "Er is wel bepaalde vooruitgang, maar de negatieve berichtgeving, die de realiteit weergeeft, geeft een gevoel van onmacht." De controle terugkrijgen kan alleen maar door maatregelen te stellen en die te blijven volhouden. "En als media wat meer tonen wat voor positieve effecten die hebben op het klimaat, wordt de motivatie misschien nog net iets groter", sluit Vansteenkiste af.


