Het aantal dodehoekongevallen is in 2022 met een derde gestegen ten opzichte van het jaar ervoor. Dat blijkt uit cijfers die Vlaams Parlementslid Annick Lambrecht (Vooruit) heeft opgevraagd bij minister van Mobiliteit Lydia Peeters (Open VLD). In ongeveer twee derde van de gevallen was het slachtoffer een zwakke weggebruiker en het aantal dodelijke slachtoffers en zwaargewonden is verdubbeld. De Fietsersbond pleit voor meer conflictvrije kruispunten.
Aantal dodehoekongevallen met 35 procent gestegen in 2022: "Tijd voor een crisisplan met aandacht voor fietser"
2021 was dan wel nog een coronajaar met maatregelen en thuiswerk, toen Vlaams Parlementslid voor Vooruit Annick Lambrecht de cijfers over dodehoekongevallen opvroeg bij minister van Mobiliteit Lydia Peeters, gingen bij haar heel wat alarmbellen af. "Meer dan 35 procent meer dodehoekongevallen in 2022 ten opzichte van een jaar eerder, dat toont dat de minister dringend een tandje moet bijsteken", benadrukt ze.
Peeters erkent dat het belangrijk is om in te zetten op het vermijden van dodehoekongevallen, maar geeft ook aan dat er al veel gebeurt. "We proberen de ongevallen te voorkomen door in te zetten op infrastructuur, educatie van de weggebruiker en sensibilisatie. Recent hebben we ook een vernieuwd afwegingskader gelanceerd om kruispunten maximaal conflictvrij te maken. Ik heb hierbij de keuze gemaakt om de verkeersveiligheid voorrang te geven op doorstroming. De veiligheid van de actieve weggebruiker is belangrijker dan die paar seconden die de automobilist langer voor het rood licht moet wachten."
Zwakke weggebruiker, en dan vooral de fietser
Het gaat om meer dan 212 ongevallen in 2022. Dat cijfer omvat alle dodehoekongevallen tussen kwetsbare weggebruikers en gemotoriseerde voertuigen, maar ook tussen twee gemotoriseerde voertuigen.
In ongeveer twee derde van de ongevallen is het slachtoffer een kwetsbare weggebruiker, dus een voetganger, fietser of bromfietser. Dat is een stijging van 25 procent. Vooral fietsers worden vaker getroffen, 62 procent meer dan een jaar eerder. Meer dan 7 op de 10 slachtoffers van een dodehoekongeval in 2022 was een fietser.
Daarom stelt Vlaams Parlementslid Lambrecht voor om te werken aan de fietsinfrastructuur. "De minister moet zorgen voor voldoende, brede en afgescheiden fietspaden die allemaal voldoen aan de Vlaamse normen, dat is vaak nog niet het geval", benadrukt ze. Ook pleit ze voor een zone 30 in elke bebouwde kom waar geen fietspaden zijn.
Minister Peeters geeft aan dat ze de fietsers en de andere kwetsbare weggebruikers zeker niet uit het oog verliest. "Deze legislatuur investeren we 1,4 miljard euro in fietsinfrastructuur en dan vooral in vrijliggende fietspaden." Ook krijgen zowel kinderen op school als vrachtwagenchauffeurs bijscholing over de dodehoek.
IN KAART - De regionale verschillen zijn groot, klik op een provincie om de cijfers te zien:
Kleine aanpassingen, groot verschil
Vier mensen lieten in 2022 het leven door een dodehoekongeval. Dat zijn er dubbel zo veel als het jaar ervoor. Het aantal zwaargewonden door een dodehoekongeval ging met 113 procent omhoog (van 8 naar 17) en er waren ook 25 procent meer lichtgewonde slachtoffers (van 95 naar 119).
Met zo’n cijfers moet minister Peeters denken aan een crisisplan voor dodehoekongevallen, want deze stijging moet gestopt worden
"Ook die cijfers kunnen we omlaag halen door kleine aanpassingen te doen. Er moeten geen tunnels gebouwd worden, wel lichten aangepast worden", stelt Lambrecht scherp. "We moeten streven naar conflictvrije kruispunten waar de lichten zo georganiseerd zijn dat de voetgangers en fietsers eerst mogen oversteken en nadien pas het gemotoriseerd verkeer aan zet is. Ze moeten van elkaar gescheiden worden."
Jaarlijks worden er gemiddeld ongeveer 125 kruispunten maximaal conflictvrij gemaakt. "In 2022 waren dat zelfs 142 kruispunten. Dat is meer dan één kruispunt om de drie dagen. We kiezen er dan ook voor om de verkeersveiligheid voorrang te geven op de doorstroming. Liever een veilige kwetsbare weggebruiker, dan moet de automobilist maar enkele seconden langer voor een rood licht wachten."
Is er dan onvoldoende beleid volgens Lambrecht? “Dat is er wel, maar dat gaat veel te traag. Met zo’n cijfers moet minister Peeters denken aan een crisisplan voor dodehoekongevallen, want deze stijging moet gestopt worden.”
Fietsersbond: "Verkeersveiligheid vooropstellen" De Fietsersbond is niet verbaasd over de cijfers van dodehoekongevallen. "We zien dat er nog veel kruispunten zijn met conflicten. Waar fietsers die rechtdoor willen rijden tegelijk groen hebben met gemotoriseerd verkeer dat naar rechts wil", zegt Wies Callens van de Fietsersbond. "Dan vraag je om problemen."
De belangenorganisatie is trouwens blij dat minister Peeters meer in infrastructuur investeert, maar ziet dat niet echt als een oplossing voor dodehoekongevallen. "Het gaat om de keuze om kruispunten conflictvrij te maken. En om verkeersveiligheid voorop te stellen aan de doorstroming van gemotoriseerd verkeer. Dat hoeft niet veel geld te kosten."
De Fietsersbond denkt voorts nog aan circulatieplannen die bijvoorbeeld vrachtwagens kunnen weren of veiligere trucks in het algemeen. "Het gaat dan om vrachtwagens waarbij de chauffeur lager zit en dus een beter zicht heeft, zoals al in Londen gebruikt wordt." Al geeft Callens ook aan dat dit laatste beter Europees wordt geregeld.

