Omdat het voor de Vlaamse regering politiek te moeilijk ligt om het Vlaamse stikstofakkoord van maart om te zetten in een stikstofdecreet, proberen regeringspartijen N-VA en Open VLD het nu via een andere weg. Ze dienen het decreet alvast in voor behandeling in het Vlaams Parlement. Daarmee hopen ze tijd te winnen, terwijl het onderzoek naar de milieu-effecten loopt. CD&V "neemt akte" van die zet.
Ontmijnt politieke binnenweg stikstofcrisis? N-VA en Open VLD dienen stikstofdecreet al in via het Vlaams Parlement
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Even terugspoelen: in maart bereikte de Vlaamse regering een akkoord met maatregelen om de stikstofuitstoot in Vlaanderen te beperken. Maar die maatregelen moesten ook uitmonden in een decreet. Alleen bleek onlangs dat de regering er niet uit geraakte: CD&V weigerde het decreet goed te keuren zolang er geen milieu-effectenrapport is over twee versoepelingen die de partij in het decreet wil.
Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) lanceerde daarop zelf een ministeriële instructie met tijdelijke, strenge stikstofmaatregelen, zeer tegen de zin van CD&V. Vorige week vernietigde de Raad voor Vergunningsbetwistingen bovendien de omgevingsvergunning voor de nieuwe ethaankraker van chemiebedrijf Ineos in de Antwerpse haven. De Vlaamse regering heeft volgens de Raad onvoldoende aangetoond dat de stikstofuitstoot geen risico vormt voor het nabijgelegen natuurgebied.
Via parlement
Dat laatste voorval illustreert volgens N-VA en Open VLD dat het stikstofakkoord dringend moet worden omgezet in wetgeving. De twee regeringspartijen kiezen daarom voor een opmerkelijke politieke binnenweg. In plaats van het decreet vanuit de regering te lanceren, dienen fractieleiders Wilfried Vandaele (N-VA) en Willem-Frederik Schiltz (Open VLD) het al in voor behandeling in het Vlaams Parlement. Het wordt ook al naar de Raad van State gestuurd.
Volgens hen winnen ze daarmee maanden tijd. Het decreet kan zo binnen enkele maanden al ter stemming worden voorgelegd in het Vlaams Parlement. Die oplossing heeft bovendien als voordeel dat CD&V op dit moment niet gedwongen wordt om akkoord te gaan met een decreet waar de partij voorlopig niet volledig achter staat.
Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) verbindt zich er bovendien nogmaals toe om zich aan de afspraken uit het stikstofakkoord te houden. Zo is vorige week de aanbesteding gelanceerd over het milieu-effectenrapport dat CD&V vraagt. Als daaruit zou blijken dat de versoepelingen mogelijk zijn, zullen ze ook in het stikstofdecreet belanden, klinkt het. Bovendien vervalt de ministeriële instructie van Demir over stikstof vandaag. "Een teken van goede wil", klinkt het bij Open VLD.
CD&V houdt zich op de vlakte
Bij CD&V neemt fractieleider Peter Van Rompuy "akte van de beslissing van N-VA en Open VLD". CD&V doet er volgens hem niet aan mee, omdat het voorstel niet de twee versoepelingen bevat waar CD&V op rekent. "Dat voorstel van decreet indienen, heeft geen juridische gevolgen. Het is een procedurele stap om een advies van de Raad van State te krijgen. Eenmaal dat binnen is, kunnen de gesprekken in de schoot van de Vlaamse regering hervat worden om zo snel mogelijk te komen tot een juridisch robuust en definitief stikstofdecreet."
De stap van Open VLD en N-VA is volgens Van Rompuy ingegeven door het Ineos-arrest. "Onze lezing van het Ineos-arrest is evenwel dat de Raad van de bevoegde minister een beslissing vraagt die gebaseerd is op een concrete en gedetailleerde passende beoordeling. Dat wil zeggen een onderzoek op grond van wetenschappelijke kennis over de effecten van de bijkomende stikstofuitstoot op het natuurgebied Brabantse Wal. Het advies van de Raad van State kan daarover hopelijk klaarheid brengen."
"Geen wisselmeerderheid"
Bij Open VLD overwegen ze trouwens niet om het decreet uiteindelijk te stemmen zonder CD&V, dus met een wisselmeerderheid met een of meerdere oppositiepartijen. "Laat daar geen onduidelijkheid over bestaan: wij hebben CD&V nodig om dit decreet gestemd te krijgen in het parlement", zegt Vlaams Parlementslid Steven Coenegrachts (Open VLD). "CD&V is onze coalitiepartner. Wij blijven on speaking terms."
Ook CD&V-voorzitter Sammy Mahdi waarschuwt de coalitiepartners op Twitter dat het niet de bedoeling kan zijn om alternatieve meerderheden te zoeken. "In een normale meerderheid lopen dergelijke trajecten altijd met respect via de regeringspartijen. We zijn bereid om ons daaraan te houden. Hopelijk geldt dat voor iedereen", schrijft hij.
Oppositie verbaasd
"De ene ongeziene situatie volgt de andere op in dit dossier", reageert Mieke Schauvliege van oppositiepartij Groen op de nieuwe ontwikkeling in de stikstofdiscussie. "N-VA en Open VLD die CD&V buitenspel zetten, qua politiek steekspel kan dat tellen, maar of onze natuur en onze familiale landbouw hiermee gered zijn, dat is nog maar de vraag."
Dat het parlement het stikstofdossier met deze noodgreep naar zich toe trekt, is voor Schauvliege een bewijs dat de Vlaamse regering "niet kan besturen". "Jambon is niet gewoon een zwakke regeringsleider, hij heeft gewoonweg geen regering meer."
Dat vindt ook fractieleider Chris Janssens van Vlaams Belang. "Dit slaat de coalitie definitief aan diggelen. Terwijl ze onze boeren in complete onzekerheid stort, vertrekt de Vlaamse regering nu gezellig op verlof. De regering moet uit reces teruggeroepen worden en het Vlaams Parlement moet in spoed bijeenkomen."
Vlaams Belang reageert ook verontwaardigd op de timing van de demarche. "Snel een knuppel in het hoenderhok gooien waar onze boeren het slachtoffer van zijn en dan op verlof vertrekken, wie doet zoiets?"
Oppositiepartij Vooruit sluit niet helemaal uit dat ze het stikstofdecreet van Open VLD en N-VA zal steunen, op voorwaarde dat het beantwoordt aan een aantal principes die de partij belangrijk vindt. Zo dringt de partij al langer aan op "compensaties voor de boeren en een sprong vooruit op het vlak van volksgezondheid en de natuur". "Een decreet dat daarvoor zorgt, kunnen we ook vanuit de oppositie steunen," zegt fractieleidster Hannelore Goeman.
