Naar hoofdinhoud

Israëlische oud-premier Ehud Olmert waarschuwt voor burgeroorlog na goedkeuring omstreden justitiehervorming

De Israëlische oud-premier Ehud Olmert waarschuwt voor een burgeroorlog in zijn land. Volgens Olmert wordt de regering-Netanyahu door een groot deel van de bevolking als onwettig beschouwd. De omstreden justitiehervorming leidde gisteren en vannacht tot heel wat onrust in verschillende steden, maar vandaag is het voorlopig rustig.    

Jarno Treuttens Freek Willems
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:update:

Oud-premier Ehud Olmert, zelf aan de macht van 2006 tot 2009, maakt zich zorgen over de toekomst van zijn land na de goedkeuring gisteren van een omstreden justitiehervorming in het parlement en het daaropvolgende protest op straat 's avonds en 's nachts. In een interview met de Britse zender Channel 4 waarschuwt hij zelfs voor een burgeroorlog. "Er is een serieuze bedreiging. Dit is nog nooit gebeurd."

Volgens Olmert wordt de regering-Netanyahu (een coalitie van rechts en uiterst rechts) door een groot deel van de bevolking als onwettig beschouwd. Hij vreest dan ook voor "massale burgerlijke ongehoorzaamheid tegen de regering". "De regering heeft besloten om de grondslagen van de Israëlische democratie te bedreigen. Dat is iets wat we niet kunnen aanvaarden en tolereren", zegt Olmert. 

Rechter legt doktersstaking stil

Na de woelige avond en nacht is het vandaag voorlopig vrij rustig gebleven in verschillende steden. Het wordt afwachten of er vanavond opnieuw geprotesteerd wordt. Tienduizenden dokters waren vanmorgen wel in staking gegaan. Ze wilden 24 uur lang het werk neerleggen om de vele duizenden demonstranten die gisteren in de straten van Israël betoogden, te ondersteunen.

De Israëlische Medische Associatie, die naar eigen zeggen ongeveer 95 procent van de artsen vertegenwoordigt, meldde vanmorgen dat in Jeruzalem wel dokters zouden werken en dat de spoeddiensten volledig operationeel zouden zijn. Toch stapte de minister van Gezondheid, Moshe Arbel, naar de rechtbank om een einde aan de staking te laten maken, wat ook lukte.

Vorige week hebben de dokters ook al een kortere staking gehouden, omdat ze schrik hebben dat de juridische hervorming "het zorgsysteem zal verwoesten".

BEKIJK

Niet alleen de artsen, maar ook de militaire reservisten hadden er gisteren mee gedreigd om vandaag niet te komen opdagen als de hervorming zou worden goedgekeurd. Oppositieleider Lapid had hen opgeroepen de beslissing van het hoogste gerecht af te wachten vooraleer ze dienst zouden weigeren.

Hoeveel reservisten vandaag niet zijn komen opdagen, is nog niet duidelijk, maar een woordvoerder van het leger erkende wel dat het aantal aanvragen van reservisten om tijdelijk niet in dienst te moeten gaan, toegenomen is. Hij gaf ook toe dat als dat lang zou duren, de staat van paraatheid van het leger in gevaar dreigt te komen.

Daarnaast dreigt de Histadrut, een van de grootste vakbonden van Israël, met een algemene staking. De vakbonden beraden zich daar nog over.

Vier grote Israëlische kranten hebben hun voorpagina bijna volledig gevuld met zwarte inkt. Vanonder staat een duidelijke kop: "Een zwarte dag voor de democratie in Israël". Het gaat om een advertentie van een Israëlische oppositiegroep.

Wat houdt de juridische hervorming in? De hervorming maakt deel uit van een breder pakket aan maatregelen die de macht van het juridische systeem verder moet inperken. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu noemde de stemming tijdens een televisietoespraak een "noodzakelijke democratische stap". 

De omstreden Israëlische justitiehervorming bestaat uit 4 onderdelen: 

  1. Het principe van redelijkheid: daar werd gisteren over gestemd. Dat principe houdt in dat het Hooggerechtshof van Israël zich kan uitspreken over onredelijke regeringsbesluiten. De hervorming wil die rechterlijke macht afvoeren. 

  2. De afwijkingsclausule: rechters mogen wetten blokkeren, vindt Netanyahu, maar het Israëlische parlement moet de macht hebben om de beslissing van het hof terug te draaien. Rechters mogen niet het laatste woord hebben, vindt de regering.

  3. De benoeming van rechters zou niet langer beslist worden door een negenkoppige commissie die bestaat uit rechters, parlementsleden en advocaten, onder toezicht van de minister van Justitie. Ook hier wil de regering een doorslaggevende stem in hebben. 

  4. De regering wil ook de invloed van juridische adviseurs binnen de ministeries terugdringen.

Afgelopen nacht was het zeer onrustig in Israël, vooral in de stad Tel Aviv. Zo'n 20.000 betogers kwamen er op straat. De politie heeft het waterkanon ingezet en verschillende demonstranten zijn gearresteerd. Bij de manifestaties raakten ook drie mensen gewond, nadat een auto op de massa was ingereden. 

Verschillende betogers die nabij het parlement in Jeruzalem hebben gekampeerd, zeggen teleurgesteld te zijn in de regering. Volgens hen zullen de betogingen nog niet meteen stoppen. "Ik denk dat we verder zullen betogen zolang het nodig is", klinkt het. "We hebben voorlopig nog voldoende vrijheid om dit te doen en we zullen enkel en alleen stoppen als we ons doel hebben bereikt."

Uit cijfers van de lokale omroep "Kan" zou 46 procent van de Israëli's tegen de hervormingen zijn. 35 procent is voor, 19 procent is onbeslist. Demonstranten geloven dat de hervormingen de weg vrijmaken voor machtsmisbruik, omdat het laatste controlemechanisme dat de uitvoerende macht controleert, zou worden afgevoerd.

De Israëlische politie heeft het waterkanon ingezet om de demonstranten uit elkaar te drijven.

Meer weten over

Meest gelezen

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

Maak van VRT NWS jouw voorkeursbron op Google

Google heeft een nieuwe functie gelanceerd waarmee je zelf kunt kiezen welke bronnen je eerst ziet wanneer je zoekt. Zo mis je nooit meer het laatste nieuws van VRT NWS.

Lees ook

  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"