In Israël zijn duizenden mensen op straat gekomen om te protesteren tegen de goedkeuring van het eerste, belangrijke onderdeel van een omstreden juridische hervorming. Met de hervorming wordt de macht van het Hooggerechtshof ingeperkt ten voordele van de regering. Bij een manifestatie nabij de stad Tel Aviv raakten drie betogers lichtgewond nadat een auto op de massa was ingereden. Ook de Israëlische oppositiepartijen zijn niet te spreken over de goedkeuring en zullen de wet waarschijnlijk aanvechten.
Massaal protest in Israël, nadat parlement belangrijk onderdeel van omstreden juridische hervorming goedkeurt
Het Israëlische parlement heeft het eerste, belangrijke onderdeel van de omstreden juridische hervorming goedgekeurd. De wet die nu werd goedgekeurd, betekent een inperking van de rechterlijke macht van het Hooggerechtshof ten voordele van de regering.
De hervorming maakt deel uit van een breder pakket aan maatregelen die de macht van het juridische systeem verder moet inperken. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu noemde de stemming vanavond tijdens een televisietoespraak een "noodzakelijke democratische stap".
De omstreden Israëlische justitiehervorming bestaat uit 4 onderdelen:
Het principe van redelijkheid: daar werd vandaag over gestemd. Dat principe houdt in dat het Hooggerechtshof van Israël zich kan uitspreken over onredelijke regeringsbesluiten. De hervorming wil die rechterlijke macht afvoeren.
De afwijkingsclausule: rechters mogen wetten blokkeren, vindt Netanyahu, maar het Israëlische parlement moet de macht hebben om de beslissing van het hof terug te draaien. Rechters mogen niet het laatste woord hebben, vindt de regering.
De benoeming van rechters zou niet langer beslist worden door een negenkoppige commissie die bestaat uit rechters, parlementsleden en advocaten, onder toezicht van de minister van Justitie. Ook hier wil de regering een doorslaggevende stem in hebben.
De regering wil ook de invloed van juridische adviseurs binnen de ministeries terugdringen.
Tot op het allerlaatste moment probeerde Netanyahu de oppositiepartijen te overtuigen om voor de hervorming te stemmen, maar dat is niet gelukt. De oppositieleden hebben het parlement woedend verlaten met de woorden "schaam u". Oppositieleider Yair Lapid stapt nu naar het Hooggerechtshof tegen de beslissing.
Nadat de oppositie na de tweede stemronde was weggelopen, werd de wet in de laatste en definitieve stemronde aangenomen met 64 stemmen voor en nul tegen.
Honderdduizenden komen op straat
Honderdduizenden mensen hebben de afgelopen dagen actiegevoerd tegen de omstreden justitiehervorming van de regering van premier Benjamin Netanyahu. Vanmorgen werd ook de snelweg geblokkeerd door demonstranten. Het was even onzeker of Netanyahu de Knesset wel op tijd zou kunnen bereiken. Dat lukte uiteindelijk wel.
Ook voor het parlementsgebouw heeft zich een grote massa verzameld. De politie heeft het waterkanon ingezet en verschillende demonstranten werden gearresteerd. Drie betogers raakten lichtgewond nadat een auto was ingereden op de demonstraties.
Niet alleen gewone burgers kanten zich tegen de hervorming. Duizenden reservisten, onder wie gevechtspiloten en leden van de inlichtingendiensten van het Israëlische leger hebben laten weten dat ze hun plichten neerleggen als de wet vandaag wordt aangenomen.
Ze worden gesteund door meer dan honderd voormalige chefs van de veiligheidsdiensten. Oppositieleider Lapid roept reservisten in het leger ook op om een beslissing van het hoogste gerecht af te wachten vooraleer dienst te weigeren.
"Einde van de democratie"
De juridische hervormingen veroorzaken al een hele tijd onrust in het land. De laatste maanden kwamen al honderdduizenden mensen op straat om te protesteren tegen de omstreden hervorming.
Uit cijfers van de lokale omroep Kan zou 46 procent van de Israëli tegen de hervormingen zijn. 35 procent is voor, 19 procent is onbeslist. Demonstranten geloven dat de hervormingen de weg vrijmaken voor machtsmisbruik, omdat het laatste controlemechanisme dat de uitvoerende macht controleert, zou worden afgevoerd.
"De veranderingen hebben een verregaande impact", duidt correspondent Ralph Dekkers vanuit Tel Aviv. "Israël heeft eigenlijk geen echte grondwet of iets dat lijkt op een Europees Hof voor de Rechten van de Mens. De rechtelijke macht is hét controleorgaan voor de uitvoerende macht. Als dat wordt uitgehold, dan betekent dat het einde van de democratie in Israël."
Netanyahu verzwakt
Opvallend is ook de stem van de Amerikaanse president Joe Biden. Hij had Netanyahu gevraagd om zijn controversiële wet uit te stellen, omdat het "de onafhankelijke rechtsstaat beperkt." Het Witte Huis reageert dan ook teleurgesteld op de stemming. "Het is jammer dat de stemming vandaag met de kleinst mogelijke meerderheid heeft plaatsgevonden" aldus woordvoerster Karine Jean-Pierre.
Niet alleen politiek komt Netanyahu verzwakt uit de stemming, ook lichamelijk gaat het niet zo goed met de Israëlische premier. Gisteren moest hij plots worden opgenomen in het ziekenhuis na hartproblemen. Hij kreeg een pacemaker, maar zou het goed stellen. In het parlement maakte hij alvast een gezonde indruk.
Een week geleden werd hij al eens in datzelfde ziekenhuis opgenomen wegens uitdroging. Toen luidde het dat de 73-jarige Netanyahu een aantal uur zonder hoed of water in de zon had gezeten tijdens een hittegolf. Hij zou kort bewusteloos zijn geweest en op zijn hoofd zijn gevallen.
