Waarom komt fiscale hervorming er niet? Wetstraatwatcher Johny Vansevenant: "Eén partij wilde niet bewegen"

Bij de opmaak van het regeerakkoord van de federale regering werd beslist om een fiscale hervorming voor te bereiden. Een jaar geleden kwam minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) met een ambitieus hervormingsplan. Kern van de zaak: een verlaging van de lasten op arbeid met miljarden euro's.

Werknemers zouden dus meer loon moeten overhouden na het plan-Van Peteghem. Om dat te kunnen betalen, zouden er meer belastingen op vermogens komen en een hogere btw op consumptie. Ettelijke onderhandelingsrondes later bleek een akkoord over een grote hervorming onhaalbaar. Het plan werd elke keer afgezwakt, uiteindelijk lag er nog 2 miljard op tafel, maar dat is dus gisteravond herleid tot nul.

Vooral de MR viel over nieuwe belastingen en wilde ook hervormingen aan de arbeidsmarkt doorvoeren. "Premier Alexander De Croo (Open VLD) had gisteren een nieuw voorstel klaar waarin hij wat belastingverhogingen had geschrapt", legt Wetstraatwatcher Johny Vansevenant uit, die de onderhandelingen op de voet heeft gevolgd. 

"De Croo had zo de MR weer aan de onderhandelingstafel gelokt, maar ik vernam al snel dat MR-vicepremier David Clarinval geen millimeter meer bewoog. De premier probeerde het daarna met gesprekken onder vier ogen met de vicepremiers en vooral met Clarinval. Rond kwart over elf kreeg ik dan telefoontjes en berichten dat er geen belastinghervorming zou komen. Dat het over and out was. Dat maar één partij niet wou bewegen. MR dus." 

Premier De Croo had nochtans wat lekkers voor de MR gestopt in het nieuwe voorstel zoals de schrapping van de verdubbeling van een effectentaks en ook een aantal btw-verhogingen waren verdwenen, maar dat volstond blijkbaar niet.

"Van de linkse partijen aan tafel hoorde ik dat voor de MR niks kon in de grote vermogens. De Franstalige liberalen bleven ook vragen dat werklozen hun uitkering zou worden afgepakt als ze een knelpuntberoep weigerden. Daar stonden de linkse partijen dan weer op de rem. Alles bleef geblokkeerd en dus gooide De Croo de handdoek, iets na 23 uur." 

"MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez wil scoren met zijn partij door fors liberale standpunten in te nemen", weet Johny Vansevenant. "Hij hoopt zo de grootste in Wallonië te worden, maar uit de peilingen blijkt dat nog niet." "Voor Bouchez is de politiek volop strijd. Hij weet ook dat deze regering zijn partij nodig heeft om een meerderheid te hebben. Hij weet ook dat hij niet moet schipperen zoals Open VLD die de premier levert en daardoor gematigder moet zijn, om de eerste minister compromissen te kunnen laten maken." "Het blijft wel eigenaardig want MR heeft in Wallonië geen concurrentie op rechts, terwijl de PS met PTB wel concurrentie op links heeft. Ik heb MR-voorzitter Bouchez eens horen zeggen dat hij met zijn donkerblauwe standpunten de N-VA wil verleiden. Hij wil zo tonen dat zijn partij de ideale coalitiepartner is, als N-VA zijn communautair programma laat vallen." 

"Het is over and out met die belastinghervorming, zegt iedereen. Er komt geen nieuwe poging meer. We hebben er genoeg tijd in gestopt en het lukt niet, klinkt het." Weinig regeringsleden geloven dat de MR een andere houding gaat aannemen in het najaar. "Het financieringsprobleem van de belastinghervorming zal blijven. In oktober moet de regering-De Croo bovendien nog eens een miljard zien te vinden om de begroting wat onder controle te houden. Dan is een extra gat in de begroting door een belastingverlaging zeker niet aangewezen." "Bovendien zal MR in oktober zijn standpunt eerder verharden, omdat dan de verkiezingen van begin juni nog dichterbij zullen zijn." 

"Neen, de regering gaat gewoon over tot de orde van de dag. In het regeerakkoord was geen sprake van een belastingverlaging. Alleen dat er een belastinghervorming zou voorbereid worden." "Om nieuwe afspraken bovenop het regeerakkoord te maken, moeten alle regeringspartijen daarmee instemmen. Zo gaat dat met regeringen. Dus als dat niet lukt, is er geen man over boord. Ik hoor bij veel partijen zeggen, we hebben nog veel te doen. Niemand zit echt op een val van de regering te wachten." "Wat nu gebeurt, doet me denken aan premier Guy Verhofstadt in 2004", herinnert Vansevenant zich nog. "Op vraag van CD&V van toen Vlaams minister-president Yves Leterme moest de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde onverwijld gesplitst worden. Na enkele weken zei Verhofstadt, ik heb geprobeerd, het lukt niet en hij ging over tot de orde van de dag."