Tijdens de eerste zitting van de NAVO-Oekraïne-raad hebben de G7-landen nieuwe wapen- en munitieleveringen aan Oekraïne beloofd om de Russische invasie af te slaan. "We gaan Oekraïne helpen een sterke, capabele verdedigingsmacht op te bouwen", reageerde de Amerikaanse president Joe Biden. Eerder gaf de Oekraïense president Zelenski al aan dat de top in Vilnius "goed" was, maar dat een uitnodiging voor het NAVO-lidmaatschap "ideaal" was geweest.
VS-president Joe Biden: "We gaan Oekraïne helpen bouwen aan sterke defensieve capaciteiten te land, ter zee en in de lucht"
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
In afwachting van de aansluiting van Oekraïne bij de NAVO beloven de G7-landen om het land te steunen met aanzienlijke militaire hulppakketten. De Amerikaanse president Biden gaf tijdens een persconferentie op de NAVO-top in Vilnius aan dat "de toekomst van Oekraïne in de NAVO ligt". "We gaan hen helpen bouwen aan sterke defensieve capaciteiten te land, ter zee en in de lucht", verzekerde Biden.
Verregaande garanties, zoals het sturen van troepen, staan niet in de verklaring. De G7-landen zouden wel de Oekraïense marine en luchtmacht beter uitrusten. Daarnaast is er sprake van een uitbreiding van de trainingsprogramma's en militaire oefeningen.
Wat is dat, de G7?
De "Groep van 7" of G7 bestaat uit de 7 grootste industrielanden ter wereld. Het gaat over de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Canada, Japan en Italië. Jaarlijks komen die landen samen om de globale economie, het energiebeleid en de internationale vredessituatie te bespreken.
Oorspronkelijk was Rusland het 8e lid van de groep, maar na de illegale annexatie van de Krim werd het land uit de groep gezet. Toen Rusland in 2022 Oekraïne binnenviel, reageerde de G7 met grootschalige sancties tegen de Russen.
Landen die zich bij het G7-initiatief willen aansluiten, kunnen eigen onderhandelingen opstarten om het Oekraïense leger op lange termijn te versterken. Ons land, dat niet tot de G7 behoort, beloofde eerder al dat het F16-instructeurs zou inzetten om de Oekraïense piloten op te leiden.
De Oekraïense president Volodimir Zelenski bedankte de G7-landen voor hun beloftes. "De Oekraïense delegatie brengt een belangrijke overwinning voor de veiligheid van ons land, ons volk, onze kinderen mee naar huis", zei Zelenski met verschillende wereldleiders naast zich.
Niet-aflatende steun
In een persoonlijk gesprek met president Zelenski legde Biden nog uit waarom het NAVO-lidmaatschap er momenteel niet in zit. Toen een journalist aan de Amerikaanse president vroeg hoe snel na de oorlog Oekraïne dan kan toetreden, was zijn antwoord duidelijk: "1 uur en 20 minuten".
De beslissing om Oekraïne nog niet toe te laten, doet volgens Biden echter niets af aan de steun voor het land. "Ik beloof dat de Verenigde Staten er alles aan doen om je te geven wat je nodig hebt", zei Biden tegen Zelenski.
Goede, maar geen "ideale" top
Eerder op de dag gaven NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg en Zelenski al een gezamenlijke persconferentie. Die laatste noemde de resultaten van de top in Vilnius toen "goed". Toch gaf hij ook aan dat een uitnodiging voor het NAVO-lidmaatschap ideaal was geweest.
NAVO-baas Stoltenberg benadrukte echter dat "Oekraïne nog nooit zo dicht bij het NAVO-lidmaatschap stond". Met een driestappenplan wil de NAVO Oekraïne dichter bij de alliantie brengen, onder meer met een meerjarenplan van praktische steun.
Daarnaast schrapt de NAVO de voorwaarde van het "Membership Action Plan" (MAP), dat kandidaat-landen voorbereidt op een mogelijk lidmaatschap bij het bondgenootschap. Met Stoltenberg aan zijn zijde noemde Zelenski dat een "belangrijke stap".
De Oekraïense president benadrukte dat zijn soldaten ervaring hebben in de samenwerking met de NAVO en bewezen hebben hoe goed ze kunnen omgaan met de westerse wapens. Zelenski is dan ook overtuigd dat Oekraïne lid zal worden "wanneer de oorlog voorbij is".
De Oekraïense toetreding tot de NAVO blijft een heikel punt. Op de eerste dag van de top in Vilnius lieten de lidstaten al weten dat Oekraïne ooit lid zal worden, maar dat het land eerst aan alle voorwaarden voor toetreding moet voldoen. De grootste voorwaarde is het einde van de oorlog met Rusland. Op de Oekraïense vraag voor een concreet tijdpad voor de toetreding, gingen de lidstaten niet in.
Zelenski reageerde eerst uitgesproken ontevreden op dat nieuws. Hij noemde het "absurd" dat de lidstaten geen tijdschema willen opstellen. Vandaag was zijn toon minder scherp. "Niemand wil een wereldoorlog", zei hij. "Oekraïne is aan het vechten en Oekraïne begrijpt dat we geen lid kunnen worden zolang de oorlog woedt."
