Helderste exoplaneet ooit ontdekt, met eigenschappen die onmogelijk werden geacht: "Het regent er titanium"

Een exoplaneet is een planeet buiten ons zonnestelsel. Ze draait rond een andere ster dan onze zon. De nieuw ontdekte planeet heeft de naam LTT9779b meegekregen en is ruim 260 lichtjaren van de aarde verwijderd. Ze reflecteert bijzonder veel licht van de ster waarrond ze draait: ongeveer 80 procent.

Ter vergelijking: de aarde kaatst maar ongeveer 30 procent van het zonlicht terug. De planeet Venus kaatst 75 procent van het zonlicht terug, maar ze is dan ook een van de helderste hemellichamen aan onze hemel, samen met de maan. 

LTT9779b is ongeveer even groot als Neptunus, de verste planeet in ons zonnestelsel. Neptunus heeft een straal ongeveer vier keer groter dan de aarde. De ESA noemt de planeet "de grootste spiegel" die ooit ontdekt is in ons universum.

Dat de planeet zo fenomenaal veel licht terugkaatst, heeft te maken met een ander intrigerend fenomeen: de "wolken van metaal" die er in de atmosfeer hangen. De wolken bestaan uit silicaat - hetzelfde materiaal waaruit zand en glas gemaakt zijn - gemengd met overgangsmetalen zoals titanium. 

"Stel je een brandende wereld voor, heel dicht bij zijn ster, met zware metaalwolken die er  zich rond bewegen en druppeltjes van titanium laten regenen", vertelt James Jenkins op de website van de ESA. Jenkins werkt als astronoom aan de Diego Portales University en schreef mee aan een wetenschappelijk rapport dat de nieuwe ontdekking beschrijft. 

Bekijk hieronder de infografiek die de ESA maakte, met verschillende weetjes over de heldere exoplaneet. LTT9779b. Hij draait in amper 19 uur rond zijn ster.

Dat het albedo-gehalte (de mate waarin een object licht reflecteert) zo hoog ligt bij LTT9779b is een verrassing, omdat de temperatuur van de kant die naar de ster is gekeerd ongeveer 2.000 graden Celsius zou bedragen. Onder die omstandigheden kunnen zelfs moeilijk wolken met metaal en glasdeeltjes worden gevormd. 

Maar Vivien Parmentier, een andere co-auteur van het rapport, heeft een mogelijke verklaring. "Het was een puzzel voor ons, tot we dachten aan hoe condensatie ontstaat in een doucheruimte."

Condensatie ontstaat in principe door afkoeling van warme lucht, maar als je maar heet water blijft nemen, vormen er zich uiteindelijk ook weer wolkjes omdat de lucht oververzadigd raakt met stoom. "We denken dat hetzelfde principe van toepassing is in de exoplaneet, nadat de atmosfeer er helemaal oververzadigd raakte met silicaat en metaalstoom." 

Er zijn nog meer bijzonderheden aan LTT9779b. Ze draait in amper 19 uur rond haar ster - je zou dus kunnen zeggen dat een jaar er 19 uur duurt. Ze draait heel dicht rond haar ster.

Andere planeten die in minder dan een dag rond hun ster draaien, waren steevast veel groter dan de aarde - gasgiganten in grootte vergelijkbaar met Jupiter, met een straal die minstens 10 keer groter was dan die van de aarde - of rotsachtige planeten met een straal kleiner dan twee keer de straal van de aarde. 

Deze planeet lijkt dus niet in het plaatje te passen. "Het is een planeet die niet zou mogen bestaan", zegt Parmentier daarover. "Je zou denken dat bij planeten als deze de atmosfeer verdwenen is door de nabijheid van de ster en dat er enkel kale rotsen overblijven." 

Wetenschappers spreken van een "hete Neptunus-woestijn" op de plek waar de exoplaneet zich bevindt, door de combinatie van de beschreven factoren.

"We denken dat de metalen wolken de planeet helpen overleven in de hete Neptunus-woestijn. Ze sturen het licht terug en behoeden de planeet ervoor om te heet te worden en te verdampen. Tegelijk maken de metaalwolken de planeet en haar atmosfeer zwaar en moeilijker om weg te blazen", vertelt hoofdauteur Sergio Hoyer van het Astrophysics Laboratory in Marseille.  

Meer weten? Klik hier voor de volledige studie die verschenen is in het tijdschrift Astronomy and Astrophysics.