Federale overheid betaalde al 25 miljoen euro aan dwangsommen voor "onwettige" vliegroutes

De federale overheid betaalde de voorbije jaren 25 miljoen euro aan dwangsommen, voor geluidshinder door vliegverkeer rond de luchthaven van Zaventem. Het geld ging na een uitspraak van de rechter naar het Brussels Gewest (13 miljoen euro), vijf Vlaamse gemeentes (3,2 miljoen euro) en bewoners van de oostrand van Brussel (9,5 miljoen euro). Dat blijkt uit onderzoek van De Standaard.

Het bestrijden van geluidshinder is in België een gewestelijke bevoegdheid. De vliegroutes zijn een federale bevoegdheid. Daarom is het altijd de federale overheid die moet betalen na een veroordeling voor geluidsoverlast door vliegroutes.

De federale overheid betaalt sinds mei 2021 elke week 50.000 euro aan vijf Vlaamse gemeentes: Grimbergen, Machelen, Meise, Vilvoorde en Wemmel. De gemeentes kregen gelijk van de rechtbank, na een klacht over geluidshinder door vliegtuigen. 

Na het vonnis moesten de vluchtroutes aangepast worden om de geluidsoverlast te verminderen, maar dat gebeurde niet. Vandaag vliegen nog altijd evenveel vliegtuigen boven de vijf gemeentes als vijf jaar geleden. De overheid moet daarom wekelijks een dwangsom betalen. In totaal werd al 3,2 miljoen euro uitbetaald.

Vorige week kwam nog een nieuwe rekening aan bij federaal minister van Mobiliteit Georges Gilkinet (Ecolo). Het zou gaan om een bedrag van 1,2 miljoen euro voor de eerste helft van dit jaar. Gilkinet tekende beroep aan.

Burgemeester van Meise Gerda Van den Brande (N-VA) zegt dat het de gemeentes niet om het geld te doen is. "Wij liggen daar zeker niet op te azen. We willen wel dat er een eerlijke spreiding komt van de geluidsoverlast. Het is al iets beter dan een paar jaar geleden, maar er vliegen er nog altijd heel veel over."

Van den Brande wijst erop dat geluidsoverlast een negatief effect heeft op de gezondheid. "Dat komt vooral omdat het de nachtrust verstoort, zelfs zonder dat je het zelf beseft. Dat is erg slecht voor je gezondheid."

De federale overheid betaalde sinds 2019 ook 13 miljoen euro aan dwangsommen aan het Brussels Gewest. Dat is het gevolg van een ander vonnis.

313 individuele bewoners van de Brusselse oostrand kregen gelijk van de rechtbank, in nog een andere rechtszaak. Zij kregen 9,5 miljoen euro uitbetaald.

In totaal gaat het dus om drie vonnissen waarbij de federale overheid ongelijk kreeg. 

Minister Gilkinet zegt in een mededeling dat het gaat om een “complex en gevoelig dossier” en “een erfenis uit het verleden”. Vluchtroutes verschuiven is volgens Gilkinet geen duurzame oplossing. De overlast verschuift dan naar ander gemeentes, die op hun beurt naar de rechtbank stappen. Zo blijf je in rondjes draaien.

“Ik kom daarom binnenkort met nieuwe voorstellen en een wettelijk kader, voor meer nachtrust voor de buurtbewoners”, zegt Gilkinet. ”Brussel-Nationaal mag niet de geluidsvuilbak van Europa worden.”

Ook dat nieuw wettelijk kader — ook bekend als de ‘vliegwet’ — zal niet onmiddellijk alle problemen oplossen. Het moet eerst goedgekeurd worden door het federaal parlement, en dat zal tijd kosten. Er moet een compromis gevonden worden tussen de verschillende betrokken partijen. Dat is er op dit moment nog niet.

De voorbije twee jaar was er wel overleg tussen verschillende betrokken partijen. Morgen verschijnt het eindrapport van dat overleg.