Vinted vraagt soms aan gebruikers om zich te identificeren, en daarbij vragen ze een kopie van je identiteitskaart. En bepaalde winkels zoals Mediamarkt, vragen je eID als klantenkaart. Maar mogen ze dat wel doen? En is het niet gevaarlijk om zomaar je gegevens van je eID te delen? Radio2 klaart het uit, samen met Magali Feys, advocaat en privacy-expert.
Mag bedrijf je eID vragen? "Let vooral op met je rijksregisternummer"
Sofie Blancke
Gepubliceerd:
Marieke verkoopt geregeld kleren op Vinted. “Laatst had ik wat motorkledij verkocht voor een bedrag van 234 euro. Ik vroeg aan Vinted om het bedrag uit te betalen, en ik kreeg de vraag om mezelf te identificeren. Ik moest een geldig document uploaden, liefst mijn identiteitskaart en als ik dat niet deed, zou ik mijn geld niet krijgen. Ik heb dat dan maar gedaan, maar mag dat wel?”
Een bedrijf mag je identiteit controleren
Vinted reageert dat ze niks doen wat tegen de wet is. “Voor de betalingen in België werken wij samen met Mangopay als partner. Om de veiligheid te verzekeren, volgt dat bedrijf de “Know Your Customer” (KYC) procedure. Die dient om iemands identiteit te verifiëren. Het bedrijf is wettelijk verplicht om die procedure toe te passen. Het doel is ervoor te zorgen dat klanten eerlijk en legaal handelen. Wij slaan die gegevens niet op en hebben er zelfs geen toegang toe.”
Een volledige kopie van je eID, zoals Vinted vraagt, is buitensporig
Magali Feys - advocaat en privacy-expert
“Het klopt dat bedrijven identiteitscontroles uitvoeren als er betalingen plaatsvinden”, zegt advocaat Magali Feys. “Maar een kopie van de hele eID is buitensporig. Ze hebben bijvoorbeeld je rijksregisternummer niet nodig. Let op: op de nieuwe ID-kaarten die uitgereikt zijn sinds januari 2020 staat het rijksregisternummer op de voorkant van de kaart. Bij het vorige type kaarten (die ook nog in omloop zijn) staat het rijksregisternummer op de achterzijde van de kaart."
eID als klantenkaart
Sommige winkels gebruiken je eID als klantenkaart. Mag dat? “Dat mag, maar alleen als de klant zijn toestemming geeft. Wil je dat als klant niet, dan moet de winkel een alternatief voorzien. Een winkel mag je nooit verplichten om je eID te laten inlezen om een bepaalde korting of promotie te krijgen.”
Is het delen van je eID gevaarlijk?
De belangrijkste informatie die op je eID staat, is het rijksregisternummer. Dat is een uniek identificatienummer dat gelinkt is aan het Rijksregister, waar informatie staat over wie je bent, waar je woont, ... Uiteraard kan niet iedereen zomaar in dat Rijksregister informatie opzoeken. “Je moet daarvoor een specifieke machtiging hebben van de federale dienst", zegt Magali Feys.
Welke informatie bevat je rijksregisternummer?
de naam en voornamen
de geboorteplaats en –datum
het geslacht
de nationaliteit
de hoofdverblijfplaats
de plaats en datum van het overlijden, of, in het geval van een verklaring van afwezigheid, de datum van de overschrijving van de beslissing houdende verklaring van afwezigheid
de burgerlijke staat
de samenstelling van het gezin
de vermelding van het register waarin de betrokken persoon is ingeschreven
de administratieve toestand van asielzoekers
in voorkomend geval, het bestaan van het identiteits- en handtekeningscertificaat
de wettelijke samenwoning
de verblijfstoestand voor de vreemdelingen
Welke informatie bevat je eID?
de naam en voornamen (de eerste twee voornamen en de eerste letter van de derde voornaam)
de nationaliteit
de geboortedatum
het geslacht
de plaats van de afgifte van de kaart
de datum van het begin en het einde van de geldigheidsduur van de kaart
de benaming en het nummer van de kaart
de foto van de houder
het rijksregisternummer
“Als iemand je eID en je naam in handen krijgt, kan die identiteitsfraude plegen, of sociale fraude. Die persoon heeft informatie in handen om handelingen uit te voeren in jouw naam, of gevoelige gegevens te verzamelen. Zo zou die bijvoorbeeld medische gegevens kunnen verzamelen bij jouw behandelende arts.” Wees je er dus altijd van bewust welke informatie je met wie deelt.
Tips om je veiligheid en privacy te bewaren
Als een bedrijf je vraagt om je eID aan te bieden om je identiteit te verifiëren, kan je voorstellen om een ander document te gebruiken, zoals je rijbewijs of studentenkaart. Moet je toch je eID gebruiken, zorg dan dat het rijksregisternummer niet te zien is.
Je mag weigeren om jouw identiteitskaart te gebruiken als klantenkaart. Winkels moeten voorzien in een alternatief.
De Nederlandse overheid heeft een app die een watermerk kan zetten op je ID-kaart. Hiermee kan je met je mobiele telefoon of tablet een veilige kopie van je ID-kaart maken. Het is handig en werkt ook in België: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/identiteitsfraude/vraag-en-antwoord/veilige-kopie-identiteitsbewijs
Indien je van mening bent dat bepaalde praktijken niet door de beugel kunnen, kan je steeds een klacht indienen bij de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA).
