Verplicht pensioen Vanmarcke geen primeur: "Topsport vraagt soms te veel van het hart"

Bijna tien jaar geleden moest veldrijder Niels Albert (toen 28) van de ene dag op de andere zijn sportcarrière stopzetten. Hij had hartritmestoornissen. Ook in de voetbalwereld duiken hartproblemen regelmatig op.

Sergio Agüero van FC Barcelona moest noodgedwongen stoppen met voetballen, de Deen Christian Eriksen kreeg een hartstilstand tijdens het EK 2020 en de Colombiaanse Andrés Balanta stuikte ineen tijdens een voetbaltraining en kon niet meer gered worden.

Het verbaast elke keer, want sporten is gezond en bewegen is goed voor het hart, horen we van elke dokter. Kent het hart ook zijn limieten? "Sporten is absoluut gezond, maar soms zijn de verwachtingen van sporters te hoog", zegt cardioloog Bruno Schwagten (ZNA Middelheim). "Het hart heeft beweging nodig, maar topsport vraagt soms te veel inspanning van het hart."

Hoe gezond sporters ook leven door te bewegen, gezond te eten en vaak niet te roken en te drinken, toch kan sport het hart enorm belasten, zegt cardioloog Pedro Brugada (UZ Brussel). "Sport is gezond, maar we zijn geen luipaarden. Zeker langdurig sporten, langer dan zes uur per week, kan hartritmestoornissen veroorzaken."

"Vaak zien we aan de basis een genetische aandoening aan het hart", zegt Schwagten, "en intensief sporten kan die kwaal uitvergroten of een ritmestoornis triggeren". Belangrijk is dat er veel verschillende soorten hartritmestoornissen zijn, en niet elke stoornis is te linken aan sporten.

"Hartproblemen kunnen het sporten bemoeilijken of zelfs leiden tot overlijden", gaat Schwagten verder. "Sommige stoornissen kan een dokter genezen, andere stoornissen kan een dokter behandelen met medicatie of een defibrillator. In het slechtste geval gaat dat allebei niet en dan moet er onmiddellijk gestopt worden met sporten."

Die verschillen benadrukt ook cardioloog Brugada. "Een hartritmestoornis hoeft niet altijd problematisch te zijn. Veel stoornissen kunnen genezen worden met een hartoperatie of defibrillator. Kijk naar Christian Eriksen die met een defibrillator nog gewoon voetbalt bij Manchester United, en goed. Ik ken tientallen sporters die behandeld zijn voor hartproblemen en nu gewoon sporten." 

Brugada stelt zich dan ook de vraag of dokters niet te voorzichtig zijn als het op topsporters aankomt. "Het lijkt een trend dat zodra ze een kleinigheid ontdekken aan het hart, sporters de boeken toe moeten doen. Fin de carrière. Dokters trekken een paraplu open en beschermen zich door sporters meteen te diskwalificeren."

"We zitten niet meer in de jaren 50", gaat Brugada verder. "We hebben grondige apparaten en enorm veel wetenschappelijke kennis. Het belangrijkste is dat de juiste diagnose wordt gesteld, en dat het hartprobleem behandeld wordt, want het is niet zo dat als je stopt met sporten, het hartprobleem vanzelf weg zal gaan."

Dat belang van de diagnose benadrukt ook Schwagten. "Screening op voorhand is belangrijk en is tegenwoordig erg verregaand, met scans, echo's, fietstesten, MRI's en zelfs genetische onderzoeken. Belangrijk is dat dokters gehoor geven aan de klachten van sporters."