Geheime locatie, geen gsm en (mogelijk weken) afgesneden van buitenwereld: dit staat jury te wachten tijdens beraad 

"Iedereen is moe." Een van de advocaten die vanochtend het Justitia-complex binnenkwam is duidelijk: na 7 maanden is iedereen opgelucht dat de jury in beraad gaat. Het monsterproces gaat zo een eindfase in. Vandaag nog op het menu? De replieken van de advocaten en de laatste woorden van de beschuldigden. Daarna is het aan de jury. De juryleden zijn vanmorgen met een koffer toegekomen, en gaan meteen na de laatste woorden in beraad. En net als alles op dit proces, is ook dat beraad van een heel andere orde dan op andere processen. 

"Net zoals bij andere assisenprocessen is het principe dat de jury in afzondering moet om zich te beraden over de schuldvragen", vertelt onze justitiejournalist Caroline Van den Berghe, die het proces al die tijd gevolgd heeft. Alleen is er een grote maar. Normaal gezien duurt zo'n beraad enkele uren, soms een nacht. Deze keer moet de jury op bijna 300 vragen antwoorden en zou het dus wel eens een werk van dagen of weken kunnen zijn. "Het zal veel langer dan normaal duren, omdat het proces ook veel langer geduurd heeft. Als de jury alle 300 vragen beantwoord heeft, moet ze daarna ook nog het arrest opmaken. Dat moet goed gemotiveerd zijn, dus ook dat vraagt tijd." 

Al die tijd mogen de juryleden geen contact hebben met de buitenwereld, omdat ze op geen enkele manier beïnvloed mogen worden. Gsm's moeten afgegeven worden, er is geen internet, geen televisie, geen kranten. Ook met familie mag er al die tijd geen contact zijn - tenzij er een noodgeval is. De juryleden zijn met andere woorden compleet afgesneden van de buitenwereld en ze worden de klok rond bewaakt door de politie. "Ze mogen er pas uit als alle vragen beantwoord zijn."

Waarom die totale isolatie zo belangrijk is? "Elk contact met de buitenwereld kan gezien worden als beïnvloeding en dat zou een bom leggen onder het proces. Dat is uiteraard een rampscenario, dat men ten allen tijde wil vermijden."

Het beraad zal plaatsvinden op een geheime locatie. Meteen na de laatste woorden van de beschuldigden zijn ze daar naartoe gebracht. "Het zal niet op de oude NAVO-site (waar het proces plaatsvindt, red.) zijn, wellicht wel ergens in een hotel in Brussel", vermoedt Van den Berghe. "Dat is trouwens niet de eerste keer. Bij het proces tegen Marc Dutroux moest de jury zich terugtrekken in een kazerne in Aarlen, bij het proces over de moord op agente Kitty Van Nieuwenhuysen was dat in een hotel in Brussel."

Ook de 15 reservejuryleden moeten aanwezig zijn op die geheime locatie. Voor hen zullen de dagen mogelijks nog langer duren, want ze mogen niet deelnemen aan het beraad. "Ze moeten zich cru gezegd in stilte bezighouden. Ze hebben alvast de raad gekregen om veel boeken mee te nemen." Waarom ze dan toch de hele tijd daar moeten blijven? "Als er toch nog een jurylid uitvalt, moet dat meteen vervangen worden door een reservejurylid." Als dat niet kan, is het over and out en moet het proces opnieuw gedaan worden. "Je hebt áltijd die 12 effectieve juryleden nodig om te beraadslagen."

Eens de jury eruit is, zullen we weten of de tien beschuldigden schuldig zijn of niet. Maar dat betekent niet dat het erop zit, want dan volgt nog de strafmaat. Daarover zal in september beraad worden. Dat betekent dat de juryleden enkele weken vakantie krijgen. "Om dan te hopen dat iedereen in september opnieuw op appèl is, want iedereen moet tot het einde mee aan boord blijven."

Over het algemeen is de jurykwestie eigenlijk "veel beter gelopen dan iedereen gedacht had". In het begin vielen er heel snel vijf uit, daarna nog een aantal, dus iedereen vreesde dat men nooit met 12 juryleden de eindmeet zou halen. "Maar de jury is heel plichtsbewust geweest, heeft dit echt ter harte genomen, heeft veel vragen gesteld aan de onderzoekers", benadrukt Van den Berghe. "En uiteindelijk blijven er nog 12 juryleden en 15 reservejuryleden over."

Die moeten het nog even volhouden en dan is het proces eentje voor de geschiedenisboeken.