Recordaantal Belgen met een flexi-job: binnenkort ook in het onderwijs en de apotheek?  

De regering Michel voerde in 2015 het systeem van de flexi-jobs. Als werknemer of gepensioneerde kan je zo onbeperkt bijverdienen zonder dat je sociale bijdragen of belastingen moet betalen. De laatste vijf jaar is het aantal flexi-jobbers meer dan verdubbeld, van ongeveer 47.000 tot 108.000. Op één jaar alleen al kwamen er 20.000 bij. 

"Je ziet dat na een dip tijdens corona, het heel snel weer in stijgende lijn gaat. Die flexibiliteit is natuurlijk de kracht van het statuut. Zo een job is makkelijk stop te zetten of op te starten, zowel voor een werkgever als een werknemer", zegt Ludo Struyven, arbeidsmarktexpert en socioloog aan de KU Leuven.

Vooral in laagdrempelige sectoren scoort flexwerken. In de horeca, de sector waarvoor flexi-jobs in het leven werden geroepen, werkt een vierde via dat statuut. Maar ook in de kleinhandel en de uitzendsector neemt het aantal flexi-jobbers toe.  

Mensen willen via een flexi-job logischerwijze bijverdienen. Het statuut is alleen toegelaten als je al werkt, minstens vier vijfde. Het is dus steeds een extra job bovenop het werk dat je al doet. Er staat geen beperking op het aantal uren dat je mag flexwerken.

“Ongetwijfeld verklaart de economische toestand voor een deel de sterkte stijging die we in 2022 hebben gezien. Inflatie en hoge energieprijzen dwongen veel mensen om te gaan bijklussen om rond te komen”, denkt Struyven, al wijst hij erop dat er nog geen wetenschappelijk onderzoek naar gebeurd is.

Naast het financiële, speelt het feit dat werknemers nog wat anders willen doen dan in hun hoofd-job of in hun vroegere job. In de horeca komen steeds meer flexi-jobbers vanuit een job in een andere sector. 

Ook gepensioneerden, die sinds 2018 van het statuut gebruik mogen maken, kunnen via flexwerk hun pensioen aanvullen. Al speelt daar ook het sociale aspect een rol.

Struyven: "Een flexi-job zorgt ook voor nieuwe sociale contacten op het werk en een manier om langer actief te blijven. Op het einde van een loopbaan zijn mensen soms uitgekeken op hun job, al willen ze wel nog graag werken. Een flexi-job is dan een goede manier om met iets nieuw in aanraking te komen en op de arbeidsmarkt te blijven. Er zit een enorm onaangeroerd potentieel bij jonggepensioneerden voor werkgevers."

Die jonggepensioneerden vinden steeds vaker hun weg naar flexi-jobs, blijkt uit de cijfers. Van alle 50-plussers die flexwerken, zijn de 65 tot 70-jarigen veruit de grootste groep. Van de 65-plussers die aan het werk zijn in het algemeen, doet bijna 20 procent dat als flexi-jobber. 

Flexwerk blijft in de eerste plaats bij twintigers populair. Ongeveer één derde van de flexi-jobbers zijn tussen 20 en 30 jaar oud. 

8 jaar na de invoering is de impact op de arbeidsmarkt in het algemeen duidelijker. "Je ziet dat flexi-jobs niet ten koste gaan van voltijdse jobs, dat is goed nieuws. Beide soorten jobs blijven in aantal toenemen. Het ene gaat niet ten koste van het andere. Dat heeft te maken met de krapte op de arbeidsmarkt en de nood aan flexibele werkkrachten, vooral op piekmomenten", zegt Struyven. 

Sinds begin dit jaar is flexwerk ook mogelijk in de zorg, sport- en eventsector. "Flexi-jobs bieden een antwoord op de stijgende vraag naar flexibiliteit door werkgevers én werknemers", verklaart UNIZO-topman Danny Van Assche het succes. De ondernemersorganisatie pleit ervoor om het statuut nog verder uit te breiden. "Er is geen enkel zinnig argument om het niet te doen."

"Werknemers zijn zelf vragende partij om onder het statuut te kunnen werken, naast hun vaste job. Momenteel verliezen bepaalde sectoren werkkrachten omdat men hen het voordelig statuut niet kan aanbieden", zegt Van Assche. 

De uitbreiding van flexi-jobs is ook een politieke discussie. De regering onderhandelt volop over een fiscale hervorming en maatregelen voor de arbeidsmarkt. De liberalen willen zo snel mogelijk flexi-jobs in nog veel meer sectoren mogelijk maken. Ze denken onder meer aan onderwijs, apothekers, rijscholen, reisagenten en kinderopvang. "Ik ben voor een België Flexiland", zei vicepremier en minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open VLD) vorige week.

"Het uitbreiden naar alle sectoren van flexi-jobs lijkt me een beetje van de pot gerukt", zegt Struyven.  "Als de grote doelstelling is meer mensen aan het werk krijgen, zijn flexi-jobs daar niet de beste manier voor. Door de lage belastingen draagt het overigens niet veel bij aan de sociale zekerheid, toch een van de belangrijke redenen om meer mensen te doen werken."

“Ik vraag mij ook af of het statuut in andere sectoren zo succesvol zal zijn. Werken in de zorg of in het onderwijs is veel minder laagdrempelig dan in een café. Daar zijn ook vaak op korte termijn ineens arbeidskrachten nodig op specifieke momenten in het weekend of ’s avonds. Die nood aan flexibiliteit is er veel minder in andere sectoren”, volgens Struyven.

Of de regering tot een akkoord komt over de flexi-jobs, blijft afwachten. Vooruit erkent de voordelen van het systeem, maar staat tegelijk op de rem. "Flexi-jobs kunnen in sommige gevallen een goede zaak zijn, als mensen naast hun werk nog willen bijverdienen. Maar het is geen structurele oplossing om mensen aan het werk te krijgen, want je moet al werken om een flexi-job te doen. We moeten vooral het verschil tussen werken en niet werken groter maken", laat een woordvoerder weten. Tegen 21 juli hoopt de regering tot een akkoord te komen over de fiscale en arbeidsmarkthervorming.