"Ze hadden bivakmutsen en noodhamers op zak": korpschef in Brussel over kritiek op preventieve aanhoudingen

De politie van Brussel krijgt de afgelopen dagen veel kritiek. Dat heeft alles te maken met het feit dat ze vorige week 200 jongeren preventief heeft aangehouden. Na de rellen in Frankrijk en de weerslag daarvan in Brussel, wilde ze naar eigen zeggen "geen enkel risico" nemen. 

Maar niet iedereen vindt die aanpak terecht. Op sociale media circuleert al enkele dagen een video van een groep jongeren op het Muntplein in Brussel. Ze zitten ogenschijnlijk rustig op een bankje en worden volgens verschillende mensen dan ook "onterecht" opgepakt.

De woordvoerder van de politiezone Brussel Hoofdstad/Elsene reageerde al dat de video niet "de precieze omstandigheden van de interventie weergeeft". Korpschef Michel Goovaerts geeft nu meer uitleg in kranten De Standaard en La Dernière Heure en bij ons in "De ochtend" op Radio 1.

"Sinds de rellen tijdens het Wereldkampioenschap Voetbal hebben wij heel goede contacten met handelaars en wijkbewoners. Van hen kregen we op een bepaald moment verontrustende informatie over jongeren die bivakmutsen en buffen aan het kopen waren. Dat zijn sjaals waarmee je het aangezicht kan verbergen."

"Onze mensen zijn die jongeren in burger gaan volgen en hebben vastgesteld dat ze inderdaad in het bezit waren van bivakmutsen, buffen en ook een aantal noodhamertjes. Dát is de reden waarom wij zijn tussengekomen." 

Volgens Goovaerts waren de criteria voor een preventieve aanhouding dan ook vervuld. "Wanneer wij voldoende objectieve aanwijzingen hebben dat we iets mogen verwachten, kunnen wij overgaan tot zo'n administratieve aanhouding. Dat voordeel hebben we in België."

"We hadden bovendien een afspraak met de burgemeester: we moeten vermijden dat we jongeren laten vertrekken zonder gevolg. In het verleden hebben wij vastgesteld dat dat bij een eenvoudige tussenkomst zo is. Met administratieve aanhoudingen worden de ouders verwittigd. Zij zullen ook nog opgeroepen worden door de sanctionerend ambtenaar."

Goovaerts spreekt hierboven over de aanhouding van de jongeren op het Muntplein. Maar ook de andere jongeren, 200 in totaal, werden volgens hem terecht opgepakt. "Wij zijn enkel tussengekomen op basis van feitelijke omstandigheden." 

Toch leeft het idee dat jonge gasten van kleur geviseerd worden door de politie. Goovaerts begrijpt die kritiek. "Dat is de reden waarom we het project van het professionaliseren momenteel uitrollen. Dat is een initiatief van de lokale politie in overleg met de minister van Binnenlandse Zaken en op vraag van de burgemeesters."

"Het eerste belangrijke criterium daarin is de selectie. Het selecteren mag niet gebeuren op basis van huidskleur, ras, religie of geslacht. Als we het verhaal van het Muntplein bekijken, zijn die criteria nageleefd. Wij hadden informatie die we gecheckt en gedubbelcheckt hebben, dat had niets met de afkomst van de jongeren te maken."

"Een tweede aspect is dat we meer moeten uitleggen aan de jongeren waarom we een controle doen. Dat is in bepaalde omstandigheden moeilijk, maar in de meeste gevallen is het beter om dat te doen. In veel gevallen is dat omdat we een oproep krijgen uit de buurt over overlast of hangjongeren."

"Een derde belangrijke luik, is de omgang met jongeren. Die moet respectvol gebeuren. Het mag kordaat zijn, maar het moet ook blijk geven van empathie. En een laatste punt is reflectie. Jezelf de vraag stellen of de controle die je gedaan hebt, correct is verlopen."

Goovaerts hoopt dat "de misverstanden die bestaan" zo uit de wereld geholpen kunnen worden. "We wachten hiervoor nog op de publicatie van de omzendbrief."