Raad van State steekt stokje voor "mogelijk grootste ontbossing van de eeuw in Vlaanderen"

De RvS heeft het RUP van de gemeente Bocholt voor de zandwinning in deelgemeente Kaulille vernietigd. De Raad volgt daarmee organisatie BOS+ dat beroep had aangetekend tegen dat plan. "We zijn enorm tevreden met deze uitspraak", vertelt Laure De Vroey van BOS+. "Het is een belangrijke overwinning en niet alleen voor de bossen in Kaulille. Bovendien bevat het arrest heel duidelijke en goed gemotiveerde argumenten. Ze wijzen op enkele gebreken in de procedure." 

Zo volgt de RvS BOS+ op enkele punten volgens De Vroey. "Ten eerste zou er te weinig gezocht zijn naar alternatieve locaties voor de zandwinning. De vraag of dat moet gebeuren in dat waardevolle bosgebied is niet genoeg gesteld. Ten tweede vertoont het onderzoek naar de impact op de natuur en op een aantal bedreigde soorten gebreken. Zo is er in het bijzonder met de zwarte specht geen rekening gehouden. Die vogelsoort heeft het bosgebied gered. Ten derde is het enorm belangrijk voor ons dat het arrest wijst op de impact van dreigende ontbossing op het klimaat. Het verwijst daarbij ook naar een negatief advies van het Agentschap Natuur en Bos, waaraan de gemeente onvoldoende gehoor heeft gegeven." 

Volgens BOS+ gaat het om een historische beslissing. "Op korte termijn werd zo'n 80 hectare bos bedreigd. Op lange termijn zou dat oplopen tot 100 hectare. Dat is enorm. Elke dag verdwijnt er in Vlaanderen een voetbalveld bos mét vergunning. Op een jaar tijd kom je dan uit op 200 tot 300 hectare. Mocht dit plan uitgevoerd zijn, dan komt er in een klap een derde van dat totaal bij", berekent De Vroey. 

Bocholts burgemeester Stijn Van Baelen nuanceert die berekening. "De ontginning zou een periode van 30 tot 40 jaar overspannen. Bij elke verdere rooiing van bomen zou er meteen een compensatie komen door nieuwe bomen aan te planten of extra zachte recreatie te voorzien. Ook op andere locaties zouden bomen geplant worden. Daarom hebben destijds 22 van de 23 gemeenteraadsleden hun goedkeuring gegeven voor het plan." 

"We zijn dus ontgoocheld", gaat de burgemeester verder. "Dit RUP bood ons kansen. Het gaat op die locatie om industriegrond, waar zware industrie is toegelaten. Dat wilden we zelf niet, dus leek de ontginning ons de beste piste om er uiteindelijk een gebied van natuur en zachte recreatie van te maken. Het dossier heeft voor heel wat beroering gezorgd, maar we hebben die telkens proberen weg te nemen via overleg en informatievergaderingen."

Volgens Van Baelen treft zijn gemeente geen schuld. "Vlaanderen oordeelde, na de goedkeuring van het milieueffectenrapport (MER) in 2018, dat wij een RUP mochten opstellen, ook al gebeurt dat normaal op Vlaams niveau. De RvS zegt nu dat dat MER niet voldoende uitgewerkt was. Maar daar zitten wij voor niets tussen. Als de goedkeuring van dat rapport er is, verwacht je ook dat alles in orde is." 

Volgens het arrest van de RvS gaat het hele dossier nu terug naar Vlaams niveau. "Zij moeten opnieuw bekijken of ze de bevoegdheid aan ons kunnen delegeren. Daarvoor zal eerst en vooral dat MER uitgediept moeten worden. Bovendien is er een hele nieuwe procedure om het Gewestplan te wijzigen. Voor ons stopt het hier voorlopig, maar we blijven het opvolgen", legt Van Baelen uit. 

Ook bij BOS+ zullen ze het dossier blijven volgen volgens De Vroey. "Het is nu duidelijk dat de Vlaamse overheid moet beslissen over de zandontginning. Wij zullen zelf de argumenten over de gebrekkige zoektocht naar andere locaties en het ontoereikende onderzoek naar de milieu- en klimaatimpact meenemen naar andere dossiers. Deze overwinning staat in schril contrast met dagelijkse berichten van Vlamingen die zich zorgen maken om bosgebied in hun buurt. Dit is een belangrijk symbolisch dossier, maar andere bossen verdienen ook een betere bescherming."