Wie langs wil gaan bij een dermatoloog, krijgt soms sneller een afspraak voor een esthetische behandeling dan voor een medisch probleem. Dat is het resultaat van een steekproef van de VRT NWS-redactie bij 41 dermatologen. De helft van de gecontacteerde dermatologen gaf sneller een afspraak voor een schoonheidsbehandeling, zoals een botoxspuit, dan voor het nakijken van een vlek of een probleem met acne.
Wachttijden bij dermatologen: "Botox kan volgende week al, maar voor een verdacht vlekje moet ik een jaar wachten"
Een verdacht vlekje op je lichaam of acute acne? Wie een afspraak wil bij een dermatoloog moet lang wachten. Wachttijden bij de specialist bedragen vaak maanden. Maar gelden die wachttijden ook voor esthetische behandelingen bij een dermatoloog?
Véronique Asscherickx stuurde een mail naar onze redactie met haar persoonlijke ervaring. "Waarom kan ik binnen een week een afspraak regelen voor een schoonheidsbehandeling met botox, maar moet ik bij diezelfde dermatoloog bijna een jaar wachten om een verdacht vlekje te laten nakijken?", vroeg ze in haar mail.
Toen Véronique een verdachte vlek op haar gezicht kreeg, probeerde ze om zo snel mogelijk een afspraak te regelen bij een dermatoloog. Maar dat bleek helemaal niet zo simpel. Ze raadpleegde online zes dermatologen, zonder succes: "De wachttijden waren extreem lang. Bij sommige dermatologen kon ik pas volgend jaar terecht".
"Voor botox kon ik volgende week langskomen, dat vind ik niet logisch"
Véronique Asscherickx
"Maar als ik de esthetische optie aanvinkte op de websites, kon ik bij dezelfde dermatoloog plots volgende week al langskomen. Dat vind ik niet logisch", gaat Véronique verder. Pas na een ongeruste mail naar een zevende dermatoloog kon ze een afspraak vastleggen. "In mijn geval bleek het uiteindelijk actinische keratose te zijn, wat in sommige gevallen kan evolueren naar huidkanker. De dermatoloog heeft het vlekje intussen al kunnen behandelen", zegt ze opgelucht.
De wachttijden zijn zodanig hopeloos dat we tegen de patiënt zeggen: bel wat rond, misschien kan je ergens anders sneller terecht
Gentse huisarts
Ook een Gentse huisarts contacteert ons over hetzelfde probleem, maar zij wenst anoniem te blijven. "Op dit moment zijn de wachttijden zodanig hopeloos dat we tegen de patiënt zeggen: bel wat rond, misschien kan je ergens anders sneller terecht", zegt de huisarts. "Maar als je dan belt voor een filler- of laserbehandeling, kan je plots veel sneller bij een dermatoloog terecht."
Steekproef
Om die uitspraak na te gaan, deed onze redactie een belronde. Naar 41 willekeurig gekozen dermatologen, verspreid over heel Vlaanderen, die zowel esthetische als medische diensten aanbieden om exact te zijn. Die dermatologen werden tweemaal rond dezelfde periode gecontacteerd. De ene keer vroegen we naar de eerstvolgende afspraak voor een filler-of laserbehandeling, de andere keer naar de vroegst mogelijke consultatie voor acute acne of een vreemd vlekje.
Er zijn ook dermatologen die zich enkel bezighouden met reguliere geneeskunde, maar die waren voor onze steekproef minder interessant.
Bij 22 dermatologen konden we sneller terecht voor de esthetische consultatie. In sommige praktijken was het verschil opvallend groot en schommelde het tussen de drie à zes maanden.
9 dermatologen gaven wél voorrang aan de medische vraag.
Bij 10 dermatologen was er geen verschil.
Schoonheidsbehandelingen winstgevender?
"Ik hoor dat sommige huidspecialisten een groot deel van hun tijd besteden aan schoonheidsbehandelingen", zegt de Gentse huisarts. "Die zijn ook een pak lucratiever, ze brengen gewoon meer op. Maar dat maakt wel dat er bij die dermatologen dan minder tijd is voor reguliere dermatologie."
De lange wachttijden baren haar grote zorgen. "Wij krijgen als huisarts onze patiënten met verdachte vlekken niet binnen een redelijke termijn bij de dermatoloog. Daardoor krijgen mensen geen goede reguliere zorg. Ik kan niet van elke huidaandoening duidelijk zeggen hoe dringend het is, maar om nu vijf maanden of een half jaar te moeten wachten voor een specialist je kan onderzoeken, dat vind ik onaanvaardbaar", aldus de huisarts.
Nodeloos doktersbezoek door apps
"Het is natuurlijk moeilijk om hier sluitende verklaringen voor te geven. Maar we horen wel bij onze leden dat de overvloed aan huidcontroles bij patiënten met een laagrisicoprofiel het systeem overbelasten", reageert Jo Lambert, ex-voorzitter en huidig bestuurslid van de Koninklijke Belgische Vereniging van Dermatologie en Venerologie. Ze is daarnaast dermatoloog aan het UZ Gent.
Overvloed aan huidcontroles bij patiënten met een laagrisicoprofiel belasten het systeem
Jo Lambert, bestuurslid Koninklijke Belgische Vereniging voor Dermatologie en Venerologie
Volgens Lambert zijn veel afspraken overbodig en dat is deels te wijten aan online tools die beweren dat ze kunnen helpen om vroegtijdig huidkanker op te sporen. "Dat is natuurlijk ook wel een gevolg van de bewustmakingscampagnes die we zelf in het leven geroepen hebben om meer aandacht te vestigen op huidkanker." Maar het nadeel is dat die apps nog niet allemaal op punt staan, zegt Lambert. "Dat zorgt dan voor een extra aanvoer van nutteloze checks. Dus op dat vlak is het soms een vergiftigd geschenk." De apps worden daarom verder onderzocht door de UGent.
Maar als patiënt proberen vast te stellen of je al dan niet dringend onderzocht moet worden, is niet evident. En ook een huisarts kan moeilijk in alle gevallen vaststellen of een afspraak bij de dermatoloog dringend is. Die afweging kan het best gemaakt worden door een specialist.
"Bore-out" bij de dermatoloog?
Volgens Lambert zou de achterliggende reden voor de resultaten van onze steekproef een combinatie van verschillende factoren kunnen zijn. "De toename van nutteloze huidcontroles bij laagrisicopatiënten nemen veel ruimte in beslag in de agenda van de dermatoloog, bij sommigen tot 30-40 procent van alle contacten. Ik kan me voorstellen dat dit bij een aantal van de collega’s wel een beetje de beroepsvreugde uitholt", legt Lambert uit.
"Dat is mogelijk ook de reden waarom sommige dermatologen meer uitwijken naar de esthetiek waar je meer voldoening uit haalt. Je patiënt komt binnen en vertrekt met een glimlach", gaat Lambert verder.
Ik kan me voorstellen dat dit bij een aantal van de collega’s wel een beetje de beroepsvreugde uitholt
Jo Lambert
In een vrij beroep mag je zelf keuzes maken
De vereniging van dermatologen deed recent nog een algemene bevraging onder haar leden naar de lange wachttijden, meldt Lambert. In een onderdeel daarvan polst de rondvraag ook naar de verdeling van het werk. "Uit onze recente bevraging waarop 248 leden antwoordden - dat is een derde van onze leden - blijkt wel dat de grote meerderheid van de respondenten het merendeel van hun tijd aan reguliere dermatologie spendeert. Zij gaven aan slechts 10 procent van hun tijd te besteden aan esthetiek."
Lambert voegt wel nog een belangrijke nuance over de bevraging toe. "Mogelijk hebben de dermatologen die veel aan esthetiek doen niet gereageerd op de bevraging. In dat geval mogen we niet vergeten dat het natuurlijk een vrij beroep is." Dat betekent dat de dermatoloog uiteindelijk zelf zijn specialisaties en tijdsindeling bepaalt.
Oplossing in de maak?
"In ieder geval zijn de dermatologen er actief mee bezig oplossingen te ontwikkelen om een snelle doorstroming van patiënten met dringende zorgbehoefte te garanderen. Een voorbeeld is het recente pilootproject met het RIZIV om de huisarts via een beveiligd kanaal foto’s naar een dermatoloog te laten sturen in het kader van een "teleadvies". Hierdoor kan een snel antwoord binnen uren tot dagen ingewonnen worden", aldus Lambert.
