Zowat 1 miljoen Vlaamse huishoudens zouden jaarlijks tot 700 euro kunnen uitsparen op hun elektriciteits- en gasfactuur als ze voor de goedkoopste contracten zouden kiezen. Alleen doen ze dat niet: de tien duurste gas- en elektriciteitscontracten vertegenwoordigen zowat 50 procent van de markt. Amper 16 procent van de Vlaamse huishoudens heeft zijn weg gevonden naar de tien goedkoopste contracten. Dat blijkt uit een nieuwe studie van de federale energiewaakhond de CREG.
Helft Vlaamse huishoudens kan tot 700 euro besparen door op zoek te gaan naar goedkopere energiecontracten
Luc Pauwels
Gepubliceerd:
Ongeveer een miljoen huishoudens in Vlaanderen hangen voor hun stroom en gas nog altijd vast aan de duurste contracten uit de markt. Een schamele 16 procent (voor stroom) en 15 procent (voor gas) heeft één van de tien goedkoopste contracten af kunnen sluiten. En het verschil tussen de duurste en het goedkoopste gas- en elektriciteitscontracten kan oplopen tot 700 euro per jaar.
Het is één van de opmerkelijke conclusies uit de nieuwe studie van de CREG, de federale energieregulator, over de energiecontracten voor de huishoudens in België. Daaruit blijkt dus dat de Vlamingen nog veel te weinig hun weg vinden naar de goedkopere contracten. Net als de Brusselaars en de Walen overigens: ook daar hangt zowat de helft van de gezinnen nog altijd vast aan te dure contracten en heeft hooguit 18 procent momenteel een gas- of elektriciteitscontract dat tot de goedkopere uit de markt behoort.
Hoe prijzen vergelijken?
De CREG raadt dan ook aan gas- en elektriciteitscontracten te blijven vergelijken en niet te aarzelen om over te stappen. Die vergelijking kan je online maken via de CREG Scan .
Voor Vlaanderen kan je ook terecht bij V-Test van de Vlaamse energieregulator VREG. De Brusselaars hebben de prijsvergelijkingssite Brusim van de Brusselse energiewaakhond Brugel.
Oude, vaste contracten nog altijd de goedkoopste
De CREG Scan laat ook een vergelijking toe tussen de oude, nog lopende contracten (die niet meer op de markt worden aangeboden) en de nieuwe contracten. Het gaat dan meestal om vaste contracten die voor 2022 zijn afgesloten en die looptijden kennen van 2 tot zelfs 5 jaar. Contracten waarbij dus huishoudens een vaste prijs konden prikken vóór de energiecrisis in 2022 helemaal losbarstte.
Alle leveranciers haalden in de loop van 2022 dergelijke vaste contracten uit hun aanbod. Huishoudens konden alleen nog maar intekenen op variabele (of dynamische) contracten die de stijgende marktprijzen volgden. Pas begin dit jaar verschenen de vaste contracten opnieuw op de markt.
Huishoudens met een vast energiecontract van vóór 2022 zagen hun prijs tijdens de energiecrisis dalen
Maar van de oude contracten (van vóór 2022) blijven er nog altijd een beperkt aantal over: in heel België profiteren nog ongeveer 181.000 huishoudens van lage, vaste elektriciteitsprijzen van voor de crisis. Voor gas gaat om minstens 136.000 contracten. Zolang die contracten nog lopen, kunnen de betrokkenen "mooie besparingen realiseren die kunnen oplopen tot meerdere honderden euro's" (tegenover zelfs de goedkoopste contracten van nu), aldus de CREG.
We merken op dat mensen met zulke contracten hun energieprijzen tijdens de crisis zelfs zagen dalen. Ze konden voluit genieten van de BTW-verlaging van 21 naar 6%, zonder dat die werd weggeveegd door de spectaculaire prijsverhogingen van het afgelopen jaar. Hun energieprijs blijft namelijk 2 tot 5 jaar onveranderd.
Oude, vaste contracten verdwijnen supersnel
"Zolang hun contract loopt", dus. Want de leveranciers namen de oude, vaste contracten vorig jaar razendsnel uit de markt, zo stelt de CREG vast. De oude contracten werden niet meer aangeboden. Bestaande aflopende contracten werden ook niet meer verlengd.
Terwijl voor de energiecrisis tot zelfs 70 procent van de contracten vast waren, is dat nu teruggevallen tot amper 24 procent (voor elektriciteit) en 23 procent voor aardgas.
De vaste contracten zijn op amper een jaar tijd heel snel uitgedoofd. Pas begin 2023 werden er opnieuw aangeboden, maar die behoren tot de duurdere uit de markt. In perioden van dalende energieprijzen (zoals nu) zijn ze ook minder interessant. Consumenten aarzelen om erop in te stappen.
Drie kwart van de contracten zijn variabel, amper een kwart is nog vast. Anderhalf jaar geleden was dat compleet omgekeerd
Uit de statistieken van de Vlaamse energieregulator de VREG blijkt hoe snel het is gegaan: in maart vorig jaar waren nog 63,2 procent van de elektriciteitscontracten in Vlaanderen vast, in maart van dit jaar waren dat er nog amper 31,6 procent. Voor gas zakte het aandeel over dezelfde periode van 60,1 procent naar 33,3 procent.
De contracten zijn ondoorzichtig
Drie kwart van de contracten in België zijn intussen variabel. De keuze voor de klanten is dus beperkt. En variabele contracten zijn niet de eenvoudigste: de CREG wijst erop dat heel wat klanten de productformules gewoon niet begrijpen en dat heel wat contracten ondoorzichtig zijn.
"Een vaak voorkomend probleem is dat consumenten de voorwaarden en prijzen zoals vermeld op de tariefkaart bij hun lopend contract niet kennen, niet terugvinden of niet weten waar ze te zoeken."
Een QR-code op de contracten die de klanten direct toegang geeft tot die informatie, zou volgens de CREG al een serieuze drempel kunnen wegnemen.
