Steeds meer mensen gaan met de elektrische auto op vakantie. Door het toenemend aantal laadpalen wordt dat gelukkig steeds gemakkelijker. Toch zijn er nog een aantal zaken waar je goed op moet letten om niet van een kale reis thuis te komen. VRT-verkeersexpert Hajo Beeckman geeft een aantal tips om zo goed en zo goedkoop mogelijk naar je vakantiebestemming te rijden.
Op vakantie met de elektrische auto? Steeds gemakkelijker, maar kijk uit voor deze valkuilen
Hajo Beeckman
Gepubliceerd:
Steeds meer mensen rijden met een elektrische auto. En naar verwachting zal dat aantal dit jaar fors stijgen. Volgens Jochen De Smet, voorzitter van de sectorfederatie van elektrische mobiliteit EV Belgium, reden er in februari 100.000 elektrische auto’s rond en zal dat tegen het einde van dit jaar al het dubbele zijn.
Bijgevolg zullen er steeds meer mensen zijn die met de elektrische auto op vakantie gaan. Dat vooruitzicht veroorzaakte de afgelopen jaren nog veel laadpaalstress. Het goede nieuws is dat de laadmogelijkheden naar onze populairste vakantiebestemmingen, naar het zuiden, sinds vorig jaar enorm verbeterd zijn. Te beginnen in Frankrijk.
Hoeveel laadpalen zijn er naar het zuiden?
Frankrijk is voor Belgen niet alleen de populairste vakantiebestemming maar ook een belangrijk transitland naar Spanje of Italië. “Frankrijk zette grote stappen voorwaarts op het vlak van elektrificatie. In mei rondde het land de kaap van 100.000 publieke laadpalen, een maandelijkse groei van 4.000 exemplaren. Dit plaatst Frankrijk op de tweede plaats in Europa qua beschikbaarheid van publieke laadpalen", vertelt Ophelie Durand, mobiliteitsexpert bij ingenieursbureau Arcadis.
Mich Vergauwen van VAB bevestigt dat. Dit jaar maakte de mobiliteitsorganisatie een rit naar het zuiden en ze merkten dat er in een jaar tijd enorm veel vooruitgang is geboekt. Bijna alle grote aires waar je brandstof kan tanken, bieden nu minstens vier maar vaak ook zes of acht snelladers.
“De problemen voor wie met de elektrische auto naar Zuid-Frankrijk wil, stellen zich nu eerder in ons land. Wie de route naar het zuiden via Luxemburg volgt, moet opletten", vervolgt Vergauwen. Wie thuis met een volle batterij vertrekt, kan Wallonië wel doorkruisen, maar komt in de knoei met de eerste laadbeurt. Iedereen zal namelijk landen op dezelfde aires in Luxemburg (Aire de Capellen en Aire de Berchem) en die hebben slechts zes laadpalen.
“Let op in de drukke weekends vanaf half juli", stelt Vergauwen. “VAB raadt aan om een eerste keer te laden bij de Tesla Superchargers in Aarlen. Je moet daarvoor heel even de snelweg af, maar dit laadpark is zo groot dat je er waarschijnlijk probleemloos kunt laden. Installeer op voorhand wel de Tesla-app.”
Volgens Durand zal de extra laadcapaciteit in Frankrijk echter niet voldoende zijn om "laadfiles" tijdens de drukke weekends te vermijden. 14 procent van de laadpunten in Frankrijk zijn van het snelle type. Op topdagen kan een snellader tussen de 25 en 50 auto’s bedienen. Voor "trage" laders (doorgaans aan 11 kWh of kilowatt) ligt dit aantal nog een stuk lager. Bovendien kiezen heel wat mensen voor die laatste optie omdat de prijs aan die palen een stuk lager ligt.
Waar kan je laden?
“Vertrek nooit zomaar met een elektrische auto op reis”, geeft Mich Vergauwen als belangrijke raad. “Stippel je route uit en reken bij voorkeur op grote laadstations van belangrijke spelers (Ionity, FastNed, Tesla…) met meerdere snelladers.”
Wil je weten waar er overal in Europa laadpalen staan? Check dan deze kaart . Niet alleen bezitters of leasers van elektrische wagens kunnen er terecht. De kaart toont trouwens ook tot in detail waar je CNG en LPG kan tanken.
Deze website doet hetzelfde. Je ziet per locatie hoe snel je kan opladen: 11 of 22 kW of meer - het laadvermogen van de laadpaal dus - en ook de Franse overheid doet haar duit in het zakje via het bekende Bison Futé .
Nog interessanter zijn de websites en apps waar je (soms) ook de actuele prijs per kWh per locatie te zien krijgt. Je kan er ook bekijken hoeveel laadpalen er op een bepaald moment bezet zijn.
Sinds kort kun je trouwens ook andere merken opladen bij Tesla: via de Tesla-app zie je welke stations beschikbaar zijn voor alle automerken. Snelladen langs de snelweg is het duurst, nu tot wel 70 eurocent per kWh, maar de prijzen bij Teslaladers (dat bijna wekelijks de prijs aanpast) zijn echter op dit moment, maar ongeveer 50 cent per kWh, aldus De Smet.
Waar kan je het beste laden?
Doorheen het jaar kunnen veel bezitters of leasers van elektrische wagens best wel aan een voordelig tarief laden. Bezitters van zonnepanelen betalen via hun laadpaal thuis soms maar 11 eurocent per kWh. Op bedrijfsterreinen gelden vaak laadtarieven van 20 tot 25 eurocent per kWh. Per kilometer is dat veruit voordeliger dan met benzine of diesel rijden (en sinds de oorlog in Oekraïne ook met CNG).
De rekening aan de snellaadstations langs de snelwegen is echter vele malen hoger: gemiddeld tussen de 50 en 70 eurocent per kWh. Neem een elektrische wagen die 20 kWh kilowatt/uur) per 100 kilometer verbruikt en 60 eurocent per kWh laadkost en vergelijk dat met een zuinige benzinewagen die 6 liter per 100 kilometer verbruikt (aan een gemiddelde prijs van 1.7 euro per liter). Dan kost een rit van 100 kilometer je met een elektrische auto 12 euro en met een benzineauto slechts 10,5 euro.
“Voor de doorsnee elektrische rijder zijn de brandstofkosten op vakantie nu inderdaad vergelijkbaar met die van de benzinerijder,” zeggen Brent Spelmans, Expert Highways & Ports bij Arcadis Belgium en Anne van der Veen, adviseur bij OverMorgen (een zusterbedrijf van Arcadis).
“Een paar jaar geleden was elektrisch rijden (in verbruik) structureel goedkoper maar door de stijgende energiekosten is dat verschil geringer geworden. De werkelijke prijs verschilt uiteraard per geval en situatie. Wij gaan in onze modellen eigenlijk altijd uit van een verbruik van 20 kWh per 100 kilometer. Uit eigen ervaring blijkt dat vrijwel vaak 15-17 kWh per 100 kilometer te zijn,” aldus nog van der Veen en Spelmans.
Waar moet je op letten tijdens het rijden?
“Ja, een elektrische vakantierit is effectief vrij duur maar de afschrijving en het onderhoud van een elektrische auto is veel lager,” vervolgen van der Veen en Spelmans, “en je gebruikt die wagen voor en na de vakantie natuurlijk vooral voor dagelijkse verplaatsingen (zoals woon-werk en recreatief), waardoor de jaarbalans na één zomerse uitstap nog steeds positief kan zijn.”
Wel opletten: een elektrische auto verbruikt exponentieel meer naarmate de snelheid hoger is. Dat effect is sterker dan bij benzineauto’s. Het verschil tussen 110 of 130 kilometer per uur kan al gauw het verbruik verhogen met een derde. “Hou je aan 100 tot 110 kilometer/uur, dat is de ideale balans tussen comfort, snelheid en zuinig rijden,” stelt De Smet.
Test door de VAB: trager rijden en toch sneller op je bestemming
Twee identieke elektrische auto’s reden van België naar het zuiden van Frankrijk: de ene aan de maximumsnelheid, de andere aan 100 kilometer/uur. De laatste auto kwam met een voorsprong van 10 minuten aan op de bestemming. De snel rijdende auto had zes laadbeurten nodig, de andere vier. “Net dat laden wordt een doorslaggevende factor langs de drukke snelwegen deze zomer, want je kunt geen laadpaal reserveren", zegt VAB.
Filerijden en bergen zijn voor elektrische auto’s – in tegenstelling tot bij fossiel aangedreven wagens - juist geen probleem. Dat komt door de regeneratieve remsystemen die het gros van de energie terug opwekken bij alle remacties. Bij veel files zal de elektrische auto dus een voordeel hebben t.o.v. de fossiele wagen.
Hoe vaak moet je laden?
Volgens Van der Veen en Spelmans zullen de meeste bezitters van elektrische auto’s op vakantie proberen om in één keer door te rijden tot de lunch om daarna gedurende één lange lunchpauze te laden, vaak tot de auto weer nagenoeg vol is.
Vervolgens kan je zo ver mogelijk rijden door de accu leeg te laten lopen tot 15 à 20 procent en dan te laden tot 70 à 80 procent met laadsessies van zo’n 20 tot 25 minuten. Vergeleken met de fossiele autorijder is het volgens hen op die manier slechts een half uurtje langer reizen op een dag waarop je meer dan 800 kilometer rijdt.
Rij je batterij leeg tot 10 procent en probeer die dan tot 80 procent op te laden tijdens een pauze
Jochen De Smet, EV Belgium
“Rij je batterij leeg tot 10 procent en probeer die dan tot 80 procent op te laden tijdens een pauze,” adviseert De Smet. “Vorig jaar was dat door een gebrek aan laadinfrastructuur niet mogelijk in Frankrijk, maar vandaag wel , je hebt weinig zorgen. Tot 30 procent gaat het laden heel snel, tot 80 procent wat trager, en na 80 procent houd je er beter mee op.”
Waar moet je nog op letten bij het laden?
Niet elk netwerk dat actief is in België, bestaat in Frankrijk, Italië of Spanje. VAB raadt aan om minstens twee of drie laadpassen van verschillende aanbieders te bestellen en mee te nemen om overal te kunnen opladen. Leg ook altijd de ‘oma-lader’ in de koffer: dat is de standaardlader die bij je auto geleverd wordt. In hoge nood kun je tijdens een overnachting zo via een gewoon stopcontact bijladen. Dat gaat dan wel traag aan 11 kWh, maar ’s morgens ben je weer goed om te vertrekken.
De Smet wijst er op dat de meeste automerken afspraken hebben met specifieke aanbieders van snelladers. Laad je op plekken waar het merk een overeenkomst heeft met de aanbieder, dan betaal je minder. “Ik raad daarom zeker een onafhankelijke laadpas aan voor lange reizen, zoals Plugsurfing of Chargemap. Dat geeft iets meer comfort. Ik rijd zelf met een Polestar en betaal met zo'n kaart 35 eurocent cent bij Ionity."
"Maar doe wel wat onderzoek: Plugsurfing bijvoorbeeld biedt dan weliswaar het tarief van 35 eurocent, in Frankrijk betaal je met dezelfde pas bij Engie wel 55 eurocent en bij Electra 49 eurocent.”
In de exploderende elektrische en laadpaalindustrie is er ook een belangrijk onderscheid tussen Charging Point Operators (CPO) en Mobility Service Providers (MPO). CPO operatoren voorzien laadpalen, MPO operatoren bieden laadpassen aan. Sommige partijen doen beiden. “Let op met CPO operatoren die ook laadpassen aanbieden,” waarschuwt de Smet, “met hun kaarten kan je ook op andere netwerken laden maar dat kost je dan wel wat meer. Vaak is dat 5 procent maar het kan ook oplopen tot 30 tot 40 procent.”
De Smet heeft wel hoop op nieuwe Europese regelgeving die er begin 2024 zou moeten aankomen. Die zal aanbieders verplichten om aan elke lader de actuele prijs per kWh te afficheren. Een mens vraagt zich af: is dat niet normaal? Bij benzine en dieselpompen is dat al tientallen jaren zo.
Opletten met rechtstreeks laden met kredietkaart
Je kan er ook voor kiezen om laadpassen links te laten liggen en met je credit card elektriciteit te tanken. Dan moet je doorgaans een QR-code scannen. Maar dan zal de laadpaal vaak ook een dubbele verificatie vragen. Bijvoorbeeld via je digipass of kaartlezer die bij je kaart hoort. Zorg ervoor dat je die bij je hebt. De Tesla Superchargers werken voor niet-Teslarijders trouwens alleen met een credit card.
In Nederland bijvoorbeeld is volgens de wet al voorzien dat je geen laadpas nodig hebt om te laden, je kan steeds met je credit card overweg. Ad hoc laden bij Shell Recharge laadpunten is dan bijvoorbeeld wel alleen mogelijk wanneer het laadpunt is voorzien van de QR-sticker en je krijgt een toeslag van 10 procent aangerekend.
