Op verschillende plaatsen in Frankrijk zijn honderden mensen verzameld voor gemeentehuizen. De acties zijn bedoeld als steunbetuiging voor de burgemeester van L'Haÿ-les-Roses, een stad in de buurt van Parijs. Zijn huis werd door relschoppers aangevallen met een brandende auto. Er was vannacht minder geweld dan de voorbije dagen, maar president Macron wil ook vanavond nog een forse politiemacht op straat.
Steunacties voor aangevallen burgemeester in Frankrijk, Macron wil nog altijd grote politiemacht op straat ondanks rustigere nacht
De rellen in Frankrijk ontstonden nadat Nahel, een tiener van Algerijnse afkomst, werd doodgeschoten door een politieagent toen hij probeerde weg te rijden bij een verkeerscontrole. Ook gisteravond was het op veel plaatsen weer onrustig, al waren de rellen volgens de autoriteiten wel minder hevig. De politie heeft 157 mensen opgepakt, heel wat minder dan in de nachten ervoor. In de nacht van zaterdag op zondag waren dat er nog 719.
In totaal zijn er sinds de start van de rellen nu al meer dan 3.300 arrestaties verricht. Hoewel de voorbije nacht dus een pak kalmer was dan de vorige, wil de Franse president Macron toch nog een grote politiemacht op straat houden. Ook vanavond zullen over heel Frankrijk weer 45.000 agenten op de been zijn.
Waarover gaat het? Vorige week dinsdag overleed de 17-jarige Nahel bij een politiecontrole in Nanterre, bij Parijs. De jongen werd tegengehouden voor controle na meerdere verkeersovertredingen. Hij weigerde, waarna hij doorreed. Er werd een schot gelost, de tiener was geraakt en overleed. Sindsdien is het in meerdere steden in Frankrijk bijzonder onrustig, vooral 's nachts. Honderden betogers, vooral jongeren, zijn daarbij opgepakt. De agent die betrokken was bij de schietpartij, is aangeklaagd voor doodslag.
Het mag dan wel een rustigere nacht geweest zijn, maar afgelopen nacht is wel een brandweerman om het leven gekomen toen hij brandende voertuigen aan het blussen was. Dat heeft minister van Binnenlandse Zaken Gérald Darmanin vanmorgen gezegd op Twitter. Volgens de minister zouden de gebeurtenissen zich hebben voorgedaan in een ondergrondse parking in Seine-Saint-Denis, ten noordoosten van Parijs.
Het is wel nog niet zeker dat er een link is tussen het overlijden van de brandweerman en het straatgeweld. Dat zegt de brandweer zelf in de Franse pers: "Men moet een samenloop van omstandigheden niet verwarren met een causaal verband", klinkt het.
Op verschillende plaatsen in Frankrijk konden duizenden leerlingen vandaag ook niet naar school omdat de gebouwen te zwaar beschadigd zijn door het geweld. Dat is onder meer het geval in Amiens, Châteauroux, Dijon, Straatsburg en Brest.
De voorbije dagen hebben de betogers tientallen schoolgebouwen aangevallen, soms is er brandgesticht. Sommige scholen blijven alleen vandaag dicht, andere scholen hebben al beslist dat ze de deuren moeten sluiten tot het einde van het schooljaar. De zomervakantie in Frankrijk begint eind deze week, op zaterdag 8 juli. Andere scholen die wel openblijven, hebben uit voorzorg hun traditionele "kermissen" of eindejaarsvieringen afgelast.
Net als in voorgaande nachten waren er zo'n 45.000 politieagenten en gendarmes op de been om geweld te voorkomen, of om dat in ieder geval zoveel mogelijk in de kiem te smoren. "Het zwaartepunt lag in steden als Lyon en Marseille", zegt correspondente Jolien De Bouw.
In Lyon moest de politie traangas inzetten tegen extreemrechtse activisten die door de straten marcheerden om relschoppers te confronteren. "Dat is inderdaad iets wat je ziet. Groepjes die het heft in eigen handen nemen omdat ze vinden dat de politie het niet in de hand heeft, die zelf de jonge relschoppers gaan aanpakken", zegt De Bouw. "Bij politie is soms te horen dat ze die groepjes hun gang lieten gaan, omdat hen dat in zekere mate hielp. Toch wel een verontrustende evolutie."
De grootmoeder van de overleden jongen had zondag nog opgeroepen om een einde te maken aan de rellen.
"In de Franse voorsteden veroordelen inwoners het geweld, maar ze begrijpen ook waarom de jongeren zo boos zijn"
"Inwoners veroordelen het geweld"
Jolien De Bouw is in Nanterre een kijkje gaan nemen, onder meer in de Cité Pablo Picasso, waar Nahel vandaan kwam. "Wat je daar ziet is wel frappant, straten vol uitgebrande autowrakken. Als je met de inwoners praat, zij veroordelen het geweld enorm. Dit heeft niks meer met Nahel te maken, klinkt het. Maar anderzijds begrijpen ze ook wel waarom, ze voelen zich vergeten in het geweld en miserie. Ze willen praten, willen vertellen hoe hun verhaal daar is."
Met jonge relschoppers zelf spreken is iets moeilijker. "Ik sprak met een 17-jarige die zei, we gaan niet de scholen van kinderen uit onze buurt aanvallen of de winkels waar onze familie eten gaat kopen. Er zijn er met wie je kan praten, maar er zijn ook wel wat bendes met wie je veel moeilijker kan praten. Er wordt ook gezegd van voor de middag weg te zijn daar, omdat er velen dan weer op straat komen en postvatten voor gebouwen."
Gesprek met burgemeesters
De Franse president Emmanuel Macron had gisteravond nog een ontmoeting met premier Elisabeth Borne, minister van Binnenlandse Zaken Gérald Darmanin en minister van Justitie Eric Dupond-Moretti. Daaruit kwamen geen concrete maatregelen. Macron stelde achteraf dat hij kabinetsleden heeft gevraagd om alles in het werk te stellen om de rust te laten weerkeren.
Premier Borne spreekt later vandaag met alle fractievoorzitters uit de Nationale Vergadering, het Franse parlement. Morgen wil president Macron ook de burgemeesters van de meer dan 220 getroffen gemeenten ontmoeten.
Vandaag zijn er al acties van de burgemeesters zelf en sympathisanten. Honderden mensen zijn op verschillende plaatsen in Frankrijk naar het stad- of gemeentehuis gekomen, ook in Nanterre, de voorstad van Parijs waar de jonge bestuurder werd doodgeschoten. Op de middag weerklonken sirenes, om aandacht te vragen voor het geweld.
De aanleiding is een incident in L'Haÿ-les-Roses, een voorstad van Parijs, waar betogers met een wagen in de tuin van het huis van een burgemeester waren gereden. De auto werd nadien in brand gestoken. De burgemeester, Vincent Jeanbrun van de conservatieve partij Les Républicains, was op dat moment niet thuis, maar zijn vrouw en kinderen wel. Zij moesten op de vlucht slaan, waarbij de vrouw en een van de kinderen gewond raakten. Er is een onderzoek gestart naar poging tot moord.
"Onze Republiek en zij die die dienen, zijn meer dan ooit bedreigd en worden aangevallen", zei Jeanbrun op een bijeenkomst van zo'n duizend mensen. "We hebben het ware gezicht van de relschoppers gezien, dat van moordenaars."
Crowfunding voor agent die schoot
Ondertussen heeft een online geldinzamelingactie (crowdfunding) voor de familie van de politieagent die het schot op de 17-jarige Nahel loste, op een paar dagen tijd al meer dan een miljoen euro opgeleverd. De actie werd op poten gezet door een gewezen medewerker van de extreemrechtse politicus Éric Zemmour. Een gelijkaardige crowdfunding voor de familie van Nahel zelf, kon tot nu toe ongeveer 220.000 euro inzamelen.
