Op sociale media circuleren verschillende video's die aan de recente rellen in Frankrijk worden gelinkt, maar die daar eigenlijk niets mee te maken hebben. VRT NWS bekeek en checkte drie filmpjes die viraal gingen.
CHECK - Ontsnapte dieren en spectaculaire filmscènes: deze virale video's hebben niets met rellen in Frankrijk te maken
In het kort
Waarover gaat dit? Op sociale media circuleren foto's en video's die zogezegd van de rellen in Frankrijk zijn. Zo zien we een video van een demonstrante die een winkel zou leegplunderen, een foto van betogers in een gestolen politiebusje en video's van dieren die uit de Parijse zoo ontsnapt zijn.
Maar? Hoewel de meeste beelden van de rellen in Frankrijk echt zijn, zijn deze dat niet. Ze gaan al enkele jaren rond op sociale media. Soms zijn ze niet eens in Frankrijk gefilmd.
Op sociale media wemelde het de voorbije dagen beelden en video's van de rellen die Frankrijk nu al een week in de ban houden. Een meerderheid van die filmpjes is authentiek, de potjes kookten in verschillende Franse steden inderdaad over. Maar tussen al het materiaal zitten ook oude beelden of video's die niets met de recente rellen te maken hebben en soms niet eens uit Frankrijk komen. Drie voorbeelden.
1. TikTokvideo toont geen plundering van een Franse supermarkt
Op Twitter gaat een filmpje rond van een vrouw die met haast allerlei vleeswaren uit het vriesvak pakt en in haar winkelkar gooit. ‘Macron demission!’ of ‘Macron, treed af! staat te lezen bij een bericht dat inmiddels al meer dan tweehonderd keer gedeeld werd. Ook ondervoorzitter van het Vlaams Parlement Filip Dewinter (Vlaams Belang) deelde die tweet met een boodschap over plunderen en opvoeding, om af te sluiten met een verwijzing naar Nanterre.
Maar de beelden die de politicus deelt, hebben helemaal niets met de rellen in de Franse voorstad te maken. Om te beginnen zijn de teksten in de winkel in het Portugees opgesteld en horen we in het filmpje ook voornamelijk Portugees. De originele beelden vinden we terug op het TikTokaccount dat in watermerk op de video staat.
Carlinhosmaaia is een Braziliaanse TikTokker die, zo zien we op het account, regelmatig uitdagingen filmt. In dit geval ging het om een spel waarbij iemand in een beperkte tijdspanne zoveel mogelijk in haar winkelkar moest laden. De video dateert ook van 21 juni, enkele weken voor de rellen in Frankrijk uitbraken.
Conclusie
Verschillende mensen, waaronder de ondervoorzitter van het Vlaams parlement, delen een video van een vrouw die gehaast vleeswaren in haar winkelkar gooit. Het filmpje zou een plunderde demonstrante in Frankrijk tonen.
Het filmpje komt niet uit Frankrijk, maar is van een Braziliaanse TikTokker die regelmatig "wedstrijden" in supermarkten houdt. In dit geval gaat het om het bekende concept waarop iemand tegen de klok zijn/haar kar moet volladen.
We beoordelen boodschappen die dit filmpje aan de rellen in Frankrijk linken dan ook als niet waar.
2. Foto’s en video’s uit Netflixfilm Athena
Niet alleen onschuldige TikTokvideo’s worden uit de context getrokken. Heel wat mensen verspreiden ook scènes uit films alsof het beeldmateriaal is van de rellen. Op Instagram circuleert een compilatievideo met daarin fragmenten van onder andere relschoppers die een Lidl-winkel vernielen en een groep agenten die omsingeld worden.
De video bevat echte en valse beelden. Op 29 juni is inderdaad een Lidl in Nantes vernield door een groep betogers. Een auto reed in op de glazen ingang. Onderstaande video toont hoe agenten de dag erna de schade opmeten en de auto van het terrein verwijderen:
Het spectaculaire beeld van de agenten die zich met schilden in groep verdedigen daarentegen, is niet echt. Het komt uit de Franse Netflixfilm “Athena”. Die film gaat, toevallig of niet, over hoe er opstand uitbreekt in de Franse hoofdstad na de plotse dood van een kleine jongen. De scène, die nu foutief wordt toegeschreven aan de werkelijke rellen, is te zien rond minuut 42. In onderstaande YouTubevideo kan je de scène bekijken (rond 00:40).
Op Twitter deelden gisteren tientallen mensen een foto die eigenlijk een schermafbeelding is uit dezelfde film. We zien een groep jongeren die rondrijden met een gestolen politiebusje. “Frankrijk, foto van de dag”, schrijft een van de Twitteraars, hij bereikt meer dan 2.000 mensen met zijn bericht. Opnieuw geen echte foto van de rellen dus, maar een scène uit Athena die je vanaf minuut 6 kan vinden.
Conclusie
Op sociale media gaat een video rond van politieagenten die zich in groep verdedigen met schilden en een foto van jongeren die een politiebus hebben gestolen.
De beelden zijn niet van de recente Franse rellen, maar komen uit de Franse film Athena.
We beoordelen de claims dat dit recente beelden van de rellen zijn dan ook als niet waar.
3. Parijs loopt niet vol met ontsnapte dieren uit de zoo
Van gorilla’s tot struisvogels en zebra’s: volgens video’s op Snapchat, TikTok en Twitter loopt Parijs momenteel vol met ontsnapte dieren uit de zoo. Relschoppers zouden ze hebben vrijgelaten. In de reacties onder deze berichten maken mensen zich zorgen over de gevaarlijke situatie in de Franse hoofdstad.
“What’s happening in France?” schrijft iemand bij een filmpje waarin we een groep struisvogels op straat zien lopen. De video is op TikTok al door bijna 3 miljoen mensen gezien en wordt ook door tientallen andere accounts gedeeld. De vogels maakten echter niet de straten in Parijs maar wel die in de Chinese stad Chongzuo onveilig, en dat in januari vorig jaar . Toen ontsnapten zo’n 80 struisvogels van een boerderij.
Zo’n 112.000 mensen zagen op TikTok een video van een gorilla die zogezegd bovenaan een gebouw in Parijs zat. Opnieuw gaat het hier om een oude video die al sinds februari op het medium rondgaat. Zoals onze collega’s van het Franse “Libération” vonden, is het geen echte gorilla maar een standbeeld op een huis in de stad Valence, in Zuidoost-Frankrijk. Dat is te zien op Google Streetview.
Een andere populaire video is die van de loslopende zebra en paarden. Opnieuw geen recente beelden, maar een filmpje uit april 2020. Toen ontsnapten er enkele circusdieren, waaronder een zebra en twee paarden, tussen de Franse gemeenten Chennevières en Champigny-sur-Marne. De beelden gaan nu dus opnieuw rond alsof ze van de rellen zijn.
Buiten deze dieren zouden er volgens sociale media ook leeuwen en olifanten loslopen in Parijs. Ook hier gaat het om filmpjes die al circuleren van ver voor de rellen en niet altijd uit Frankrijk komen.
Wie deze video’s als eerste heeft verspreid, is niet duidelijk.
Conclusie
Sociale media, vooral TikTok, staan vol met video's van loslopende wilde dieren, zogezegd in de straten van Parijs. Ze zouden vrijgelaten zijn door relschoppers.
Toch gaat het om beelden van enkele jaren geleden. Een daarvan uit China, de andere twee uit Frankrijk zelf.
We beoordelen de claim dat deze beelden te maken hebben met de rellen dan ook als niet waar.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van andere Vlaamse redacties. Zoek je meer verhalen van VRT NWS over factchecking desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be of vul je vraag in op de website van deCheckers.
VRT NWS is erkend lid van de International Fact-Checking Organisation.
