Moeten we meer aandacht hebben voor "bodypositivity" bij mannen?

Manu Van Acker is zwaarlijvig en Tim Bogaert is kaal. Ze zitten nu allebei goed in hun vel maar dat was ooit anders. "Bodypositivity bij mannen is echt wel een ding", zegt Manu. "Veel mensen vinden dat mannen er maar tegen moeten kunnen als er opmerkingen worden gemaakt. Ik lachte het vaak weg, dan heb je minder kans om gekwetst te worden."

"Het ligt bij mannen anders dan bij vrouwen", zegt Tim. "Bij mannelijke vriendengroepen word je altijd vastgepind op één aspect. Ik ben de kale, je hebt de rosse, de brillenkop, den dikke,... Er wordt mee gelachen dus je kan er niet echt over praten."

"Initieel was het moeilijk om te aanvaarden dat ik kaal werd", zegt Tim, "maar nu is het deel van mijn identiteit geworden. Kaal zijn betekent niet het einde van je aantrekkelijkheid, je gaat jezelf gewoon anders moeten definiëren. Je moet accepteren dat je nu binnen de categorie 'kale mannen' valt en dat is dan je speelveld. Je past dan niet meer in het beeld van 'surferboy' maar misschien wel in dat van 'hipster/houthakker' bijvoorbeeld."

"Het is een mythe dat enkel vrouwen twijfelen aan hun uiterlijk", zegt Chelly Maes, onderzoeker aan de KU Leuven. "De heteroseksuele norm ziet vrouwen als passief en als verleidsters, mannen als actief en als jagers, en in dat kader zouden mannen dan minder moeten bezig zijn met hun uiterlijk. Daarom vinden mannen het moeilijker om over hun uiterlijk te praten. Het wordt gezien als iets typisch vrouwelijks. Maar meer dan de helft van de meisjes én jongens ervaren een verschil tussen hoe ze eruitzien en hoe ze er willen uitzien."

"Jongens trekken zich vooral veel aan van het oordeel van hun leeftijdsgenoten, hun peergroup, meisjes spiegelen zich vooral aan voorbeelden in de media. En bij jongens gaat het dan vooral over gespierd zijn, bij meisjes over slank zijn. Sociale media zullen hier de laatste jaren wel een rol in gespeeld hebben, maar je kan het niet alleen maar daaraan linken. Vroeger waren er ook gespierde helden in films en 'perfecte lijven' in sportwedstrijden."

"Ik was altijd al het 'dikste kindje' dat niet in het plaatje paste", zegt Manu. "Ik was competitiezwemmer en dan zit je tussen de afgetrainde lijven. Maar vandaag heb ik vooral last van vooroordelen: 'mensen die zwaar zijn stinken' of 'mensen die zwaar zijn kunnen niet leuk zijn', bijvoorbeeld. Als ik op de trein zit, ben ik de laatste waar iemand naast komt zitten. Ik moet me daar niets van aantrekken maar dat blijft toch hangen in m'n hoofd."

"Dat is een typische internalisering van schoonheidsidealen", zegt onderzoeker Chelly. "Die stereotiepen, 'dikke mensen zijn lui' of 'dikke mensen zijn slecht', worden eigenlijk gepromoot in de media. Denk maar aan Homer Simpson of Peter van Family Guy." 

"In elke mediaproductie streven we naar inclusiviteit", zegt Manu, "maar mensen die zwaarlijvig zijn zullen nooit de love interest zijn. De seksscène is ook niet voor mij, ik ben niet de prins op het witte paard. Neem nu Knokke-off, een supergoeie reeks en keigoed gespeeld, maar al die acteurs hebben perfecte lijven. Dat is geen representatie van de maatschappij en ik kan er mezelf niet in herkennen."

Mensen reageren soms heel ongepast. "Het is al gebeurd dat mensen over mijn buik wrijven en zeggen 'gij eet graag iets hè'. Dat gebeurt niet elke dag maar het gebeurt wel te veel, zeker als ik die persoon niet ken. Mijn vrienden mogen dat, als ze een goeie mop maken kan ik daar echt wel mee lachen."

Mensen die passen in 'het perfecte plaatje' worden ook beter behandeld, zegt onderzoeker Chelly. "Er bestaat zoiets als 'pretty privilege'. Maar ook het 'halo-effect': als iemand één positieve eigenschap heeft, zoals knap zijn, dan straalt dat uit naar die persoon in z'n geheel en ga je die persoon op een goeie manier beoordelen. Daardoor hebben aantrekkelijke mensen meer kans op een job, worden ze vaker geholpen en worden ze gezien als een 'goed persoon'. Schoonheid wordt ook gerelateerd aan zelfcontrole. Dat is één van de redenen dat aantrekkelijke mensen bevoordeeld worden."

"Alles begint bij herkenbaarheid", zegt Manu, "dat is de eerste stap naar normalisering. Er zijn niet veel mensen die zwaarlijvig zijn op televisie, en ook in kranten en op sociale media. En nee, dat is niet het promoten van obesitas. Alle diëten ter wereld, ik heb ze gedaan hè. Ik héb shakes gedronken en WeightWatchers gedaan, ik bén gaan sporten, maar het helpt niet. Het is iets psychologisch en heeft met veel meer te maken dan met een dieet volgen."

"Toen ik jonger was, had ik ook wat overgewicht", zegt Tim, "en wat mij heeft geholpen is rugby gaan spelen. Bij rugby heb je spelers van alle formaten nodig. Toon me eender welke foto van een speler ik kan je zeggen op welke positie die speelt. Klein, licht, zwaar, groot, iedereen heeft z'n rol."

"Wat ik ook actief probeer te doen is mijn mannelijke vrienden complimenten geven. En durven zeggen: 'ik voel me niet goed in m'n vel want ik ben wat bijgekomen'. Jezelf openstellen naar je maten, dat gaat het meeste effect hebben."

"Geef mensen ook geen compliment omdat ze zijn afgevallen of geef ze geen commentaar als ze verdikken. Er kan zoveel achter zitten dat dit kan verklaren, je kan dat beter met een bepaalde voorzichtigheid benaderen", waarschuwt Chelly.

Maar het is inderdaad ook belangrijk om mensen die bijvoorbeeld zwaarlijvig zijn, niet enkel in de media op te voeren in narratieven die gaan over het uiterlijk. Zet hen in een neutrale rol. Dan krijg je een meer realistische weergave van 'het leven'."