Tien tot vijftien keer verontschuldigde buitenlandminister Hadja Lahbib voor de manier waarop een visum is uitgereikt aan de burgemeester van Teheran. Maar toch volstond dat niet: vooral PS en Ecolo blijven met de voorhamer op haar inbeuken. Betekent dat dan dat de federale regering gaat vallen? Misschien wel, want ondanks de angst voor verkiezingen zit er veel irrationaliteit in het debat. "Zeer ongewoon allemaal", zegt VRT-journalist Johny Vansevenant.
Minister Lahbib kan ook bij derde poging haar eigen coalitiepartners niet overtuigen, gaat de regering nu vallen?
Gepubliceerd:
Het was al de derde keer dat Lahbib over de kwestie ondervraagd werd, dik vier uur aan een stuk deze keer. Ze bood wel tien of vijftien keer haar excuses aan, en het resultaat? De situatie is nog altijd wat ze was: PS en Ecolo schieten nog altijd met scherp, het vel van Lahbib is niet gered en de federale regering wankelt verder.
Wat is er aan de hand?
Minister van Buitenlandse Zaken Hadja Lahbib (MR) ligt al enkele weken onder vuur voor het verstrekken van visa aan een delegatie Iraniërs die eerder deze maand naar een burgemeestersconferentie kwam in Brussel.
Lahbib wees met de vinger naar de Brusselse regering - omdat zij de delegatie had uitgenodigd - en de federale regering - gezien de diplomatieke onderhandelingen die op dat moment liepen met Iran - en zei dat ze de visa niet kon weigeren.
Maar zowel oppositie- als meerderheidspartijen bleven met veel vragen zitten en hekelden de ontransparante uitleg en het gebrek aan schuldbesef en verantwoordelijkheidszin van de minister. Ze eisten excuses, duidelijkheid en een erkenning van haar rol in de zaak
Ronduit pijnlijk en ongezien
Volgens politiek journalist Bart Verhulst is de manier waarop Lahbib door het stof moet "ronduit pijnlijk". En ook wel ongezien. "Met kritiek van alle kanten. Er zijn zware woorden gevallen. Als ze hier nog uitkomt, is de vraag hoe geloofwaardig ze nog is als minister."
Als Lahbib hier nog uitkomt, is de vraag hoe geloofwaardig ze nog is als minister
Politiek journalist Bart Verhulst
Vooral PS en Ecolo blijven bij het standpunt dat Lahbib nog altijd niet kan overtuigen, en dat ze haar het vertrouwen niet kunnen geven. Lahbib heeft zich dan wel geëxcuseerd, maar zei ook dat ze opnieuw een visum zou uitreiken. Het blijft PS en Ecolo bovendien dwars zitten dat Lahbib ondertussen al verschillende versies van het verhaal heeft verteld.
De linkerzijde aan Vlaamse kant is ondertussen wat milder geworden in haar beoordeling (ook al zag Vooruit haar eigen Brusselse minister Pascal Smet sneuvelen op de kwestie). Fractieleidster Melissa Depraetere vindt het goed dat Lahbib toegaf dat ze de eindverantwoordelijke is voor de afgifte van de visa, maar betreurt dat dat twee weken op zich liet wachten.
Het gaat ook over andere zaken
Dat vooral de PS het zo hard blijft spelen, heeft ook te maken met zaken die niets met het visum voor de burgemeester van Teheran te maken hebben. Het gaat hier om een afrekening met Lahbibs MR en dan vooral de voorzitter. Dat zegt VRT-journalist Johny Vansevenant in "De ochtend" op Radio 1.
"PS en Ecolo zien in hem de saboteur die regeerakkoorden meteen afbreekt en die overal stokken in de wielen steekt. Hij zette ook volop druk om de Franstalige groene staatssecretaris te doen opstappen. Via haar proberen ze hem dus te raken. Lahbib is zijn persoonlijke project. Hij heeft haar weggehaald bij de RTBF, een populair anker van het journaal."
"PS en Ecolo willen haar geloofwaardigheid totaal kelderen. Al willen ze haar nog het liefst ontslag doen nemen. Bouchez heeft in zijn partij zoveel weerstand moeten overwinnen om Lahbib minister te kunnen maken. Alexia Bertrand stapte daarvoor zelfs over naar Open VLD. Als PS en Ecolo Bouchez’ kindje kapot kunnen maken, dan is hun paybacktime geslaagd."
Na excuses van Lahbib in de Kamer: "Het leek alsof de minister niets goeds meer kan doen voor de oppositie"
Gaat de regering dan vallen?
MR en Bouchez houden Lahbib vooralsnog stevig vast, in Brussel is ze een potentieel stemmenkanon voor de partij. De situatie is dan ook duidelijk: als Lahbib donderdag - als gestemd wordt over de motie van wantrouwen - het vertrouwen niet krijgt van de meerderheid, dan valt ook de regering. De MR is cijfermatig nog altijd nodig om een meerderheid te halen in de Kamer, en kan niet zomaar vervangen worden door - pakweg - Les Engagés (het vroegere CDH).
Komt het écht zo ver? Bart Verhulst ziet nog een opening. "Ik heb een belangrijk zinnetje onthouden van de PS. Die zeggen dat ze het nog steeds erg moeilijk hebben met de situatie, maar dat de regering nog veel werk heeft. Wat kan betekenen dat ze, als puntje bij paaltje komt, het toch loslaten."
Vraag is of ze de geest nog in de fles krijgen
Politiek journalist Johny Vansevenant
Volgens Johny Vansevenant is de situatie hoe dan ook "niet rationeel" en blijft het opbod duren. "Vraag is of ze de geest nog in de fles krijgen. Plots gaan PS en Ecolo moeten zeggen dat ze toch Lahbib steunen zonder dat er een nieuw element is. Hoe geloofwaardig zal dat overkomen?"
"Premier De Croo heeft zich intussen ook niet laten horen. Komt er nog een initiatief van hem? In elk geval: als de regering nu valt, haalt Vivaldi weer een primeur binnen. Het zou de eerste regering zijn die in de zomervakantie valt. En dan nog over een weinig bekende minister die zich gisterenavond minstens 15 keer geëxcuseerd heeft. Allemaal zeer ongewoon dus."
