Het parlement stemt donderdag over het lot van minister van Buitenlandse Zaken Hadja Lahbib (MR). Het parlement buigt zich dan over vier verschillende zogenoemde moties. Waarover gaan de moties precies? En kan de regering nog verder als het parlement het vertrouwen in Hadja Lahbib opzegt?
Lahbib laten spartelen, maar de regering niet doen vallen: partijen bereiden zich voor op vertrouwensstemming
Hadja Lahbib is nog steeds niet zeker dat ze op het einde van de week nog minister van Buitenlandse Zaken is. Gisteren probeerde ze haar vel te redden door uitgebreid excuses aan te bieden in de Kamercommissie Buitenlandse Betrekkingen.
Ze beantwoordde voor de derde keer vragen van het parlement over de Iraanse visa, maar kon de oppositie en haar eigen coalitiepartners opnieuw niet overtuigen. Vooral de Franstalige socialisten en groenen benadrukten dat het vertrouwen in de minister nog niet hersteld is.
Als Lahbib weg moet, valt de regering
Lahbibs positie is dus nog niet gered, en die hangt samen met de toekomst van de regering. MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez heeft al aangegeven dat zijn partij uit de regering stapt – die op die manier dus zijn meerderheid zou verliezen – als Lahbib verplicht moet opstappen.
Geen enkele partij lijkt het risico te willen nemen dat de regering valt. Ook de PS, de coalitiepartner die Lahbib het hardst aanpakt, wil het zo ver niet laten komen. Iedereen benadrukt dat er met onder meer fiscale hervorming nog veel werk op de plank ligt.
Toch lijken de coalitiepartners een manier te zoeken om Lahbib zolang mogelijk te laten spartelen. De PS heeft belang bij een beschadigde populaire minister tegen wie ze het bij de verkiezingen volgend jaar moeten opnemen. De groenen zijn de saga rond staatssecretaris Sarah Schlitz nog niet vergeten. Die nam zelf ontslag toen ze binnen de regering onder druk kwam te staan, onder meer dankzij de MR. In het algemeen storen de coalitiepartners zich al langer aan stokebrand Bouchez
Waarover stemt het parlement precies?
Donderdag wordt D-day voor Lahbib. Dan stemt het parlement tijdens de plenaire vergadering over haar lot. In totaal staan er vier zogenoemde moties op het programma.
Motie van wantrouwen over minister van Buitenlandse Zaken Hadja Lahbib ingediend voor N-VA
Motie van wantrouwen over eerste minister Alexander De Croo ingediend door Vlaams Belang
Motie van wantrouwen over minister van Buitenlandse Zaken Hadja Lahbib ingediend door Vlaams Belang
Eenvoudige motie ingediend door Open VLD en MR
Een motie van wantrouwen is een manier om het vertrouwen in ministers op te zeggen. Als er van de aanwezige volksvertegenwoordigers meer voor dan tegen de motie stemmen, moet de minister opstappen. Dat wil niet zeggen dat de regering automatisch valt, maar dat is het gevolg dat Bouchez eraan verbonden heeft als Lahbib op die manier moet vertrekken.
De moties ingediend door het Vlaams Belang geraken hoe dan ook niet goedgekeurd. Alle Franstalige partijen en de Vlaamse meerderheidspartijen keuren principieel nooit voorstellen van die partij goed. Het opzeggen van het vertrouwen in De Croo is overigens helemaal niet aan de orde binnen de regering.
Een eenvoudige motie dient om alle andere moties van tafel te vegen. Ze heeft voorrang op de andere moties en komt dus ook als eerste aan bod donderdag. Als een meerderheid zich achter die motie schaart, “strekt die er toe over te gaan tot de orde van dag”, zegt het Kamerreglement. Het parlement stemt dan zelfs niet meer over de andere moties. Het is de standaardprocedure binnen een eensgezinde regering om moties van de oppositie in de kiem te smoren.
Vorige week al probeerden de liberalen de andere regeringspartijen ervan te overtuigen om de eenvoudige motie goed te keuren, zo dus de druk op Lahbib weg te nemen en een stemming over de motie van N-VA te vermijden. Ze konden toen niemand overtuigen om daarin mee te gaan.
De PS en Ecolo lieten in de loop van de middag weten de eenvoudige motie donderdag te zullen steunen. De partij wil naar eigen zeggen niet dat de crisis blijft voortduren en dat die de regering belet voort te werken in het belang van de burgers. Het is de eerste partij die openlijk aangeeft de motie van de liberalen te zullen steunen. De steun van de grootste regeringspartij is cruciaal, het is afwachten of ook de andere coalitiepartners volgen.
Premier De Croo: "Het ligt nu in de handen van het Parlement"
Volgens premier Alexander De Croo (Open VLD) heeft minister Lahbib gisteren in het Parlement de "uitleg gegeven die nodig was". "In mijn ogen is het nu in de handen van het Parlement en het Parlement moet daar op een verantwoordelijke en weloverwogen manier mee omgaan", reageert de eerste minister.
Twee van zijn coalitiepartners - de Franstalige socialisten en de groenen - zijn in elk geval nog steeds niet overtuigd. Premier De Croo kijkt wat dat betreft kennelijk de kat uit de boom. "Laten we eerst luisteren naar wat hun finale evaluatie is", zegt hij. "Ik weet dat het debat binnen het Parlement nog plaatsvindt. Het is nu aan de parlementsleden om een oordeel te vellen."
En wat als die parlementsleden een beslissing nemen die kan leiden tot de val van de regering? "Zo werkt een democratie en ik heb respect voor de democratie. Ik zal luisteren naar het oordeel van de parlementsleden, maar ik ga daar nu niet op vooruit lopen", aldus de premier.
