De tweede ronde van de Griekse parlementsverkiezingen moet voor de rechts-conservatieve premier Mitsotakis de goede zijn. Zo goed als zeker behaalt hij straks een comfortabele meerderheid in het parlement, geholpen door het kiessysteem. Voor de linkse oppositieleider en ex-premier Alexis Tsipras kan het vandaag de zwanenzang zijn. De ramp met de vluchtelingenboot voor de kust van de Peloponnesos speelt nauwelijks een rol voor de Griekse kiezers.
Grieken stemmen vandaag in de tweede ronde van de parlementsverkiezingen: premier Mitsotakis heeft weinig te vrezen
Bert De Vroey
Gepubliceerd:
De eerste ronde van de verkiezingen verliep volgens het gewone proportionele systeem: een bepaald percentage van de stemmen leverde elke partij een bepaald aantal zetels op. De partij Nea Dimokratia van uittredend premier Mitsotakis verpletterde met 40,8 % de tegenstand, maar strandde met 146 zetels op een zucht van een volstrekte meerderheid.
Mitsotakis had een coalitie kunnen proberen te vormen. Maar het nieuwe kiessysteem gaf hem ook de kans om dat niet te doen, en -bij gebrek aan coalitie - aan te sturen op een tweede ronde. Daarin gelden andere regels: de grootste partij krijgt een bonus van minimaal 20 en maximaal 50 zetels (afhankelijk van hun percentage). Dat moet volstaan om Nea Dimokratia ruim over de meerderheidsdrempel van 150 te tillen. Enkel wanneer kleine extreme partijtjes, op rechts en op links, het onverwacht goed zouden doen, zou dat Mitsotakis nog een pad in de korf kunnen zetten.
De ramp met de vluchtelingenboot speelt geen rol in het stemhokje
De voorbije twee weken haalde Griekenland nog het wereldnieuws toen voor de kust van de Peloponnesos een vissersboot met naar schatting 600 à 700 vluchtelingen en migranten aan boord kapseisde en zonk. Slechts 104 mensen konden worden gered. Er blijven veel vragen bij het optreden van de Griekse kustwacht: heeft die alles gedaan wat mogelijk was geweest om de opvarenden te redden? Waarom gaf de Griekse overheid hier onduidelijke en soms tegenstrijdige informatie over? En is het opsluiten en afschermen van de overlevenden in kampen wel verantwoord, nadat ze net zo'n traumatische ervaring hebben doorgemaakt?
De linkse oppositie, en met name de leider van SYRIZA Alexis Tsipras, heeft die vragen luidop aangekaart. Hij kreeg het verwijt dat hij garen probeerde te spinnen uit de ramp. Als dat al zijn bedoeling was (wat zeker niet valt uit te sluiten), dan lijkt dat niet te lukken.
De meeste Griekse kiezers waarderen het harde migratiebeleid van de regering-Mitsotakis. Ze geven de schuld voor de ramp in eerste instantie aan de smokkelaars die de oversteek organiseerden en niet aan de kustwacht of autoriteiten. Ze hebben er weinig problemen mee dat migranten en vluchtelingen op de Egeïsche eilanden nu in gesloten kampen worden gezet met veel minder bewegingsvrijheid dan enkele jaren geleden. Zelfs de illegale pushbacks van groepjes vluchtelingen, waarvoor er geregeld bewijzen opduiken, nemen de Grieken de regering niet echt kwalijk.
Geen oppositie meer?
De Griekse economie doet het verrassend goed. Vorig jaar werd een groei genoteerd van bijna 6 %. Buitenlandse investeerders krijgen opnieuw vertrouwen in Griekenland en het toerisme boomt. Na de lange crisisjaren is dat voor veel Grieken een opluchting, zelfs wanneer ze zelf dikwijls nog maar weinig profiteren van die groei. Het linkse SYRIZA wordt geassocieerd met die crisisjaren, zelfs al verzette die partij zich heldhaftig (maar tevergeefs) tegen de bezuinigingen die Europa van de Griekse bevolking verwachtte.
In deze verkiezingscampagne wisten SYRIZA en zijn boegbeeld Tsipras geen overtuigend alternatief te formuleren voor het rechts-liberale beleid van Mitsotakis. De figuur van Tsipras sloeg ook niet aan, en de kans is groot dat hij na vandaag een stap opzij zet. Mogelijk wordt de linkse fakkel weer overgenomen door de traditionele socialisten van PASOK.
Als de oppositie in Griekenland wegsmelt en Mitsotakis in het parlement geen enkele tegenstand te vrezen heeft, vrezen sommige critici dat hij nog meer de grenzen van de rechtsstaat zal opzoeken. In zijn vorige regeerperiode kwam aan het licht dat journalisten en politici op grote schaal werden afgeluisterd, soms met illegale spyware. Er waren ook de illegale pushbacks, terwijl medewerkers van NGO's door het gerecht werden vervolgd. Intussen maakt de Griekse grondwet het moeilijk om politici ter verantwoording te roepen wanneer die zelf in de fout gaan door nalatigheid, slecht bestuur of corruptie.
