België kon niet anders dan een visum uitreiken aan de Iraanse delegatie om een groot diplomatiek incident en de vernedering van Iran te vermijden. Dat zegt Premier Alexander De Croo (Open VLD), die aan minister van Buitenlandse Zaken Hadja Lahbib (MR) de goedkeuring gaf om de visa uit te reiken.
De Croo gaf goedkeuring voor visa Iraanse delegatie: "Konden niet anders om groot diplomatiek incident te vermijden"
Het bezoek van een Iraanse delegatie aan de burgemeestersconferentie in Brussel roept al een hele week vragen op. Veertien Iraniërs kregen een visum van het ministerie van Buitenlandse Zaken om ons land te bezoeken zodat ze konden deelnemen aan de ‘Brussels Urban Summit'. Hun aanwezigheid lokte veel kritiek uit.
Premier De Croo bevestigt op de hoogte te zijn geweest van de vragen die tijdens de voorbereiding van het evenement rezen over het al dan niet uitreiken van de visa aan de Iraanse delegatie. Ondanks een eerder negatief advies van Buitenlandse Zaken, gebeurde dat uiteindelijk toch. De Croo gaf daarvoor de toestemming aan Lahbib.
België kon niet anders dan een visum uitreiken om een groot diplomatiek incident en de vernedering van Iran te vermijden
Verklaring kabinet premier De Croo
"We hebben samen met het kabinet van Buitenlandse Zaken moeten vaststellen dat na het uitnodigen van de burgemeester van Teheran door de Brusselse staatssecretaris, het kalf verdronken was", luidt de officiële verklaring van het kabinet van premier De Croo. "België kon niet anders dan een visum uitreiken om een groot diplomatiek incident en de vernedering van Iran te vermijden."
"Ons land heeft dit risico niet genomen om de eenvoudige reden dat we ons blijven inzetten voor de situatie van en voor de vrijlating van Europeanen die onterecht gevangen zitten in Iran."
Onderhandelingen in stroomversnelling
“Er is contact geweest tussen de kabinetten van minister van Buitenlandse Zaken Hadja Lahbib en premier De Croo", vertelt Anne Vanrenterghem, politiek journalist bij VRT NWS, in "Terzake". "Dat contact vond plaats op 7 juni, enkele dagen voor de Brussels Urban Summit."
België sloot eind mei een ruildeal met Iran om Olivier Vandecasteele vrij te krijgen. Ons land hielp in die periode ook drie andere Europeanen vrij te krijgen uit Iraanse gevangenissen.
“Het klopt dus dat er in die periode een context was van belangrijke onderhandelingen met Iran", zegt Vanrenterghem. Al voegt ze er wel aan toe dat Vandecasteele op 7 juni al terug in België was. De Zweeds-Iraanse VUB-prof Ahmadreza Djalali zat toen - en nog steeds - wel nog gevangen in Iran.
Er moet een link geweest zijn tussen de onderhandelingen met Iran over de vrijlating van Olivier Vandecasteele en het uitreiken van de visa aan de Iraanse delegatie om naar Brussel af te zakken, stelt Vanrenterghem vast. Ze haalt er even de tijdlijn van minister Lahbib bij. "Er mocht eigenlijk niks voor de Iraanse delegatie tot op 10 mei, de dag van het beruchte telefoontje tussen de minister en de Brusselse staatssecretaris Pascal Smet." Na dat onderhoud was de Iraanse delegatie plots wel welkom.
"Enkele dagen later zijn ook de onderhandelingen rond de vrijlating van Olivier Vandecasteele in een stroomversnelling gekomen. Op 18 mei was er een deal: het gebeurde dus allemaal tegelijkertijd.”
Vragen in de Kamer
Hadja Lahbib verdedigde zich afgelopen donderdag al over de kwestie in de Kamer, maar repte met geen woord over de tussenkomst van de premier. Lahbib en De Croo wezen de afgelopen week vooral naar de verantwoordelijkheid van Brussels staatssecretaris Pascal Smet (Vooruit), die de burgmeestersconferentie organiseerde en contact opnam met Lahbib om te overleggen over de visa.
Volgens de minister van Buitenlandse Zaken zette Smet haar onder druk. "Hij heeft de uitnodigingen verstuurd, waardoor het kabinet niks meer kon doen", citeert Vanrenterghem het kabinet-Lahbib. Zondag kondigde Smet zijn ontslag aan, nadat bleek dat het Brussels Gewest ook de verblijfskosten van de delegatie op zich had genomen.
Het gevoel bij de Franstalige Wetstraatwatchers is dat minister Lahbib haar vel zal kunnen redden
Anne Vanrenterghem, politiek journalist VRT NWS
Morgen zal minister Lahbib opnieuw vragen over de kwestie moeten beantwoorden in het parlement. "Er zullen kritische vragen komen vanuit de oppositie, maar ook vanuit de meerderheid", weet Vanrenterghem. "Maar ze geniet belangrijke steun van de premier. Lahbib is een erg populaire politica aan de andere kant van de taalgrens en het gevoel bij de Franstalige Wetstraatwatchers is dat ze haar vel zal kunnen redden."
N-VA en Vlaams Belang willen dat ook de premier uitleg komt geven
De oppositiepartijen N-VA en Vlaams Belang laten zich kritisch uit over de hele kwestie en zullen Lahbib morgen ongetwijfeld het vuur aan de schenen leggen. Maar zij zouden ook graag premier De Croo zelf ondervragen.
Peter De Roover, fractieleider bij N-VA, is bijvoorbeeld niet tevreden met de verklaring van De Croo eerder vandaag. "De Zestien reageert dat men de visa aan de Iraanse delegatie toch verleend heeft, uit angst om Iran te schofferen en zo nog meer onschuldige gevangenen in gevaar te brengen. Dus zolang je onschuldige mensen gijzelt, ben je welkom in België? Wat voor signaal geef je dan als land?", vraagt hij zich af.
Eenzelfde boodschap klinkt bij Vlaams Belang. "Niet alleen de Brusselse, maar ook de top van de federale regering ligt onder de knoet van Iran", zegt fractieleider in de Kamer Barbara Pas. "De Croo moet het parlement hier zo snel mogelijk uitleg over komen verschaffen. Het is alvast duidelijk dat met het ontslag van Pascal Smet als Brussels staatssecretaris het laatste nog niet gezegd is in dit Iraans visumschandaal."
De premier zal morgen niet naar de Kamercommissie Buitenlandse Betrekkingen komen, maar donderdag wel vragen beantwoorden tijdens het vragenuurtje.
