Jaarlijks 835 euro extra loon? Regering dit weekend samen over fiscale hervorming, maar kans op akkoord is klein

Vorige week bestempelde premier Alexander De Croo (Open VLD) in "De ochtend" de belastinghervorming als "een prioriteit". Hij roept zijn vicepremiers dit weekend samen voor een conclaaf over de fiscale hervorming. Ze bekijken of en hoe ze die kunnen doorvoeren. 

Het plan waarover de federale regering zich buigt, kent al een lange geschiedenis. Minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) kwam deze regeerperiode al meermaals met een totaalplan om de belastingen te hervormen. De maatregelen die nu op tafel liggen, dateren van maart, toen hij een afgezwakte versie van een eerder plan voorstelde. 

"Werken moet meer lonen", klinkt het unaniem binnen de regering. Het belangrijkste onderdeel van de hervorming is dan ook een verlaging van de belastingen op arbeid. En dat wil zeggen meer nettoloon. 

Twee ingrepen moeten dat mogelijk maken: een aanpassing van de belastingschijven (minder mensen zouden in de hoogste schijf van 50 procent terechtkomen) en een verhoging van de som waarop geen belastingen betaald worden. Van Peteghem berekende dat die hervormingen mensen die werken jaarlijks 835 euro netto moeten opleveren.

Ook wil Van Peteghem de wildgroei aan fiscale regels inperken en het onevenwicht tussen de belastingen voor koppels en singles wegwerken. De fiscale voordelen voor gehuwden en wettelijk samenwonenden verdwijnen op termijn. 

"Vandaag ligt een voorstel op tafel over wat mensen al zolang vragen: een eenvoudigere fiscaliteit, die rechtvaardig en eerlijk is. Laten we dus onszelf overstijgen, uit onze loopgraven komen en ervoor zorgen dat mensen die werken meer overhouden", zei minister Van Peteghem bij de start van de onderhandelingen.

Om de rekening te laten kloppen, moet de regering de lastenverlaging compenseren met een verhoging van andere belastingen. Over hoe dat precies moet, lopen de meningen op zijn zachtst gezegd uiteen. De afgelopen maanden weerklonken veel hele en halve veto's. 

Van Peteghem stelt voor om de btw te hervormen. In plaats van de twee verlaagde tarieven van 6 en 12 procent komt er één percentage van 9 procent, op andere producten verdwijnt de btw. Dat zou het geval zijn voor fruit en groenten, die zouden dus goedkoper worden. Basisproducten zoals melk en brood zouden dan weer in prijs stijgen door de nieuwe regels. 

Dat is onaanvaardbaar voor de socialisten. "De winkelkar mag absoluut niet duurder worden", klinkt het daar. Ze vrezen dat mensen die niet werken te hard getroffen worden. Ze kunnen niet mee profiteren van de belastingverlaging op arbeid en zouden meer betalen in de winkel. 

PS en Vooruit willen het geld ergens anders halen. "Wij denken dat er mensen zijn met grote vermogens die veel draagkracht hebben, maar daarop heel weinig belastingen betalen", zegt vicepremier Frank Vandenbroucke (Vooruit). Ze kijken daarvoor bijvoorbeeld naar een hogere effectentaks, een belasting op beleggingen.  

Een verdubbeling van die taks staat ook in het plan-Van Peteghem, maar stoot op verzet bij de liberalen. Ze stellen zich op meerdere punten vragen bij de hervorming. MR lanceerde vorige week zelfs een nieuw plan als tegenzet. Voorzitter Georges-Louis Bouchez vreest vooral dat de concurrentiekracht van de ondernemingen onder druk komt te staan. 

MR-vicepremier David Clarinval maakt toch een opening voor de effectentaks. "Er is geen taboe voor ons", zegt hij. Er moet wel een evenwicht zijn voor de minister. Daarvoor kijkt hij naar een arbeidshervorming. "Een andere oplossing is dat er meer mensen werken."

Niet alleen binnen de regering zorgt de kwestie voor spanning, ook Vlaanderen, Wallonië en Brussel maken zich zorgen. Zij vrezen dat de hervorming van het federale niveau de gewesten geld gaat kosten. 

De belastingverlaging zoals die door Van Peteghem is opgesteld, betekent dat de regio's minder geld zouden krijgen. Want de opcentiemen, een deel van de belastingen dat de gewesten ontvangen, zouden dan ook dalen. De minister heeft daar al overleg over gehad met de regio's, maar die eisen meer duidelijkheid. "We hebben nooit een duidelijke berekening gekregen, het gaat van 550 miljoen tot 1 miljard. Dat is heel ruim om zomaar in onze begroting op te nemen", zegt de Vlaamse minister van Begroting Matthias Diependaele (N-VA). 

Ook binnen de federale regering zelf is daarover bezorgdheid. De PS kijkt naar andere manieren om de belastingen te verlagen dan Van Peteghem voorstelt. Op die manier zouden de gewesten minder impact ondervinden.  

Ook morgen zitten de ministers nog niet samen, maar een akkoord wordt nog niet verwacht. Het water tussen de partijen lijkt voorlopig te diep. Dit weekend zou er een basis gelegd moeten worden om later op verder te werken. 

Ondanks de grote verschillen laten alle partijen uitschijnen nog steeds voor een fiscale hervorming te willen gaan. Vooral CD&V hoopt dat het werk van zijn minister Van Peteghem niet voor niets is geweest en wil de fiscale hervorming maar al te graag op haar palmares schrijven.

De jongerenpartij van de christendemocraten stelt het scherp: "De fiscale hervorming is het ultieme examen om Vivaldi (red.: zo wordt de federale regering genoemd) van mislukking te redden. Als dat niet lukt, kan er voor ons geen sprake zijn van een Vivaldi II na de verkiezingen”, laat Jong CD&V weten in een persbericht.