De grote scheepsramp voor de Griekse kust is nogmaals een bewijs dat de overtocht naar Europa voor migranten een levensgevaarlijke onderneming is. Bij de ramp lieten al zeker 78 mensen het leven, volgens de Verenigde Naties zijn nog honderden mensen vermist. Dit jaar verloren al meer dan 1.200 vluchtelingen en migranten het leven in Europese zeeën.
Ruim 1.200 vluchtelingen en migranten verdronken dit jaar al in Europese zeeën: "Gaan naar grootste aantal verdrinkingen sinds 2017"
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
"We zijn op weg om dit jaar het grootste aantal verdrinkingen op de Middellandse Zee te hebben sinds 2017. Bijna elke dag verdrinken er mensen." Het zijn de woorden van Flor Didden, migratie-expert bij ngo 11.11.11, als reactie op de tragische schipbreuk op de Middellandse Zee afgelopen woensdag.
Voor de kust van het Griekse schiereiland Peloponnesos kapseisde een gammele vissersboot met naar schatting 750 migranten aan boord. Een kwartier later was de boot gezonken.
Officieel lieten ongeveer 78 mensen het leven, maar het migratie-agentschap van de Verenigde Naties gelooft dat dat aantal nog sterk zal oplopen. Van de 750 opvarenden konden slechts 104 mensen gered worden.
Alle geredde migranten zijn jonge mannen, maar volgens getuigen was er ook een grote groep vrouwen en kinderen aan boord. Die zouden in het ruim gezeten hebben, waar het veiliger moest zijn.
Vlucht over zee
Nu de zomer van start gaat, zullen naar alle waarschijnlijkheid meer migranten de oversteek naar Europa wagen. “Wagen” is daarbij zorgvuldig gekozen, want de vluchtroutes via zee zijn niet zonder gevaar. De Middellandse Zee kan bijzonder onstuimig zijn. Aangezien mensensmokkelaars de vluchtelingen op gammele boten de zee opsturen, komt het regelmatig voor dat de migranten het Europese vasteland nooit bereiken.
Het jaar is nog niet voorbij, maar tussen 1 januari en 12 juni zijn volgens de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) al 1.257 migranten gestorven of vermist geraakt tijdens een vluchtpoging naar Europa. Dat op een totaal van 77.500 migranten die naar Europa kwamen. Het overgrote deel van die mensen maakte de oversteek via de Middellandse Zee, maar een klein deel probeerde ook via land de grenzen over te steken. De cijfers van de scheepsramp in Griekenland zijn daar nog niet bij gerekend.
Het is belangrijk om te vermelden dat cijfers over vluchtelingen en migranten telkens zo exact mogelijke schattingen zijn, maar dus niet 100 procent feilloos zijn. Het is niet altijd duidelijk hoeveel mensen aan boord stapten voor een boot vertrok of wanneer die boot in de problemen komt op zee.
Via zee gebruiken de mensensmokkelaars vier grote migratieroutes. De populairste is de zogenaamde centrale Middellandse Zeeroute, daarbij gaan de boten in Tunesië of Libië te water en varen ze naar Italië of Malta.
In de eerste vijf maanden van dit jaar werden er al meer dan 50.000 binnenkomsten geregistreerd, het hoogste aantal sinds 2017 overigens. Op die route verloren iets meer dan 1.000 mensen al het leven. Italië blijkt dan ook de populairste bestemming voor migranten. Van de 40.800 geregistreerde migranten die tussen januari en maart in Europa toekwamen, registreerden er 27.600 zich in dat land.
De drie andere vluchtroutes gaan grotendeels richting Spanje en Griekenland. Ook de Canarische eilanden ten westen van Marokko en de Westelijke Sahara zien steeds meer vluchtelingen arriveren. Aan het einde van 2020 zagen de bewoners van de eilanden op een maand tijd zo'n 19.000 mensen toekomen.
Eindbestemming Groot-Brittannië
Eens in Europa is de reis voor veel migranten nog niet voorbij. Volgens de wet moeten vluchtelingen zich registreren in het eerste land waar ze Europa betreden, maar heel wat vluchtelingen willen doorreizen naar Groot-Brittannië om een nieuw leven te starten. In de Franse stad Calais stromen ze samen, in de hoop via vrachtwagentransport of ferry’s het Kanaal naar Engeland te kunnen oversteken.
Op het hoogtepunt van de vluchtelingencrisis ontstond de beruchte “Jungle van Calais”, een berucht geïmproviseerd dorp waar de vluchtelingen wachtten om de oversteek te maken. Ondertussen heeft de Franse regering dat vluchtelingenkamp al ontruimd.
Toch blijven vele vluchtelingen proberen. Net voor het jaar begon, kwam een boot met migranten nog in de problemen voor de Engelse kust. Bij dat ongeluk stierven 4 mensen. Dit jaar zou de Britse overheid al meer dan 9.000 migranten gespot hebben die de oversteek maakten of wilden maken. Daarbij zijn ook al 2 mensen gestorven.
"Revolutionair akkoord"
De vluchtelingenkwestie houdt Europa al langere tijd in een houdgreep. Landen als Italië en Griekenland vinden dat zij een buitenproportioneel deel van de vluchtelingen moeten verwerken, terwijl landen als Hongarije en Polen weigeren zich solidair te tonen. Na jarenlang bikkelen slaagden de lidstaten er op 8 juni dan toch in om het asiel- en migratiebeleid de nodige bijsturing te geven. “Een revolutionair akkoord”, sprak staatssecretaris voor Asiel en Migratie Nicole de Moor (CD&V).
Het nieuwe akkoord zet meer in op efficiëntie. Wie niet in aanmerking komt voor de asielprocedure, zou dat al aan de grens te horen krijgen. Zo kunnen mensen die bescherming nodig hebben die ook sneller krijgen.
Daarnaast moeten de EU-lidstaten zich verplicht solidair opstellen naar andere landen toe. Dat kan onder meer door een bepaalde hoeveelheid vluchtelingen op te nemen. "Ons land doet vandaag al meer dan zijn deel", zei De Moor op de dag van het akkoord. "Maar in de toekomst zullen álle landen dat verplicht moeten doen. Niemand zal nog de dans kunnen ontspringen."
