Wordt het typische beeld van kale, ruige Schotse bergen in de toekomst verleden tijd? Uit nieuw onderzoek blijkt dat er bomen groeien op steeds grotere hoogte in Schotland. Het opent perspectieven om de bergen te bebossen, wat goed nieuws zou zijn voor de strijd tegen de klimaatopwarming en de biodiversiteit.
Bomen groeien op recordhoogte in de Schotse bergen: "Dit opent perspectieven"
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Medewerkers aan het onderzoek gingen actief op zoek naar jonge bomen of boompjes die op natuurlijke wijze waren gegroeid op munro's, bergen die hoger zijn dan 3.000 voet (914 meter).
Sarah Watts van de faculteit Natuurwetenschappen aan de universiteit van Stirling vertelt aan de BBC dat ze meer dan 200 munro's beklom. "Maar ik ben de tel kwijtgeraakt, omdat ik me vooral bezighield met het opsporen van bomen en andere bergplantjes en met het bijhouden van de exacte hoogte waarop die zich bevonden."
De Schotse bergen zijn bijzonder ruig door het harde klimaat, met veel wind, regen en koude temperaturen in de winter. Het is daarom moeilijk voor bomen en planten om er zich te ontwikkelen, maar tot verbazing van de onderzoekers komen er dus meer bomen (boompjes) voor dan gedacht. In totaal werden elf "hoogterecords" vastgesteld.
Sommige bomen bleken zich 200 meter hoger te bevinden dan de maximumhoogte die was aangenomen
"Het was fascinerend om te zien hoe bomen kunnen groeien op de absolute limiet van omgevingsfactoren die ze kunnen verdragen. Sommige bevonden zich 200 meter hoger dan bestaande registraties aangaven."
Wilde lijsterbes spant de kroon
De resultaten van het onderzoek zijn verschenen in het British and Irish Botany Journal . De spectaculairste vondst is misschien wel die van een wilde lijsterbes (Sorbus aucuparia) op een hoogte van 1.150 meter en een sitkaspar (Picea sitchensis) op 1.125 meter, beide in het oosten van Inverness-shire in de Highlands in noordwest-Schotland. Die laatste was goed voor 56 procent van de 72 waarnemingen van bomen boven de grens van 900 meter hoogte.
"Wat we vonden was een mix van bomen en dwergplantjes die we niet verwacht hadden te zien in gebied met zulke extreme weersomstandigheden. We zagen dat alpiene dwergsalix (uit de wilgenfamilie) zich heeft aangepast aan koude en blootgestelde omstandigheden", schrijft Watts in haar eindrapport.
Bomen zijn weerbaar
De vraag of dit een direct gevolg is van de klimaatverandering is nog niet specifiek onderzocht in dit rapport. Onderzoekers vinden het nog te vroeg om brede conclusies te trekken omdat ze eerst nog meer data willen verzamelen, met ook gegevens uit het verleden.
Goed om nieuw bewijs te zien dat bomen opnieuw geïntroduceerd kunnen worden in de Schotse bergen
De organisatie Rewilding Britain
Maar het goede nieuws is sowieso dat bepaalde bomen robuuster worden en bepaalde soorten dus steeds hoger doordringen. Dat opent perspectieven voor bossen op de typisch kale, Schotse bergen. Die zijn al duizenden jaren hun bomen kwijt
De organisatie "Rewilding Britain" zegt daarover: "Goed om nog meer bewijs te zien dat bomen geherintroduceerd kunnen worden in de Schotse bergen. In Noorwegen, in vergelijkbare omstandigheden van klimaat en ondergrond, is men er ook in geslaagd om bomen te planten op dekenmoeras of schrale rotsgrond in winderig gebied."
Als er opnieuw bomen verschijnen op de kale Schotse munro's, kan dat goed zijn in de strijd tegen de klimaatverandering, maar ook voor de biodiversiteit. Het kan ook hulp bieden tegen bodemerosie door extremer weer.
