Daar zijn de airco's en ventilatoren weer, maar wat kosten die ons aan verbruik?

De hitte is sinds een week weer in het land. En of ze nu vanuit bergingen en zolderkamers zijn gehaald of gloednieuw uit het winkelrek komen, ventilatoren en airconditioningtoestellen staan naar jaarlijkse gewoonte weer in tal van huis- en slaapkamers opgesteld om de warme dagen en nachten enigszins dragelijk te houden.

Voor minder dan honderd euro vind je in de meeste elektrozaken al een degelijke ventilator. Voor airconditioning moet je wat dieper in de buidel tasten. Daarvoor variëren de prijzen tussen de honderdtwintig en negenhonderd euro. Dat klinkt misschien als een eenmalige investering, maar dat is het zeker niet. Zowel een ventilator als een airconditioningstoestel verbruiken namelijk energie. En ook al zijn de prijzen gedaald: stroom is nog steeds niet gratis.

Hoeveel zo'n toestel precies verbruikt en wat je er dan aan betaalt, hangt uiteraard van verschillende factoren af. Zo zal het type toestel en de gebruikte stand een rol spelen in verbruik en je contract bij je energieleverancier en of je bijvoorbeeld zonnepanelen hebt, bepalen dan weer hoeveel je uiteindelijk per kilowattuur betaalt.    

Daarom gaan we in deze berekening vooral van gemiddeldes uit. Laten we beginnen met de huidige energieprijs. Die bedraagt volgens de VREG, de Vlaamse regulator voor energie en gas, momenteel 0,4 euro/kWh. 

Op mijnenergie.be lezen we dan weer dat de meeste mobiele airco's een vermogen tussen de 900 en 1.200 watt hebben. De kerk in het midden: ongeveer 1.050 watt voor een airco dus.

Zet je zo'n toestel een hele dag aan, door de band genomen zo'n acht uur dus, dan betaal je dagelijks ongeveer 3,36 euro aan de koeling van een kamer. Voor mensen met nachttarief ligt de prijs om je airco ook 's nachts op te zetten wel iets lager.

Toch is er ook goed nieuws. De stroomprijs is in de tussentijd weer enigszins genormaliseerd. Hadden we in september vorig jaar een hittegolf gehad, dan kostte dat aircogebruikers minstens 7 euro op dagbasis.

Een nog goedkopere oplossing kan een ventilator zijn. Die variëren van 30 watt tot 100 watt. Opnieuw de cake in tweeën: neem een toestel van 65 watt dat acht uur lang in een ruimte draait. Dat zou je op dagbasis net iets meer dan 20 eurocent kosten. Een ventilator is dus bijna 17 keer goedkoper in verbruik dan een mobiele airco. 

Maar naast het prijsverschil is er natuurlijk ook een hemelsbreed systeemverschil. 

Een ventilator verplaatst eigenlijk gewoon (warme) lucht. Toch voelt dat "koud" aan door het wind chill effect . Onze huid ervaart luchtverplaatsing namelijk als verkoelend, dat merk je 's winters bijvoorbeeld ook als een windvlaag het nog kouder laat lijken. Wist je trouwens dat je een ventilator ook "omgekeerd" kan gebruiken? In plaats van de ventilator op jezelf te richten, zet je hem aan het raam. Op die manier blaas je de warme lucht naar buiten en blijft de ruimte koeler. 

Maar voor sommige mensen brengt een ventilator niet genoeg soelaas. Zij zweren bij airconditioning. Dat is een systeem om de binnenkomende lucht in een ruimte als het ware te koelen en te ontdoen van vocht. Luchtvochtigheid heeft namelijk ook een effect op hoe warm een kamer aanvoelt, denk maar aan een vochtig, tropisch klimaat. Door die laatste functie heeft airco op bepaalde mensen ook een ongunstig effect. Ze krijgen er een droge keel van en voelen zich verkouden.

Omdat een airco het "klimaat" van een kamer moet regelen in plaats van gewoon lucht te verplaatsen, verbruikt hij ook flink wat stroom.

Natuurlijk zijn er nog heel wat alternatieven om de kostprijs te drukken. Voor hen die het kunnen, is op kantoor gaan werken bijvoorbeeld een goede optie. Heel wat kantoorgebouwen zijn tegenwoordig uitgerust met airconditioningsystemen. Bovendien is het efficiënter om met een grotere groep mensen is een gekoelde ruimte te zitten, dan een hele ruimte enkel voor jezelf te koelen.

Is het kantoor geen optie, dan is een tuin of park vol groen en bomen misschien wel een oplossing. Bomen zijn eigenlijk een "natuurlijke airconditioning" op zich en kunnen 's zomers voor enkele graden verschil in temperatuur zorgen.

Last van warme nachten? Zet de airco even kort voor het slapengaan op, maar laat hem niet de hele nacht draaien. Warmte in de slaapkamer zit vaak "vast" in de ruimte. Een oplossing is om ramen open te zetten wanneer de zon onder is en de vloer dan even nat te maken met koud water zodat de warmte uit de vloer en lucht kan verdampen.