Het Oost-Afrikaanse land Soedan is nu al twee maanden in de greep van geweld. Half april braken gevechten uit tussen het reguliere leger en de paramilitaire groep Rapid Support Forces (RSF). De voorbije dagen was er een escalatie van geweld, met name in de westelijke regio Darfoer. Daar werd een gouverneur gedood, nadat hij de RSF op televisie had beschuldigd van genocide.
Soedan al twee maanden in greep van gevechten: vrees voor etnisch geweld neemt toe in regio Darfoer
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
Na twee maanden is het geweld in Soedan niet gaan liggen, integendeel. In de hoofdstad Khartoem en vooral in de westelijke regio Darfoer gaan de vijandelijkheden onverminderd voort. Vooral Darfoer, waar 20 jaar geleden al oorlog woedde, valt weer meer en meer ten prooi aan geweld.
Twintig jaar geleden al burgeroorlog in Darfoer
De relaties tussen de Afrikaanse en Arabische bewoners zijn van oudsher gespannen geweest in Darfoer, een regio in het westen van Soedan, aan de grens met Tsjaad. In 2003 leidde een conflict over grond tussen de van oorsprong Afrikaanse bevolkingsgroep de Foer en Arabische nomaden tot een open oorlog in Darfoer.
De burgeroorlog ging tussen rebellengroepen en het Soedanese regeringsleger, dat de hulp kreeg van de beruchte Janjaweed-milities. Dorpen werden geplunderd en in brand gestoken, mannen vermoord, vrouwen verkracht. Overal waar de Janjaweed te paard of op kamelen verschenen, sloeg de bevolking op de vlucht.
De burgeroorlog eiste meer dan 300.000 doden. Door het geweld, maar ook door hongersnood en ziekte. De Soedanese dictator Omar al-Bashir werd aangeklaagd voor volkenmoord door het Internationaal Strafhof in Den Haag. Het conflict is uiteindelijk beëindigd in 2011, na tweeëneenhalf jaar onderhandelen. Een deel van de Janjaweed is na de burgeroorlog opgegaan in de RSF.
Gisteren werd Khamis Adbulla Abaker, gouverneur van Al-Junaynah (Geneina) in de deelstaat West-Darfoer, gevangen genomen en gedood. Kort voordien had hij in een telefonisch interview met een Saoedische televisiezender de RSF ervan beschuldigd op grote schaal burgers te doden.
Volgens de Soedanese legerleiding hebben de RSF de gouverneur vermoord. De RSF ontkennen, maar ook de VN zegt dat verschillende getuigen wijzen naar de RSF en naar Arabische milities die aan de paramilitaire groep gelinkt zijn.
De VN had eerder deze week al gewaarschuwd voor de toenemende etnische dimensie van het geweld in Soedan, vooral in Al-Junaynah (Geneina). Dat is de hoofdstad van West-Darfoer, een van de deelstaten van de regio Darfoer. De stad heeft ruim 200.000 inwoners en ligt op zo'n 30 kilometer van de grens met Tsjaad.
Stad in het zuiden gebombardeerd
Ook in de Soedanese hoofdstad Khartoem blijft het geweld voortduren. In verschillende wijken is er geen drinkwater en slechts enkele uren per dag stroom. De meeste ziekenhuizen in de oorlogszone zijn buiten gebruik. De voorbije weken zijn meermaals bestanden afgekondigd om de inwoners toe te laten levensmiddelen in te slaan. Maar ze werden vrijwel nooit gerespecteerd.
Gisteren werd ook voor het eerst een stad in het zuiden van het land gebombardeerd door het regeringsleger. Het gaat om Al-Obeid, een stad zo'n 350 kilometer ten zuiden van Khartoem, die omsingeld zou zijn door troepen van de RSF.
Meer dan 2,2 miljoen Soedanezen, onder wie zeker 1 miljoen inwoners van Khartoem, zijn voor het geweld in hun land op de vlucht geslagen. Naar plaatsen in Soedan waar het wel nog veilig is, of naar buurlanden en landen in de regio.
Bijna de helft van de Soedanese bevolking - zo'n 25 miljoen van de 45 miljoen inwoners - hangt voor overleven af van humanitaire hulp. Volgende week staat een internationale conferentie voor hulp aan Soedan gepland.
Geweld in Soedan: wat is er aan de hand?
Centraal in het conflict staat de rivaliteit tussen twee generaals: die van het reguliere leger, Abdel Fattah al-Burhan, en die van de paramilitaire groep RSF (Rapid Support Forces) Mohamed Hamdan Dagalo, ook bekend als Hemedti.
In 2019 werd dictator Omar al-Bashir van de macht verdreven na een volksopstand. Er werd gewerkt aan een overgang naar democratie in Soedan, maar in 2021 pleegden de RSF en het Soedanese leger samen weer een staatsgreep.
De militairen bleven aan de macht, maar zouden een akkoord tekenen, waarin ze de macht zouden overdragen aan een burgerregering. Een onderdeel van het akkoord was dat de RSF zou worden opgenomen in het reguliere leger. Het was al langer duidelijk dat generaal Hemidti dat niet over zijn kant zou laten gaan. De spanningen tussen het leger en de RSF liepen al langer op, en zijn de voorbije maanden geëscaleerd.
