De spanningen tussen Servië en Kosovo lopen opnieuw hoog op. Servische veiligheidsdiensten hebben drie Kosovaarse politieofficieren gearresteerd omdat ze illegaal de grens zouden overgestoken zijn. Kosovo ontkent dat en reageert met een verbod op Servische nummerplaten. Nochtans hadden de twee nog niet zo lang geleden daarover een akkoord bereikt.
Kosovo verbiedt dan toch Servische nummerplaten na "kidnapping" van Kosovaarse agenten
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Eind vorig jaar klonken vreugdekreten bij Josep Borrell, de hoge vertegenwoordiger van de Europese Unie voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid. Na jarenlang onderhandelen was er een akkoord tussen Servië en Kosovo over een heikel punt: Servische nummerplaten op Kosovaars grondgebied.
In de jonge staat Kosovo wonen immers nog heel wat mensen van Servische origine. Die reden er nog rond met een Servische nummerplaat. De Kosovaarse overheid wilde die nummerplaten meteen verbieden en laten vervangen door een Kosovaarse plaat. Wie toch met een Servische nummerplaat reed, kon 150 euro boete krijgen.
Na lang onderhandelen beloofde Servië dat het land niet langer nummerplaten zal uitgeven aan Serviërs die in het noorden van Kosovo wonen. Op zijn beurt beloofde Kosovo automobilisten met Servische nummerplaten niet te beboeten, noch hun wagens in beslag te nemen.
Terug bij af
Van die euforie blijft nu niet veel meer over, want Kosovo heeft beslist dat het alle voertuigen met Servische nummerplaten wil verbieden. Daarmee is de hele zaak opnieuw bij af. De reden voor de terugdraaiing van dat akkoord: Servische veiligheidstroepen hebben drie Kosovaarse agenten gearresteerd die illegaal de grens zouden overgestoken zijn.
Kosovo ontkent dat en spreekt van kidnapping. Volgens de Kosovaarse eerste minister Albin Kurti zouden de agenten 300 meter op het grondgebied van Kosovo gearresteerd zijn. Hij eist hun onmiddellijke vrijlating én beschuldigt de Serviërs op zijn beurt van het illegaal overschrijden van de grens. "Dat Servische troepen op Kosovaars grondgebied zijn binnengedrongen, is een teken van agressie en zal de situatie destabiliseren en escaleren", schreef de premier op Twitter.
Waarover gaat dit conflict?
Het conflict is het gevolg van een dieper liggend probleem: een discussie over etniciteit en identiteit. In 2008, tien jaar na de oorlog tussen het Servische leger en de Albanese onafhankelijkheidsstrijders van Kosovo, riep Kosovo eenzijdig zijn onafhankelijkheid uit van Servië. Meer dan 100 landen, onder wie ook België, erkennen die onafhankelijkheid.
In het noorden van Kosovo wonen zo'n 50.000 Servische Kosovaren die vasthouden aan hun Servische identiteit. Zij erkennen de regering in de Kosovaarse hoofdstad Pristina niet. De Serviërs beschouwen het gebied als een afvallige provincie, die ze ook vaak de "bakermat van de Servische beschaving" noemen. De fragiele vrede in Kosovo wordt bewaard door de KFOR (Kosovo Force Pristina-Kosovo), een door de NAVO geleide vredesmissie van een kleine 4.000 manschappen.
Servië houdt op zijn beurt vol dat de drie zich op Servisch grondgebied verschansten, in de buurt van de grens met Kosovo. Ze zouden onder meer zware wapens, kaarten en gps-apparatuur bij zich hebben gehad. De Servische politie heeft beelden vrijgegeven van de arrestatie. Volgens de Servische politicus Petković is er sprake van terreur.
BEKIJK - Beelden van de arrestatie:
Ook vorige maand spanningen
Ook vorige maand liepen de spanningen tussen Kosovo en Servië hoog op. Bij hevige protesten in Kosovo zijn toen minstens 30 NAVO-soldaten gewond geraakt. Ze probeerden de pas verkozen burgemeesters uit de Albanese gemeenschap te beschermen die hun functie opnamen in Noord-Kosovo.
De Kosovaarse politie en soldaten van de NAVO-vredesmissie KFOR raakten slaags met Servische betogers. De NAVO heeft de aanval veroordeeld. Er werden intussen vijf mensen gearresteerd in verband met de aanval.
