Er komt een nieuw nummer van The Beatles uit, waarop 43 jaar na het overlijden van John Lennon ook zijn stem te horen zal zijn. Dat heeft Sir Paul McCartney verteld in een interview met BBC Radio 4. Het afscheidsnummer is gemaakt met speciale computersoftware en gebaseerd op een oude stemopname van Lennon, die na zijn dood in 1980 via zijn vrouw Yoko Ono tot bij McCartney is geraakt.
Dankzij slimme technologie en oude cassette: The Beatles brengen afscheidssingle uit, met stem van wijlen John Lennon
Kirsten Sokol
Gepubliceerd:
Midden jaren negentig zijn er - lang na het einde van The Beatles in 1970 - twee platen uitgekomen met speciale versies van bestaande nummers én twee nieuwe singles, "Free as a bird" en "Real love". Op die nieuwe nummers was toen ook wijlen John Lennon te horen, hoewel hij in 1980 in New York werd doodgeschoten door Marc Chapman. Voor zijn zanglijnen werden oude stemopnames op cassette als basis gebruikt. Hetzelfde gebeurt nu voor wat Sir Paul McCartney aankondigt als "het allerlaatste Beatlesnummer".
Computersoftware heeft de stem van Lennon leren herkennen op een oude opname van een demo, door uren van audio-opnames te analyseren in het kader van de Beatles-docu "Let it be". Na het herkennen van de stem van Lennon zijn de oude opnames digitaal opgepoetst, waardoor de zang effectief "hergebruikt" kan worden in een nieuw nummer, dat later dit jaar uitkomt.
Hoe het lied zal heten, is nog niet helemaal duidelijk, maar het gaat wellicht om "Now and then", een nummer dat John Lennon in 1978 nog zelf heeft geschreven en opgenomen. Midden jaren 90 was er ook al sprake van om dit nummer uit te brengen, maar dat raakte toen niet van de grond, omdat de geluidskwaliteit te slecht was en de digitale oppoetstechniek nog nergens stond. Het is een nostalgisch lied, een terugblik op wat ooit geweest is.
Lennon heeft de demoversie van "Now and then" kort voor zijn overlijden in 1980 opgenomen in zijn appartement in New York. Hij maakte in die periode nog twee cassettes met verschillende nummers, waarop hij "voor Paul" had geschreven. Daarom heeft Lennons echtgenote Yoko Ono die cassettes na zijn dood effectief aan McCartney bezorgd, midden jaren 90. Twee nummers daaruit zijn al uitgebracht, nu volgt een derde en laatste. In de - voorlopig - laatste tournee van Sir Paul McCartney was de stem van wijlen John Lennon ook al te horen in een "duet", dankzij de toepassing van dit proces op oude opnames.
Een computer heeft geleerd om Johns stem en de piano van elkaar te onderscheiden, en nadien enkel de zang van John over te houden
Sir Paul McCartney over de technologie achter de nieuwe Beatlessingle
"Het is ons gelukt om Johns stem uit heel oude opnames te halen, toen regisseur Peter Jackson bezig was aan de documentaire "Get back", over ons album "Let it be". Hij heeft Johns stem van een slechte cassette kunnen halen, door een computer aan te leren wat John zijn stem is en wat het geluid van een piano is, en daarna enkel zijn zang over te houden", vertelt McCartney in een interview met BBC Radio 4 .
Ook het achtergrondgeluid en de ruis zijn netjes digitaal weggewerkt, waardoor een heldere stemopname overblijft. "Onze single is afgewerkt zoals je dat met een nieuw nummer zou doen dat net is opgenomen in de studio, maar dan op basis van John zijn oude opnames. Nieuwe technologie, ik vind het beangstigend en spannend tegelijk."
Als fan wil je altijd meer, maar ik weet niet of dit nu het nummer zal zijn om héél enthousiast van te worden
Vincent Byloo (Radio 1), fan en kenner van The Beatles
"Ik balanceer tussen kinderlijk enthousiasme en gezonde argwaan", reageert Vincent Byloo, fan en kenner van The Beatles in "Nieuwe Feiten" op Radio 1. "We gaan wel degelijk de échte John Lennon loepzuiver kunnen horen, met de exacte tekst die hij heeft ingezongen op die oude demo. Zo wek je de doden deels weer tot leven. Eigenlijk kan artificiële intelligentie momenteel al veel meer. In dit geval zijn oude opnames digitaal opgepoetst, maar tegenwoordig kan je gelijk wie laten zeggen of zingen wat je wil."
Of fans van The Beatles hier nu echt blij mee moeten zijn, daarvan is Byloo niet overtuigd. "Het is altijd verleidelijk om nog meer te willen van een band met meer dan 200 nummers. Maar of we van dit nummer nu zo enthousiast gaan worden: dat betwijfel ik."
Fotoboek over "Beatlemania"
McCartney heeft het nieuws over de nieuwe Beatlessingle bekendgemaakt in de marge van een interview met BBC Radio 4 over zijn fotoboek dat verschijnt. In "1964: Eyes of the storm" staan unieke foto's die Macca zelf gemaakt heeft met een kleine camera, achter de schermen in volle "Beatlemania" tussen december 1963 and februari 1964. Er komt ook een tentoonstelling met die beelden in de National Portrait Gallery.
Op de beelden zijn The Beatles te zien als jonge twintigers, die genieten van de plotse en overweldigende roem die hen te beurt valt. Vanaf begin 1964 trokken ze ook naar de VS en Australië. Die drukte en waanzinnige idolatrie heeft McCartney zelf vastgelegd op beeld. Hij heeft de foto's recent teruggevonden in zijn persoonlijke archieven, omdat er in 2020 een fototentoonstelling werd georganiseerd met beelden van zijn ex-vrouw Linda, die muzikante en fotografe was.
"Mijn eigen foto's decennia later herontdekken: dat was fantastisch", vertelt McCartney bij de Britse krant The Guardian . "Iedereen die persoonlijke spullen of schatten uit zijn privéleven terugvindt, wordt meteen overspoeld met emoties en herinneringen, dat was ook bij mij zo. Ik werd meteen terug gekatapulteerd naar die tijd."
Enkele opvallende beelden uit het boek:
