Van zoekacties in de jungle tot antiterreuroperaties: waarom de Mechelse herder zo populair is bij politie en leger

"We zullen niet rusten voor we hem gevonden hebben", meldt het Colombiaanse leger op Twitter. Ze hebben het over Wilson, de speurhond die er eigenlijk als eerste in slaagde om de kinderen te vinden, dagen vóór de reddingsteams dat deden. Wilson vergezelde de kinderen enkele dagen, maar raakte dan plots zelf vermist in de dichte begroeiing van de jungle. 

De Mechelse herder leverde onrechtstreeks ook goed werk: mede dankzij de sporen van Wilson konden de reddingsdiensten tot bij de kinderen geraken. Voor de hond was het niet eens zijn eerste heldendaad, omdat hij eerder al met succes was ingezet bij andere zoek- en veiligheidsoperaties.

Alweer een Mechelse herder dus, want inderdaad, dat hondenras komt wel vaker in het nieuws met straffe verhalen. Denk aan Conan, die betrokken was bij de actie in 2019 waarbij IS-leider Abu Bakr Al-Baghdadi werd gedood, aan Cairo, die in 2011 ingezet werd bij de operatie om Osama bin Laden uit te schakelen en aan Diesel, die in 2015 om het leven kwam bij antiterrorismeactie in Parijs. 

Ook in ons land worden Mechelaars bijna dagelijks ingezet bij zoekacties en verdwijningen. Er is ook een Mechelse herder die de politie helpt bij onderzoeken naar bijvoorbeeld verkrachting of exhibitionisme. En in coronatijden werden ze zelfs opgeleid om het coronavirus op te sporen in zweetstalen.

Waarom toch altijd datzelfde ras? "Het zijn gewoon heel goeie honden", zegt Ellen Van Krunkelsven. Zij is bioloog en gedragsadviseur bij de Directie Hondensteun van de federale politie en werkt heel vaak met Mechelse herders.

"Mechelaars zijn ten eerste heel actief en kunnen fysiek veel aan, waardoor ze heel bruikbaar zijn als politiehond. Kijk naar die zoektocht in de jungle: die duurde dagen en weken, in een moeilijke omgeving vol begroeiing en bij hoge temperaturen. Dan moet je een hond hebben die heel gedreven en werklustig is. Pakweg een labrador of golden retriever zou in die omstandigheden na een half uur al gaan liggen en niet meer verder willen (Lacht)."

Zijn Mechelse herders ook slimmer dan andere honden? "Ik zou 'ja' durven zeggen, want ze zijn recent als slimste uit intelligentietests gekomen. Maar daar is natuurlijk veel discussie over, want eigenlijk is dat heel moeilijk te meten: het hangt ook wat af van individu tot individu. En ook het soort test is van belang."

Van Krunkelsven merkt zelf wel dat Mechelse herders erg snel bijleren. "Plus: ze werken graag samen met mensen. Ze zijn luisterbereid. Dat is vaak ook al een groot verschil met andere honden: die zijn misschien ook wel slim, maar ze doen soms gewoon niet graag wat je vraagt."

Dat gedrag zit al van oudsher in de Mechelse herder, een ras dat al sinds 1901 officieel geregistreerd staat. "Herdershonden waren in onze contreien de oorspronkelijke honden van het erf, van de boerderij: ze bewaakten het vee, gingen mee met de boer. Dat waren echt werkhonden en dat gedrag is al die jaren doorgeselecteerd."

Volgens Van Krunkelsven verklaart dat waarom ze zo betrouwbaar zijn voor en gewild zijn door hondentrainers van veiligheids- en hulpdiensten. "Duitse herders zijn bijvoorbeeld ook goede politiehonden, maar bij Mechelse herders is de kans nog veel groter om een goed exemplaar te vinden." 

Maar je moet ook gewoon weten waarvoor je ze moet gebruiken. "In ons land worden door de politie bijvoorbeeld ook vaak Springer Spaniels ingezet: minder voor verdwijningen, maar meer als drugs- of explosievenhond. Dat zijn van oorsprong jachthonden met een groot uithoudingsvermogen en goede neus. Elke hond heeft zo zijn specialiteiten."

De keerzijde van het succes van de Mechelse herder is dan weer dat het een overbevraagd hondenras in. "De hele wereld wil die beesten. De handel in Mechelaars is groot en er worden soms fortuinen betaald, zelfs voor ongetrainde honden. Maar zoals gezegd: bij hen is de kans wel groot dat je hen zal kunnen opleiden. Want uiteindelijk is dat wel de grootste kost: de uren die de hondentrainer eraan moet spenderen. Dan wil je ook wel een grote kans op succes."

Erger is dat ook de asielen vol zitten met Mechelse herders, omdat ze soms worden aangeschaft door mensen die gewoon de tijd niet hebben om ermee bezig te zijn. "Een Mechelaar wil de hele dag door iets doen. Dat is dus geen ideale huishond, zeker niet als je overdag op je werk zit."