"We weten dat dit niet de échte reden is": gelekte mails tonen dat Bpost-CEO op de hoogte was van geheime afspraken rond krantencontract  

Sinds oktober 2022 is er ophef over Bpost omdat medewerkers een miljoenencontract gemanipuleerd zouden hebben. Het gaat over het contract voor overheidssubsidies om kranten en tijdschriften rond te brengen in heel het land. Volgens een interne audit was er een mogelijk illegale deal tussen Bpost en een concurrent die ook dat krantencontract wilde binnenhalen.

Door de interne audit moest CEO Dirk Tirez opstappen, samen met directeurs Nicolas Meire en Tom Vermeirsch, die rond het krantencontract werkten. Maar de rol van de CEO in het gesjoemel bleef al die tijd onduidelijk: moest de CEO enkel opstappen als verantwoordelijke binnen het bedrijf, of was hij ook betrokken bij de geheime deal zelf? Uit mailverkeer dat VRT NWS kon inkijken, blijkt nu dat de CEO minstens sinds januari 2022 op de hoogte was van mogelijk illegale afspraken over het krantencontract. 

In de interne audit is sprake van "intern mailverkeer" van januari 2022. In die mails gaat het over "de deal" die gemaakt is met de uitgevers "in kader van de persconcessie offerte", het krantencontract dus. Maar in de audit is niet duidelijk wie die mails precies kreeg. Er wordt bijvoorbeeld niet uitgelegd of de mails tot bij de CEO raakten.

VRT NWS kon nu de uitgebreide conversaties rond de cruciale mails inkijken. Daaruit blijkt dat CEO Dirk Tirez op 26 januari om 7.41 uur een mail kreeg van Nicolas Meire, een van de ontslagen directeurs, over het verschuiven van de krantenvolumes.

In die mails is effectief sprake van de deal met de uitgevers. Er wordt uitgelegd dat concurrent PPP vanaf nu extra kranten in Gent zal rondbrengen, en dat de uitgeverijen daarvoor een vals voorwendsel zullen gebruiken: de kwaliteit van de bedeling door Bpost zou ondermaats zijn. Die kwaliteitsproblemen zullen worden ingeroepen als een ideaal excuus om de volumes te verplaatsen, legt de mail uit. Dat argument zal de vakbonden kunnen sussen, klinkt het.

Maar dat is niet de echte reden van de verschuiving. Die is eigenlijk “een gevolg van de akkoorden rond de persconcessie en dus niet gerelateerd met kwaliteit”, schrijft Meire openlijk in zijn mail aan de CEO. “Wij beiden weten dat dit niet de échte reden is”, herhaalt Meire later nog eens. 

Uit deze zeer expliciete mail blijkt dat Dirk Tirez zeker vanaf januari 2022 op de hoogte werd gebracht van de mogelijk illegale afspraken. Volgens Bpost signaleerde de CEO dit niet bij de bevoegde diensten van Bpost, zoals het hoofd Legal en directeur Compliance.

Dirk Tirez zelf hamerde er dan weer op dat hij hier wél een gesprek over had met het hoofd van Bpost België. Maar die kon volgens Bpost dan weer amper iets doen omdat de man nog maar net was aangeworven door het bedrijf. Kortom, Bpost en Tirez zijn het oneens over de vraag of de CEO nalatig is geweest nadat hij deze mails heeft gekregen. 

De CEO heeft de bezwarende mail overigens zeker gelezen, want hij antwoordde om 9.06 uur het volgende: “Beste Nicolas, (…) Ik ben niet op de hoogte van de deal die er zou zijn tussen DPG & Mediahuis met andere partijen. Ik vind dat wij alle maatregelen moeten nemen inzake kwaliteit om te vermijden dat er nog meer volume gaat verdwijnen naar PPP.” De CEO zegt hier dat hij tot nu niet op de hoogte was van de deal, al is hij dat door de voorgaande mails intussen natuurlijk wel.

Tot nu was er verwarring of Tirez op de hoogte was van de bezwarende mail van 26 januari. Dat komt doordat er ook een kladversie van de mail in het dossier belandde. Die kladversie dateert van 24 januari en is minder expliciet dan de latere versie. En belangrijk, de kladversie belandde nooit bij de CEO.

In de berichtgeving werd daarom tot nu toe vaak betwijfeld of voormalig CEO Tirez de problematische ontwerpmail wel had gekregen. Nu is duidelijk dat Tirez de aangepaste mail op 26 januari wel degelijk heeft ontvangen én beantwoord. Waarom de audit dat niet benoemt, is onduidelijk. 

De mail over "de akkoorden rond de persconcessie" van 26 januari 2022 is belangrijk om de verantwoordelijkheid van Tirez te begrijpen. Het enige andere moment waarop er bewijs is dat de CEO zou zijn ingelicht over het gesjoemel is een mail van enkele maanden eerder, uit november 2021. Daarin staat dat er een “tripartite” ondertekend is en dat “all should be fine”. Deze boodschap is veel minder duidelijk en wordt door verschillende partijen anders geïnterpreteerd.

N-VA-Kamerlid Michaël Freilich reageert dan ook verbaasd dat de "allerbelangrijkste mail" nog niet werd meegedeeld aan het parlement. De Kamer kreeg wel inzicht in de conclusies van de audit, maar de mail van 26 januari 2022 is daar niet (integraal) in opgenomen. Freilich laat weten dat hij minister van Overheidsbedrijven Petra De Sutter (Groen) hierover vragen zal stellen in het parlement. 

De mails kunnen echter niet los worden gezien van de achtergrond binnen het bedrijf. Zo kon onze redactie een rapport inkijken waarin Dirk Tirez zegt dat hij Nicolas Meire in januari 2022 wilde ontslaan. Die vraag om Meire te ontslaan kwam volgens Tirez toen door "ethische redenen", omdat Meire te hoge vergoedingen zou hebben gekregen voor bepaalde diensten. 

Tirez gelooft dat Meire hem door de bezwarende mails in januari 2022 wilde compromitteren of meesleuren in het gesjoemel dat aan de gang was. Dat liet hij ook weten in een brief aan de Raad van Bestuur van Bpost van afgelopen november, een maand voor Tirez en Meire allebei moesten opstappen. Op die manier ontstaat de indruk van een informatie-oorlog tussen de twee mannen, die het op andere momenten dan weer goed met elkaar konden vinden. Een andere bron windt er geen doekjes om: “Meire maakte duidelijk: als ik moet gaan, dan zal Tirez ook gaan.”  

Daarnaast is er nog een belangrijke politieke dimensie. Waren de mails over de geheime afspraken voldoende om hem te ontslaan als CEO, of speelde ook zijn visie op het bedrijf mee? Tirez maakte geen geheim van zijn voorkeur voor een verdere privatisering van Bpost en minder personeel. Zo was er zelfs een verkennend gesprek met de minister van Justitie, Vincent Van Quickenborne, om 1200 werknemers te laten begeleiden richting het gevangeniswezen. De PS was niet te vinden voor die plannen van Tirez. 

Er is nog een laatste, belangrijke vaststelling te maken uit het mailverkeer dat onze redactie te zien kreeg. Uit de mails blijkt zwart op wit dat nog een andere medewerker, Y.R., op de hoogte was van de deal met PPP. 

Na het antwoord van CEO Dirk Tirez, licht Nicolas Meire, de ontslagen directeur, enkele kaderleden van Bpost in over de verschuiving van de krantenvolumes. De werkelijke reden dat PPP nu de kranten in Gent zal rondbrengen wordt niet uitgelegd. Meire deelt enkel de feedback van CEO Dirk Tirez over de kwaliteitsproblemen.

Daarop krijgt Meire om 10.54 uur een mail van een Y.R., die zeker wil zijn dat de CEO de échte reden van de verschuiving kent:  

Meire antwoordt een minuut later:  

Ook deze andere medewerker, Y.R., spreekt dus van “de deal met PPP”, de concurrent van Bpost. De medewerker was deel van de zogenoemde “project Board” voor het krantencontract, en was ook aanwezig op een riante lunch die op 7 december 2021 werd georganiseerd tussen Bpost en de uitgevers, om hen te “bedanken voor de samenwerking”. De medewerker werkt nog steeds voor Bpost. 

Dirk Tirez en andere betrokken partijen wilden niet publiekelijk reageren op vragen van onze redactie.