De Amerikaanse ex-president Donald Trump is aangeklaagd voor het illegaal achterhouden van overheidsdocumenten. Het gaat om een federale aanklacht en dat is een primeur voor een Amerikaanse (ex-)president. Trump houdt zijn onschuld staande en spreekt van een "politieke heksenjacht".
Primeur in de VS: ex-president Trump aangeklaagd voor het achterhouden van overheidsdocumenten
Kevin Calluy
Gepubliceerd:
Even terugspoelen naar januari 2021: Trump is op dat moment net geen president meer. Hij verloor de verkiezingen van 2020 en is opgevolgd door de Democraat Joe Biden. De entourage van ex-president Trump krijgt een bericht van het Nationaal Archief dat er een paar belangrijke documenten van tijdens zijn presidentschap ontbreken.
Na maanden getouwtrek overhandigde de entourage van Trump in januari 2022 - een jaar na de vraag - 15 dozen met documenten. In 14 van die 15 dozen bleken in totaal meer dan 180 geheime overheidsdocumenten te zitten. 25 waren als uiterst geheim geclassificeerd, maar het Nationaal Archief vermoedde dat nog niet alles was teruggegeven.
Een terecht vermoeden. In juni overhandigde de entourage van Trump nog eens 38 geheime documenten, waarvan 17 uiterst geheim. De FBI kreeg ook inzage in de ruimte in Mar-a-Lago, een resort van Trump in Florida en zijn feitelijke woonplaats, waar de documenten opgeborgen waren. Maar medewerkers van Trump verboden de FBI om in de andere aanwezige dozen te kijken. De FBI kreeg toen ook te horen dat alle overheidsdocumenten teruggegeven waren.
In augustus vorig jaar is het voor de FBI welletjes geweest. Tijdens een huiszoeking op Mar-a-Lago worden nog eens meer dan 100 overheidsdocumenten gevonden. Documenten die als vertrouwelijk, geheim en uiterst geheim geclassificeerd waren. Volgens het ministerie van Justitie was sommige informatie zo gevoelig dat onderzoekers speciale toelating moesten krijgen om de documenten te mogen inkijken.
Nu heeft de "speciale aanklager" Jack Smith Trump dus aangeklaagd voor onder meer het illegaal achterhouden van regeringsdocumenten, belemmering van de rechtsgang en het schenden van de spionagewet. Het gaat om een federale rechtszaak en dat is een unicum voor een Amerikaanse ex-president. Eerdere rechtszaken werden altijd binnen één staat behandeld.
Het ministerie van Justitie zal nu vooral onderzoeken of Trump en zijn entourage herhaaldelijk en bewust hebben geprobeerd om documenten achter te houden of de zaken te vertragen. Trump moet zich dinsdag al melden bij de rechter in Florida, waar hij al jaren woont.
Als Trump veroordeeld wordt hangt hem een jarenlange gevangenisstraf boven het hoofd. "Meestal wordt bij zulke zaken niet de maximumstraf uitgesproken", nuanceert onze correspondent Björn Soenens. "Het kan dan gaan van bijvoorbeeld 3 maanden, 18 maanden tot wel 9 jaar cel."
Heksenjacht
Trump heeft de beschuldigingen rond de geheime documenten altijd ontkend. Volgens hem had hij het recht om de documenten mee te nemen uit het Witte Huis. Hij beweert ook dat hij van bepaalde documenten de geheimhouding heeft opgeheven, maar daarvan heeft hij nog geen bewijzen getoond.
Kort na de bekendmaking van het ministerie van Justitie zette Trump een videoboodschap op zijn sociaalnetwerk Truth Social. Daarin spreekt hij van een "heksenjacht" en herhaalt hij dat hij geen fouten heeft gemaakt en dat hij onschuldig is:
Documenten van Biden en Pence
Veel medestanders van Trump verwijzen nu nogmaals naar het feit dat ook in het huis en kantoor van huidig president Joe Biden geheime documenten zijn gevonden uit de tijd toen hij vicepresident was.
Naar die vondst loopt een gelijkaardig onderzoek. Het gaat wel om gevoelig minder documenten en ze werden kort na de ontdekking overhandigd aan de federale inlichtingendienst FBI. Ook bij Mike Pence, vicepresident onder Donald Trump én Republikeins presidentskandidaat, werden documenten gevonden, maar onlangs raakte bekend dat dat onderzoek niet zal leiden tot een aanklacht.
Wat betekent dit voor de presidentsrace?
Volgend jaar zijn er presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten. Trump neemt het binnen de Republikeinse Partij al op tegen Mike Pence, die deze week zijn kandidatuur bekendmaakte. Ook de gouverneur van Florida Ron DeSantis is kandidaat bij de Republikeinen.
De vraag is nu hoe deze rechtszaak de verkiezingen zal beïnvloeden. In juli volgend jaar duiden de Republikeinen hun kandidaat aan voor de presidentsverkiezingen. Het is mogelijk dat de uitspraak daarvoor al valt. Eerdere rechtszaken hebben Trump zeker geen windeieren gelegd. Hij is alomtegenwoordig in de media en maakt gebruik van de aandacht om massaal campagnegeld in te zamelen. Een luttele 20 minuten na deze laatste aanklacht maakte Trump er al gebruik van om meer geld in te zamelen. Trump ligt sowieso voorop in de peilingen en de steun van de Republikeinse Partij lijkt hij ook nog lang niet kwijt. "Kevin McCarthy, de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, steunt Trump", legt Björn Soenens uit. "Hij beweert dat president Biden persoonlijk verantwoordelijk is voor deze aanklacht. Een straffe uitspraak, want de hoogste parlementair van het land zegt zo eigenlijk dat er in de VS geen scheiding der machten geldt."
Deze rechtszaak zal trouwens niet de laatste zijn voor de verkiezingen in november volgend jaar. Mogelijk deze zomer nog komt er een rechtszaak in Georgia, voor mogelijke vervalsing van de verkiezingen van 2020. Trump probeerde de hoogste verkiezingsambtenaar te beïnvloeden. Hij riep hem op om duizenden stemmen te "vinden". Er volgt ook nog een federale zaak over inmenging in de verkiezingen van 2020 en de rol van de ex-president in de bestorming van het Capitool in januari 2021. In maart volgend jaar is er dan nog de rechtszaak over het zwijggeld dat Trump zou betaald hebben aan pornoster Stormy Daniels. Die betaling zou hij vermomd hebben als campagnegeld.
Voor alle duidelijkheid: deze aanklacht over de regeringsdocumenten of zelfs een veroordeling kan Trump niet verhinderen om mee te doen aan de presidentsverkiezingen.
