Krokodil bevruchtte zichzelf in Costa Rica, Zoo Antwerpen: "We hebben hier ook dieren die dat doen"

In Costa Rica heeft een eenzame krokodil een jong voortgebracht. De krokodil had al 16 jaar lang geen contact met soortgenoten. Bijzonder is dat het voor de eerste keer werd vastgesteld bij een krokodilachtige, want uniek is het zeker niet, weten ze in de zoo van Antwerpen. "We hebben hier ook dieren die dat doen", zegt reptielenverzorger Sam Aneca. "De populatie van de rouwgekko's bijvoorbeeld, een reptielensoort uit Zuid-Oost-Azië, bestaat bijna volledig uit vrouwtjes. Die planten zich dus constant ongeslachtelijk voort. Maar je ziet het ook bij slangen, bepaalde vogelsoorten, haaien... en onze vorige komodovaraan was zelf ook een jong van ongeslachtelijke voortplanting. Het komt dus wel vaker voor dan men denkt."

Bij ongeslachtelijke voortplanting wordt het vrouwelijke DNA gekopieerd. "Normaal heb je bij voortplanting 50 procent mannelijk DNA en 50 procent vrouwelijk DNA. Als er geen mannetje is, wordt het vrouwelijk DNA gekopieerd. Dan heeft de nakomeling alleen vrouwelijk DNA. Daarom is het niet per se een kloon van het moederdier. Externe factoren, de leefomgeving, hebben ook invloed en bepalen ook hoe dieren zich ontwikkelen en welke genen tot uiting komen. Dit soort aseksuele voortplanting gebeurt ook eerder toevallig. Het is geen bewuste keuze van het dier. Het vrouwtje kan het niet zelf aan- en uitschakelen. Het is zoals een mutatie, een eigenschap die plots verandert. Als die voordelig is voor de soort, zal die ook meer doorgegeven worden aan nakomelingen." 

Omdat mannetjes en vrouwtjes vaak een verblijf delen in de zoo van Antwerpen is het moeilijk om te achterhalen of de dieren via ongeslachtelijke voortplanting zijn voortgebracht. "Buiten de rouwgekko's die het constant doen, weten we dat eigenlijk niet," zegt Aneca. "In de Antwerpse zoo zitten mannetjes en vrouwtjes bij elkaar. Daarom is het moeilijk om te weten of de mannelijke zaadcel al dan niet gebruikt is voor de voortplanting. Dat valt enkel op te sporen via genetisch onderzoek."

Krokodillen zitten er in de Antwerpse zoo niet, wel alligators. Het is wel nog even wachten tot de zomervakantie voor je die weer kan zien. Hun verblijf krijgt een opknapbeurt. Zo werd het bassin onder meer weer waterdicht gemaakt.