De afgelopen dagen hebben veel mensen ons gemaild met de vraag om de namen van de Reuzengommers te noemen. Kijkers, luisteraars en lezers vinden het wel relevant om die namen bekend te maken. De redactie deed al veel inspanningen om uit te leggen waarom er geen namen worden genoemd. Dat stuit op veel onbegrip in onze mailbox.
Uw vraag aan de nieuwsombudsman: “Waarom worden Reuzegommers niet genoemd en verdachte in zaak-Uyttersprot wel?”
Bert Lauwers
Gepubliceerd:
Nieuwsgebruikers vinden dat VRT NWS de veroordeelden zo beschermt en mee de feiten minimaliseert. Ze willen dat de redactie haar beslissing herziet en toch de namen noemt.
“Deze ontevredenheid van het volk is gebaseerd op WAARDEN. Oprechte waarden die pesterijen en marteling veroordelen.”
“De bevolking heeft recht op openbaarheid.”
“Neem uw verantwoordelijkheid. Laat u niet beïnvloeden door lobby, politiek noch partij, wees mens!”
Veel mensen wijzen erop dat in het verleden wél namen werden genoemd, zoals bijvoorbeeld Ronald Janssen, Els Clottemans, André Gyselbrecht, de terroristen van de aanslagen in Zaventem, de artsen die terechtstonden in het euthanasieproces en ook nu bij het proces over de moord op Ilse Uyttersprot.
"Ik heb er bezwaar tegen dat de verdachte in de moord op Ilse Uyttersprot (die nog geniet van het vermoeden van onschuld) volledig geïdentificeerd op de VRT-website verschijnt, en de criminelen die veroordeeld zijn voor de dood van Sanda Dia niet. Ik zou het graag willen weten als mijn arts of advocaat veroordeeld is voor mensonterende behandeling".
In de Reuzegom-zaak heeft het hof geoordeeld dat niemand van de beklaagden de dood van Sanda Dia gewild heeft, dat er schuldinzicht is en dat niemand van hen een zware effectieve straf verdient. Die uitspraak is wat ze is, iedereen mag daar z’n mening over hebben.
De belangrijkste opdracht van de redactie is om verslag uit te brengen. In de Reuzegom-zaak was er uitgebreide en gedetailleerde berichtgeving over de gruwelijke feiten die tot de dood van de Sanda Dia hebben geleid. Ondanks publieke verontwaardiging naar aanleiding van de uitspraak, moet een redactie koers houden door te kijken naar het kompas van de deontologische regels.
Rechtsstaat
De redactie heeft een maatschappelijke verantwoordelijkheid binnen de rechtsstaat, waarin recht wordt gesproken. Dat gebeurt tot nader order nog altijd door hoven en rechtbanken. De redactie heeft geen vat op verdere ontwikkelingen die mogelijk volgen uit het vrijgeven van de namen van de Reuzegommers. Daar houdt de redactie best rekening mee, net zoals ze ook rekening houdt met het element van herintegratie in de maatschappij van wie nu is veroordeeld.
Regels en hun wijzigende context
Dat wil niet zeggen dat je als redactie identificatie altijd moet uitsluiten. Denken we maar aan de terroristische aanslagen van 22 maart die een nooit geziene, verregaande impact hadden op onze samenleving. Of nog veel langer geleden, de zaak-Dutroux.
Maar neem nu de zaak over de moord op Ilse Uyttersprot. De naam van de beschuldigde wordt hier voluit genoemd. Ik heb begrip voor de argumenten van de redactie, maar ik vraag mij af wat ik als mediagebruiker mis aan informatie, door simpelweg te horen praten over “Jurgen D”.
De deontologische regels over identificatie in gerechtelijke zaken kwamen jaren geleden tot stand. Ze zijn zeker niet versleten, maar de context waarin ze worden toegepast, nu met gonzende sociale media, is grondig veranderd. De redactie denkt hier best nog eens over na.