Waarom heeft VRT NWS de namen van de Reuzegommers niet genoemd?

VRT NWS is sowieso heel terughoudend om namen te noemen van verdachten of veroordeelden, of om hen herkenbaar in beeld te brengen. Voor de redactie dat doet, moet het gaan om erg zwaarwichtige en maatschappelijk relevante feiten, waar de schuld vaststaat, of waar een verdachte zelf openlijk naar buiten komt. 

Voorbeelden zijn Marc Dutroux, Ronald Janssen, of Jurgen Demesmaeker, de man die vanaf morgen voor het hof van assisen terechtstaat voor de moord op Ilse Uyttersprot. In al die voorbeelden gaat het over zwaarwichtige en maatschappelijk relevante feiten, waarbij de schuld vaststaat. Dutroux, Janssen en ook Demesmaeker hebben de feiten snel bekend. 

Dat zijn ook zaken die veel aandacht krijgen in de media, waardoor het soms lijkt alsof redacties bij bijna alle rechtszaken die in het nieuws komen de namen van de (vermoedelijke) daders geven. Maar eigenlijk zijn zulke gevallen de uitzondering. 

Er zijn verschillende voorbeelden van zaken die door de jaren heen wel wat aandacht hebben gekregen, waarbij VRT NWS ervoor heeft gekozen om de daders en/of verdachten niet bij naam te noemen of herkenbaar in beeld te brengen.

Zo was er een hele tijd terug "het Chiro-meisje uit Kessel-Lo". Zij werd in 2012 schuldig bevonden aan moord, omdat ze haar dochtertje had gedood. Ook daar ging het over zeer zwaarwichtige feiten, en was er veel aandacht voor de zaak in de media. Toch besloot de redactie om haar naam niet te noemen, omdat het meisje (snel) weer in de maatschappij terecht zou komen.

Of denk aan de verschillende "doodrijders", mensen die een dodelijk verkeersongeval veroorzaken omdat ze bijvoorbeeld onder invloed rijden, of vluchtmisdrijf plegen. Ook die gebeurtenissen veroorzaken heel wat ophef en komen geregeld in het nieuws. Maar ook daar zal VRT NWS bijna nooit de namen van de daders noemen. 

Maar ook op de website van VRT NWS, hebben de meeste artikels het over een "man/vrouw" of "een verdachte", of wordt er een bijnaam gebruikt (“de terrasrijder” of “Dikke Nordin” voor Nordin E.H.). De volledige identificatie, met naam én voornaam, van een verdachte of een veroordeelde is zelden terug te vinden. 

Bij het al dan niet identificeren van verdachten, daders en slachtoffers volgen redacties in Vlaanderen de regels van de Code van de Raad voor Journalistiek. Daarin staan richtlijnen rond de identificatie van verdachten en veroordeelden.

Maar dat zijn en blijven richtlijnen, en geen in steen gebeitelde wetten. De Code vermeldt ook zeer uitdrukkelijk dat journalisten bij elke zaak een afweging moeten maken tussen het recht van het publiek op informatie, en het recht op privacy van de betrokkenen. Elke zaak wordt apart bekeken, en dat zorgt ervoor dat er soms wel, en soms geen namen worden genoemd. En de meningen van journalisten, maar ook die van het publiek, kunnen daarin wel eens verschillen. 

Redacties proberen daarin een lijn te trekken, en wanneer de rechtbank een mildere straf oplegt, of wanneer de dader(s) opnieuw in de maatschappij komen, kiezen we er doorgaans voor om de namen van de betrokkenen niet te noemen. Denk opnieuw aan de zaak van het chiro-meisje uit Kessel-Lo.

Die afweging is ook in de zaak-Sanda Dia gebeurd. "De zaak-Sanda Dia is zeker maatschappelijk relevant, het gaat om zwaarwichtige feiten. Er is een jongeman gestorven. Dat is vooral heel erg en heel triest. Maar het Hof heeft geoordeeld dat de Reuzegommers de dood niet wilden, dat ze dit niet opzettelijk deden, en dat er sprake is van schuldinzicht. En in die omstandigheden vinden wij het als VRT NWS niet nodig om hun identiteit kenbaar te maken."

"Maar we beseffen dat heel veel mensen dat eigenlijk wel willen en daarom vragen. Maar we denken dat we als VRT NWS, als mediaspeler, ook een rol te spelen hebben in het bewaren van de sereniteit in gevoelige en emotionele dossiers zoals deze", reageert Dimitri Verbrugge, hoofdredacteur van "VRT NWS Journaal".