De ontheemdingscrises in Burkina Faso is de meest verwaarloosde crisis ter wereld. Dat blijkt uit een nieuw rapport van de Noorse Vluchtelingenraad (NRC). Door het toenemende geweld en de grote vluchtelingenstroom heeft meer dan één op vier Burkinezen dringend nood aan hulp. Sinds de Russische inval in Oekraïne is die vraag alleen nog maar groter geworden.
Crisis in Burkina Faso is de meest verwaarloosde ter wereld: "En dat is een bewuste keuze"
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
In de lijst van de tien meest verwaarloosde crises staat Burkina Faso helemaal bovenaan. De crisis startte er "slechts" vijf jaar geleden, maar de negatieve impact ervan verspreidde zich erg snel en was verwoestend. Sinds het begin van het conflict kwamen al zeker 14.000 mensen om het leven. Het aantal mensen dat dringend nood heeft aan voedselhulp is vertienvoudigd en meer dan 2 miljoen mensen zijn op de vlucht.
Wat is er aan de hand in Burkina Faso?
De ontheemdingscrises in Burkina Faso is het resultaat van een complex conflict in de Sahel, een landstreek in Afrika. Het geweld startte in 2012 in Mali, maar heeft zich in 2019 verspreid naar buurlanden Burkina Faso en Niger. Tot op vandaag flakkert het geweld tussen regeringstroepen en rebellengroepen er voortdurend op.
Sommige gewapende groeperingen maken gebruik van etnische spanningen om steun te werven en verdeeldheid te zaaien. Ook verschillende gewapende groeperingen die banden hebben met ISIL (Islamitische Staat) en Al-Qaeda mengden zich in het strijdgewoel. Aanslagen die door de terroristische groeperingen werden gepleegd, hebben al aan honderden, zo niet aan duizenden mensen het leven gekost.
Het NRC-rapport baseert de lijst met "meest verwaarloosde ontheemdingscrises" op drie verschillende criteria. Het eerste criterium is mediabereik, of eerder het gebrek daaraan. Daarbij wordt gekeken hoe vaak over de ontheemdingscrises bericht wordt in de buitenlandse media. Volgens het rapport is er zo goed als geen media-aandacht voor de crisis in Burkina Faso in buitenlandse media.
Een tweede element is humanitaire hulp. In 2022 explodeerde de dringende vraag naar humanitaire hulp. In december dat jaar hadden 4,9 miljoen mensen dringend nood aan die hulp, een toename van 40 procent in vergelijking met begin 2022. Ondanks de erg grote nood, ontving Burkina Faso slechts 42 procent van de gevraagde fondsen. Daardoor kregen veel mensen niet de hulp die ze zo hard nodig hadden.
Elk jaar publiceert de Noorse Vluchtelingenraad (NRC) een lijst van de tien meest verwaarloosde ontheemdingscrises ter wereld. Het doel is de aandacht te vestigen op de benarde situatie van mensen wiens lijden zelden de internationale krantenkoppen haalt, van mensen die geen of onvoldoende hulp krijgen en van mensen waarvoor zelden internationale diplomatieke inspanningen worden gedaan. Vorig jaar stond Burkina Faso nog op de tweede plaats in de lijst.
Ten slotte focust het rapport ook op politiek engagement. Hoe groot is de wil van de internationale gemeenschap om met oplossingen te komen voor het conflict? Niet zo groot, zo blijkt. Zeker niet nu de focus van het Westen vooral op de oorlog in Oekraïne is gericht. Miljarden euro's werden vrijgemaakt voor militaire en humanitaire steunpakketten voor Oekraïne, maar veel andere, vooral Afrikaanse landen, zagen in 2022 die humanitaire steun alleen maar afnemen.
Verwaarlozing is een bewuste keuze
Jan Egeland - secretaris-generaal van de NRC
"Daaruit kun je duidelijk afleiden dat verwaarlozing een keuze is", vertelt Jan Egeland, secretaris-generaal van de NRC. "De krachtige reactie op het leed dat de oorlog in Oekraïne heeft veroorzaakt, heeft laten zien wat de wereld kan betekenen voor mensen in nood. Regeringsleiders moeten dezelfde menselijkheid tonen tegenover mensen die getroffen zijn door crisissen in landen als Burkina Faso en DR. Congo."
"Steeds grotere ongelijkheid"
Dat blijkt ook uit de cijfers die NRC aan het rapport bijvoegde. Voor elk nieuwsartikel dat aan één van de tien meest verwaarloosde crisissen ter wereld werd gewijd, werden er tien gewijd aan het conflict in Oekraïne. Voor elke euro aan humanitaire hulp voor één van die tien landen in crisis, werd er vier euro geschonken aan Oekraïne.
"Het leven van miljoenen mensen die in stilte lijden, kan vermeden worden als middelen worden toegewezen op basis van noden", zo klinkt het scherp bij Egeland. "En niet op basis van geopolitieke belangen of de krantenkoppen van de dag. Er moet dringend meer geïnvesteerd worden in diplomatieke oplossingen, zodat we deze crises van de lijst kunnen schrappen."
De top 10 meest verwaarloosde crises ter wereld:
Ontheemdingscrises in Burkina Faso (Afrika)
Het geweld in DR. Congo (Afrika)
De humanitaire crisis in Colombia (Latijns-Amerika)
Het gewapende conflict in Soedan (Afrika)
De migratiecrisis in Venezuela (Latijns-Amerika)
Mensenrechtenschendingen in Burundi (Afrika)
Geweld en instabiliteit in Mali (Afrika)
Humanitaire crisis in Kameroen (Afrika)
Humanitaire crisis in El Salvador (Latijns-Amerika)
Humanitaire crisis in Ethiopië (Afrika)
