Wat kan je doen als jij of je kind slachtoffer wordt van pestaccounts? En wat kunnen omstaanders betekenen? 

Online pest- en roddelaccounts, ook wel expose-groepen, zijn een groeiend probleem bij Vlaamse scholieren. De gevolgen voor slachtoffers kunnen zeer groot zijn. Wat kan je best doen als je op zo’n pagina terechtkomt? 

"Eerst en vooral is het belangrijk om erover te praten met een volwassene", zegt Niels Van Paemel van Child Focus. "Dat kan een ouder zijn, maar ook een nonkel of nicht waar je een goede band mee hebt. Als je pesters bij jou op school zitten, meld het dan ook aan een leerlingbegeleider of iemand op school die je vertrouwt. Het is belangrijk om er niet mee te blijven zitten en samen met anderen naar oplossingen te zoeken."

Je kan het pestaccount proberen te verwijderen door het te rapporteren. "Zeker als het gaat om naaktbeelden of zeer persoonlijke informatie van minderjarigen, grijpen sociale media meestal in en halen ze het van hun platform. Jammer genoeg doen ze dit niet altijd of niet altijd even snel", vertelt Catherine Van De Heyning, expert online haatspraak (UAntwerpen).

Je kan de beelden, accounts of berichten ook bezorgen aan Child Focus. "Wij kunnen dit rapporteren en extra druk uitoefenen bij de sociale media om het te verwijderen", aldus Van Paemel.

In zeer ernstige gevallen kan je ook naar de politie stappen, zeker als het gaat om strafbare feiten zoals doxing. Dat betekent dat jouw persoonlijke informatie, zoals adres, naam op sociale media en telefoonnummer zonder je toestemming online verschijnen. De experten raden aan om eerst screenshots te nemen als bewijsmateriaal. "Meestal raden we de politie aan als laatste redmiddel", zegt Van Paemel. "Het hangt af van de situatie. Binnen de schoolcontext is het niet altijd nodig om naar de politie te bellen, het kan het soms ook erger maken."

Als je kind slachtoffer van cyberpesten is, dan is het belangrijk om eerst goed te luisteren, aldus Karen Linten van Mediawijs. "Vaak worden ouders boos en sluiten ze de sociale media van hun kinderen meteen af. Dat zorgt er net voor dat je kind zich onbegrepen zal voelen. Probeer eerst te luisteren naar hun verhaal en wat ze zelf als oplossing voorstellen."

"Je vertellen wat er is gebeurd, is al een grote stap voor je kind", vult Niels Van Paemel aan. "Neem daarom niet zomaar beslissingen in naam van je kind. Zeker als zeer persoonlijke foto’s zoals naaktbeelden online gedeeld zijn. Je kind is de controle verloren over een situatie, dus nu moet je hem of haar opnieuw in de "driver’s seat" zetten. Bel niet meteen naar de politie, maar luister naar wat hij of zij zelf wil doen om het aan te pakken."

Kinderen krijgen op steeds jongere leeftijd een eerste eigen smartphone. Ook hun opvoeding moet daaraan aangepast zijn, aldus de experten. "Praat regelmatig over wat je kinderen online zien, wat hen interesseert, wat hen misschien bang maakt. Geef ook mee wat de potentiële gevaren zijn. Op die manier zullen ze je sneller vragen stellen als ze online iets zien dat misschien niet oké is. Maak ook duidelijke afspraken over wat wel en niet kan op sociale media", zegt Karen Linten.

Ook voor ouders van de jongeren die de pestaccounts maakten geldt dat advies. "Het is niet voldoende om duidelijk te maken dat dit niet oké is. Probeer te weten te komen waarom je kind dit doet, zijn ze misschien zelf ooit gepest? Zet aan om het account te verwijderen en excuses aan te bieden aan de betrokkenen", aldus Linten.

Naast ouders en het onderwijs zijn omstaanders van groot belang. "Zie je dat iemand gepest wordt, of het nu online is of niet, laat dat niet zomaar passeren", zegt Catherine Van De Heyning. "Je hoeft de pesters daarom niet aan te spreken, je kan bijvoorbeeld het pestaccount rapporteren en het slachtoffer een berichtje sturen om hem of haar te steunen."

"Het is echt belangrijk dat omstaanders tonen dat dit voor hen ook niet kan, enkel zo kunnen we de bewustwording errond verhogen."