Het wordt voor gemeenten in Vlaanderen een stuk makkelijker om zwemlocaties in open lucht te voorzien. De Vlaamse regering heeft een ontwerpdecreet goedgekeurd dat de regels vereenvoudigt en lokale besturen toelaat om zelf zogenoemde vrije zwemzones aan te duiden. Voorwaarden als blustoestellen, douchecabines en evacuatiewegen worden afgeschaft.
Momenteel kan er op meer dan honderd plaatsen in Vlaanderen in open lucht worden gezwommen. Die zwemplekken werden tot nu toe strikt gereglementeerd: er golden strengere regels dan wat door de EU wordt voorgeschreven. Dat maakte het voor gemeenten moeilijk om extra zwemzones te verwezenlijken.
Daarom worden nu de voorwaarden versoepeld om als zwemzone erkend te worden. Zo moeten er niet langer blustoestellen, evacuatiewegen, douchecabines en andere sanitaire voorzieningen aanwezig zijn. Ook de bodemcriteria, zoals een strook zand rond de zwemgelegenheid en een maximale hellingsgraad, worden aangepast.
In het VLAREM – het Vlaams Reglement betreffende de Milieuvergunning – komt een nieuwe categorie: de vrije zwemzone. Het enige wat gemeenten moeten voorzien om zo’n zwemzone te creëren, is een test van de waterkwaliteit, de toelating van de eigenaar of beheerder en een risicobeoordeling die Zorg en Gezondheid goedkeurt.
Veiligheid
De aanpassing komt er op vraag van Gwenny De Vroe, Vlaams parlementslid voor Open VLD en schepen in Kampenhout. In die laatste rol botste ze naar eigen zeggen zelf tegen de regels om extra zwemplekken in haar gemeente aan te duiden. Ze legde een voorstel van decreet voor, waarin Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) haar tegemoet trad.
“We willen het de lokale besturen zo makkelijk mogelijk maken om zelf bijkomende locaties aan te duiden, zij kennen hun gemeente het beste”, aldus Demir. “Met het decreet dat we nu goedkeuren willen we zwemmen in open water mogelijk maken op een veelvoud van plaatsen, zonder de veiligheid volledig uit het oog te verliezen en een snelweg naar verdrinkingen te organiseren.”
Veiligheid
Vanuit verschillende hoeken klinkt de vraag om overal in Vlaanderen zwemmen op eigen risico toe te laten, maar dat is volgens Demir een stap te ver. “Om verschillende redenen is een volledige deregulering niet aan de orde, want het spreekt voor zich dat veiligheid, waterkwaliteit en verantwoordelijkheid doorheen al deze aanpassingen cruciaal zijn.”
In Nederland is dit wel toegelaten e, daar ligt het aantal accidentele verdrinkingen naar verhouding iets hoger dan in Vlaanderen: 107 doden tegenover 39 doden. Er zijn echter ook meer dan 2,6 keer meer Nederlanders dan Vlamingen.
Bovendien is de waterkwaliteit niet altijd voldoende goed om er in te zwemmen. “Daarnaast kan het zwemmen of duiken van bruggen of sluizen gevaarlijk zijn, kunnen onder water betonnen constructies op de bodem liggen die letsels kunnen veroorzaken of kunnen grote verschillen in temperatuur zorgen voor een koudeschok waarbij spieren verkrampen”, klinkt het.
Groen: "Eerste stap, maar er is meer nodig"
Vlaams Parlementslid Mieke Schauvliege van oppositiepartij Groen heeft het in een reactie over een "eerste stap". "Als we het recht op verkoeling voor elke Vlaming willen garanderen, zal er nog meer nodig zijn. We blijven aandringen op een volledige omkering van de logica, zodat zwemmen in open water echt overal mag, tenzij dat niet mogelijk is omdat de veiligheid in gevaar komt of als zwemmen de natuur te veel verstoort."
